T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/175 Esas
KARAR NO: 2022/1179
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/02/2022
KARAR TARİHİ: 29/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili ........ Makine Savunma Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin ......... Bankası A.Ş. ....... şubesinin ....... numaralı 29.04.2021 tarihli 750.000 TL bedelli çekini lehdar olarak ......... Sondaj Ve İletişim Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.’ne keşide edilerek teslim edildiğini, Bu çekle birlikte başka çeklerinde teslim edildiğini, Avans olarak verilen ......... Bankası A.Ş. ...... şubesinin .......... numaralı 29.04.2021 tarihli 750.000 TL bedelli çekine ve devamını olan ...... numaralı çeklere karşılık davalı şirketten herhangi bir mal veya hizmet alınmadığını, .......... numaralı çeke ve ........ numaralı çeklere ilişkin davalı tarafından düzenlenmiş bir fatura bulunmadığını, İş avansı olarak verilen ......., ...... numaralı çeklerin bedelsiz kaldığını, .......... numaralı çekin süresi içerisinde bankaya ibraz edildiğini, diğer 7 adet çek için ibraz süresinin geçirilmiş olduğu, bankaya ibraz edilmediği, müvekkili şirketin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 799. Maddesi uyarınca cayma hakkını kullandığını, .......... numaralı çekin haksız ve hukuka aykırı olarak muhatap bankaya ibraz ettiğini, Müvekkilinin geçerliliği kalmamış bir alacak-borç ilişkisi sebebiyle icra takibi başlatılması ve alacak davası açılması tehdidi altına sokulduğunu, yapılacak icra takibinin müvekkilinin ticari itibarını ve ticari hayatını çok büyük oranda zarara uğratacağını, bu olumsuz sonuçların önüne geçmek için, .......... numaralı çek için menfi tespit davasını açma zorunluluğumuz hasıl olduğunu beyan ederek, davanın kabulü ile, ......... Bankası A.Ş. ........... şubesinin .......... numaralı 29.04.2021 tarihli 750.000,00 TL bedelli çekin, borcun hükümsüzlüğü ve geçerli bir borcun bulunmaması nedeniyle hükümsüz kılınarak, müvekkilin söz konusu çek bedelinden borçlu olmadığının tespitine, dava konusu alacağın %20’si oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun tebliğ yapılmasına rağmen davalı tarafça herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER:
Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan talimat evrakı, ...... Bankası Ümitköy Ankara Şubesi, Ankara Ticaret Odası Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İş bu dava, avans olarak verildiği iddia edilen dava konusu ......... Bankası ....... Şubesi 29.04.2021 keşide tarihli .......... seri numaralı 750.000,00 TL bedelli çekten dolayı İİK 72. maddesi gereğince borçlu olmadığının tespiti ve çekin iptali talebine ilişkindir.
Menfi tespit davalarında kural olarak ispat külfeti, alacaklı olduğunu iddia eden davalı taraftadır. Davalı taraf takipte kambiyo senedine dayandığında, kambiyo senetlerinin hukuki niteliği itibariyle temelindeki hukuki ilişkiden ayrık olarak mücerret borç ikrarını içerdiğinden, alacaklı taraf iddiasını senetle kanıtlamış olduğundan, borçlu olmadığını kanıtlamak DAVACI TARAFA GEÇER.
Somut olayda davacı ile davalı arasındaki ticari ilişki kapsamında avans olarak verilen dava konusu çeki de kapsayan bir kısım çekler karşılığında mal ve hizmet sağlanmadığından bahisle dava konusu çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ileri sürülmüştür. Dolayısıyla, dava konusu çek kambiyo senedi olduğundan, senedin bedelsiz kaldığını ispat külfeti davacı taraftadır.
Davacı taraf, dava dilekçesinde ticari defter ve belgelere dayandığı için gerekli ihtaratlar yapılarak tarafların defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesine karar verildiği, ihtarlı davete rağmen davalı tarafın kayıtlarını sunmaması nedeniyle yalnızca davacı kayıtları üzerinde inceleme yapılmıştır. Mali müşavir eliyle davacı defterlerinde yapılan incelemede; ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulmuş olması nedeniyle davacı lehine delil niteliği taşıdığı, davacı kayıtları uyarınca dava konusu çek ile birlikte 11 adet (5.464.000,00 TL tutarında) çekin ticari ilişki kapsamında davalı tarafa avans olarak verildiği, davalı şirketin davacı şirkete 1.426.000,00 TL tutarında mal teslim etmiş olduğu, davalı şirketin elinde davacı şirkete ait 4.038.000,00 TL tutarında (750.000,00 TL, 1.000.000,00 TL, 134.500,00 TL, 1.000.000,00 TL, 134.500,00 TL, 750.000,00 TL, 134.500,00 TL, 134.500,00 TL) 8 adet çek bulunduğu, dava konusu çekinde bu çeklerden olduğu tespit edilmiştir.
Bu durumda davacı taraf ispat külfetini yerine getirmiş olup, davalı ancak avans olarak verilen çeklerden dolayı davacı tarafa mal ve hizmet sunduğunu ispat ile borçtan kurtulabilecektir. Ancak davalı tarafından süresinde cevap verilmeyerek tüm iddialar inkar edilmiş sayılmış ve yargılama sürecinde de bu hususta hiçbir delil dosyaya sunulmamıştır.
Açıklanan nedenlerle davacı tarafın avans olarak vermiş olduğu dava konusu çek karşılığında herhangi bir mal ve hizmet alımı yapmadığı ve bu sebeple dava konusu ......... Bankası ........ Şubesi 29.04.2021 keşide tarihli .......... seri numaralı 750.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacının davalıya karşı borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.
Davacı taraf, somut olayda dava konusu çekin iptalini de talep etmiş ancak davacı tarafından çekin davalı veyahut kötüniyetli 3. Kişi elinde olduğu veya bankaya sunulduğu hususunda dosyaya herhangi bir belge sunulmadığı gibi çekin üzerinde avans çeki olduğuna dair bir ibarenin veya ciro edilemez şerhinin bulunduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge de dosyaya sunmamıştır. Talep konusu çek kambiyo senedi ve ödeme aracı niteliğinde olduğu, ciro yoluyla devredilen çekle ilgili temel borç ilişkisinin iyiniyetli 3. Kişilere karşı ileri sürülemeyeceği, çekin üzerinde avans çeki olduğuna dair bir ibarenin veya ciro edilemez şerhinin bulunduğuna dair bilgide olmadığı gözönüne alınarak davacı tarafın çekin iptaline ilişkin talebinin kambiyo hukuku gereği reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
1-Davacı tarafından davalı tarafa avans olarak verildiği anlaşılan dava konusu; ......... Bankası ......... Şubesi 29.04.2021 keşide tarihli .......... seri numaralı 750.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacı tarafın davalı ......... Sondaj ve İletişim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti'ye BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
Sözleşme kapsamında avans olarak verilen çekin kambiyo senedi olması nedeniyle iptal talebinin REDDİNE,
2- Dosya kapsamı itibariyle davalının kötüniyetli olduğu anlaşılamadığından ve söz konusu çek takibe konu edilmediğinden davacı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 51.232,50-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 12.808,12-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 38.424,38-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 12.808,12-TL peşin harç ile dosyada yapılan 1.500,00.-TL bilirkişi ücreti ve 258,00-TL posta gideri olmak üzere toplam 14.646,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 100.500,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne , diğer tarafın yokluğunda karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/12/2022
Başkan ......
¸e-imzalıdır
Üye ........
¸e-imzalıdır
Üye ........
¸e-imzalıdır
Katip ......
¸e-imzalıdır