T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/181 Esas
KARAR NO: 2022/589
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 24/09/2017
KARAR TARİHİ: 29/06/2022
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 07/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili şirketin sigortalısına ait Fransa'da mukim ........ firmasından bir adet ......... marka eklemeli tip ....... model (........ seri nolu) yükseltici platform emtiasının satın alındığını, nakliyesinin davalı şirket tarafından sağlandığını, İstanbul'a Erenköy Gümrük Müdürlüğüne geldiğini, tahliye sırasında sepet bölümünde ezilme ve hasarın oluştuğunu, müvekkiline bildirilmesi üzerine ekspertiz raporu düzenlendiğini, sigortalının zararının ödendiğini, davalıya rücu istemli yazı gönderildiğini, ödenmeyince davalı aleyhine Büyükçekmece ........ İcra Müdürlüğünün ....... Esas sayılı dosyası ile icra takibine başladıklarını, takibe itirazla durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Husumet itirazlarının bulunduğunu, davacının sigortalısı ile kendileri arasında hiçbir şekilde taşıma sözleşmesi yapılmadığını, taşıma sözleşmelerine bakıldığında söz konusu taşıma işinin .......... Lojistik ve Dış Ticaret A.Ş. olduğunu, yanlış şirkete karşı açıldığının açık olduğunu, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, hasar iddialarını kabul etmediklerini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .......... Lojistik ve Dış Ticaret A.Ş.'nin süresinde cevap dilekçesi sunulmadığı,
Büyükçekmece ........ İcra Müdürlüğünün ....... Esas sayılı dosyasının bir sureti UYAP üzerinden dosyamız arasına celp edilmiş, dosyanın incelenmesinde ; alacaklısının ........ SİGORTA A.Ş. , borçlusunun ........ ULUSLARARASI NAKLİYAT VE TİC. A.Ş. olduğu, borç miktarının 6.045,76.-TL olduğu, borçlu tarafından takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu, iş bu davanın yasal süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taşıma ilişkisinden kaynaklı alacak istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; davacı şirketin sigortalısına ait Fransa'da mukim ........ firmasından bir adet ......... marka eklemeli tip ...... model (....... seri nolu) yükseltici platform emtiasının satın alındığını, nakliyesinin davalı şirket tarafından sağlandığını, İstanbul'a Erenköy Gümrük Müdürlüğüne geldiğini, tahliye sırasında sepet bölümünde ezilme ve hasarın oluştuğunu, davacıya bildirilmesi üzerine ekspertiz raporu düzenlendiğini, sigortalının zararının ödendiğini, davalıya rücu istemli yazı gönderildiğini, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava ettiği,
Davalı ......... Uluslararası Nakliyat ve tic. AŞ vekilinin cevap dilekçesinden özetle; Husumet itirazlarının bulunduğunu, davacının sigortalısı ile kendileri arasında hiçbir şekilde taşıma sözleşmesi yapılmadığını, taşıma sözleşmelerinin .......... Lojistik ve Dış Ticaret A.Ş. olduğunu, yanlış şirkete karşı açıldığının açık olduğunu, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, hasar iddialarını kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği,
Davalı .......... Lojistik ve Dış Ticaret A.Ş.'nin süresinde cevap dilekçesi sunulmadığı, dava dilekçesi ile ileri sürülen vakıları inkar etmiş sayılacağı,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı sigorta şirketinin sigortalısına ait emtianın taşınması sırasında hasar meydana gelip gelmediği ve bu hasar sebebiyle davalı şirketin sