T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/18 Esas
KARAR NO: 2023/34
DAVA: Rücuen Tazminat (Uluslararası Karayolu Taşımacılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/07/2013
KARAR TARİHİ: 17/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, uluslararası karayolu taşımacılığı sırasında meydana gelen hasar dolayısıyla sigortalıya ödenen bedelin sigorta şirketi tarafından rücuen tahsiline ilişkindir.
Davacı, dava dilekçesi ile özetle; dava dışı sigortalı .... şirketinin ... tamamladığı inşaat açılışı için dava dışı ... şirketi aracılığıyla ... yabancı şirketten muhtelif ışık ekipmanları ve kasalar kiraladığını, söz konusu ekipmanların gidiş dönüş nakliye işini davalıların üstlendiğini, emtianın ... yabancı şirkete geri teslimi sırasında hasarlı olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin sigortalısı ... şirketine toplam 136.533,11 TL ödediğini ileri sürerek, ödenen bedelin davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar cevap dilekçeleri ile özetle; taşınan emtianın hasarsız olarak alıcısına teslim edildiğini, ... senedi üzerinde alıcının ihtirazi kaydının olmadığını, müvekkillerine süresinde hasar ihbarı yapılmadığını ve davacı tarafça hasar ihbarı niyetiyle gönderildiği iddia olunan e-postaların müvekkillerine ulaşmadığını, bir an için emtiaların hasarlı teslim edildiği kabul edilse dahi yüklemeden kaynaklı oluştuğu iddia olunan hasardan ... hükümlerine göre taşıyıcının sorumlu olmayacağını, davacının aktif husumetinin de bulunmadığını, buna rağmen malik olmayan sigortalıya yapılan ödemenin talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkememizce verilen ... E. ... K. sayılı karar ile özetle; nakliye sigorta ve gümrük masrafının ..... A.Ş ye ait olduğu, .... ..A.Ş nin buna göre geçici olarak Türkiye'ye getirtilen ve gönderilen emtiayı davacı şirkete sigorta ettirdiği, davalıların üst taşıyıcı ve fiili taşıyıcı konumunda oldukları, emtianın Belçika'da alıcısına iade edildiği sırada hasarlı olduğunun belirlendiği, tespit edilen hasar bedelinin davacı sigorta şirketi tarafından sigortalı ... a.ş ye ödendiği, ancak bu sigortalının mevcut durumda fiilen bir zararının oluşmadığı, emtianın zaten sigortalıya ait olmadığı, zarar gördüğü iddia edilen Belçika firmasının .... .. A.Ş den davanın açıldığı tarih itibari ile herhangi bir talebinin olmadığı, ... A.Ş nin Belçika firmasına herhangi bir ödemede bulunmadığı, 07/06/2013 tarihli davacı sigortaya yazılan yazıda hasar ödemesinin kendilerine değil, dava dışı ..... Ltd Şti ne ödenmesine muvafakat ettikleri, dolayısıyla davacının sigortalının mevcut bir zararı oluşmadan ödeme yaptığı, bu nedenle ödediği bedeli bu aşamada davalılardan rücuen isteyemeyeceği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.
Söz konusu karara ilişkin yapılan temyiz incelemesinde Yargıtay ....HD.nin .... E. ve ... K. sayılı kararı ile özetle; “…davanın konusunu oluşturan sigorta poliçesini dava dışı .... firması yaptırmış olup, dava dışı ... firmasından dava dışı ... firması aracılığıyla kiralanan muhtelif ... ve .... .... firmasının .... inşaat açılışında kullanıldıktan sonra mal sahibi dava dışı .... şirkete iade edileceğine göre, bu durumda emtiayı aldığı gibi teslimle yükümlü olan ... firmasının bu poliçeyi yaptırmakta hukuki yararı vardır. Hukuki yarar bulunduğuna, emtia da hasarlandığına göre hasar bedelininin teminat dışı hal bulunmadığı sürece sigortalıya ödenmesinde bir engel bulunmadığından, davacı sigorta şirketinin aktif dava ehliyeti vardır. Bu durumda işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir” gerekçesi ile ilgili karar bozulmuş.
Yargıtay ....HD.nin .... E. ve.... K. ile bozma kararına karşı yapılan karar düzeltme başvurusunun reddine karar verilmiştir.
İlk bozma sonrasında mahkememizce verilen .... E.... K. sayılı karar ile özetle; dosya kapsamında gönderenin taşımacıya taşınan emtianın özellikleri hakkında bilgi verip, gerekli talimatları verdiğine dair bir bilgi ve belge bulunmadığı, dolayısıyla zararın istek sahibinin verdiği talimattan kaynaklandığının ileri sürülebileceği, yükün yüklenmesinin taşımacının sorumluluğunda olmadığı, yüklemenin gönderici tarafından gerçekleştirildiği dikkate alındığında ... m.l7/IV-c uyarınca taşımacıların sorumluluğunun söz konusu olmayacağı, diğer yandan emtianın ihtirazi kayıt konulmaksızın teslim alınmasının da taşıyıcının sorumsuzluğuna ilişkin ortaya konan hususları destekler nitelikte olduğu, bu sebeplerle taşınan emtiada meydana gelen zarardan dolayı davalı taşımacıların kusurunun bulunmadığı, ... m.17/11 ve 17/IV-c uyarınca taşımacının sorumsuzluk şartlarının dava konusu somut olay bakımından gerçekleştiği takdir ve sonucuna varılarak rücu şartlarının oluşmaması sebebiyle davacı tarafın davasının reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen işbu karara karşı yapılan temyiz başvurusu sonrasında Yargıtay ....HD.nin .... E. .... K. sayılı kararı ile özetle; “Somut olayda, her ne kadar istiflemenin sigortalı gönderen tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmaktaysa da, taşıma sözleşmesinin tarafı olan ve emtiayı fiilen taşıyan davalıların Dairemizin taşıyanın istiflemeye nezaret etme yükümlülüğüne dair yerleşik içtihatları ve anılan ilkeler çerçevesinde, hiçbir sabitleme yapılmaksızın gerçekleştirilen istiflemeye nezaret etme ve yüke gerekli özeni gösterme yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediklerinden sigortalı emtia üzerinde oluşan zarardan müterafik kusurları nedeniyle sorumlu oldukları kabul edilerek, bu cihette yapılacak değerlendirmenin sonucuna göre karar verilmesi gerekirken mahkemece eksik inceleme ve değerlendirmeyle karar verilmesi doğru görülmediği gibi, mallar henüz alıcı tarafından teslim alınmadan tahliye edilmeden önce, henüz tırın içerisinde iken malların devrilmiş ve dağılmış hallerinin tır sürücüsünün yanında fotoğraflanmış ve taraflar arasındaki e-mail yazışmalarına konu olmuş olması nedeniyle davalıların hasardan haberdar olmadıkları ileri sürülemeyecek olduğu halde, malların alıcı tarafından ihtirazi kayıtsız olarak teslim alındığına ilişkin mahkeme kabulü de yerinde görülmemiş ve bu sebeplerle kararın davacı taraf yararına bozulması gerekmiştir.” gerekçesi ile ilgili kararın bozulmasına karar verilmiştir.
İkinci bozma ilamına karşı yapılan karar düzeltme başvurunun ise Yargıtay ....HD.nin ....E. .... K. sayılı kararı ile reddine karar verilmiştir.
İkinci Yargıtay bozma ilamı çerçevesinde yargılamadaki eksiklik salt davalı taşıyıcının nezaret yükümlülüğüne aykırı hareket etmesinden doğan kusurunun ne olduğunun tespitine ilişkin olup; bu kapsamda alınan bilirkişi raporu ile özetle; “Emtiaların araca yüklenmesi, istiflenmesi ve araç içinde sabitlenmesi işlerinin karayolu taşıma koşullarına uygun ve kasa içinde bulunan hassas ışık cihazlarının zarar görmeyeceği şekilde yapılmadığı bu nedenle göndericinin asli kusurlu olduğu, davalı taşıma şirketlerinin ise taşıma işlerine nezaret etmeme ve gerekli uyarıyı yapmaması nedeniyle tali kusurlu olduğu, niteliği itibariyle davalıların kusur oranının %30 olduğu, bu nedenle davalılardan tahsili talep edilebilecek hasar bedelinin 89.574,04-TL olacağı…” tespit edilmiştir.
Söz konusu heyetin lojistik uzmanı bilirkişiyi içermesi, kusur değerlendirmesinin yapıldığı, daha önce dosyada alınan bilirkişi raporları kapsamında hasar bedelinin kadri maruf olduğunun birden çok kez tespit edilmesi, bilirkişi ek raporu ile taraf itirazlarına cevap verilmiş olması kapsamında tekrar ek rapor alınmasına gerek görülmemiştir.
Davalılar yapılan ödemenin lütuf ödemesi olduğunu iddia etmekle, 07.06.2013 tarihli iki ayrı ibraname ile davadışı ... şirketinin, söz konusu hasardan doğan tüm alacak/tazminat talep ve dava ile takip haklarını davacıya temlik ettiği, bu kapsamda, davacının temlik alan sıfatıyla söz konusu hasar bedelini davalılardan talep etme hakkının bulunduğu değerlendirilmiştir.
...'nin 3.maddesinin “…taşımacı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallarinden…sorumlu olacaktır.” düzenlemesi gereği, akdi taşıyıcı ve fiili taşıyıcılar, meydana gelen hasardan müşterek ve müteselsilen sorumlu olacaklardır, bu nedenle, dava konusu talepten davalılar birlikte sorumlu tutulmuştur.
Davacı talebinin sigortalısına ödediği 136.533,11-TL için olduğu, davalıların söz konusu hasarın meydana gelmesinde %30 oranında kusurlu olduğu, bu kapsamda davalıların 40.959,93-TL hasar bedelinden müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğuna karar verilmiştir.
Dava konusu alacak talebinin dayanağı Uluslararası Karayolu Taşımacılığında gerçekleşen hasara ilişkin olması, davacının, dava dışı ve emtiası hasarlanan tarafın zararını ödeyerek alacağını temlik alması kapsamında, ....27. maddesi çerçevesinde söz konusu alacağa yıllık %5 oranında faiz işletilmesine, söz konusu faizin başlangıç tarihinin ise davacı sigorta şirketi tarafından ödeme yapılan 07.06.2013 tarihi olarak belirlenmesine (emsal İstanbul Bam ... HD.... E ve .... K) karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
Davacının sabit görülen 40.959,93-TL alacağının, 07.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %5 faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.797,97.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 2.331,65.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 466,32.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 24,30.-TL başvurma harcı ile 2.331,65.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 5.913,45.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.773,44.-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... Ltd. Şti. tarafından yapılan toplam 80,50.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 56,35.-TL'sinin davacıdan tahsili ile davalı .... Şti. tarafa verilmesine, bakiye kısmın ilgili davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... Ltd Şti tarafından yapılan toplam 100,00.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 70,01.-TL'sinin davacıdan tahsili ile davalı ... Ltd Şti tarafa verilmesine, bakiye kısmın ilgili davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
8-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 15.291,71 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
9-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, dava değerinin kararın verildiği 2023 yılı itibariyle temyiz parasal sınırı olan 238.730,00-TL’nin altında kalması nedeniyle KESİN olmak üzere karar verildi. 17/01/2023 10:36:51
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır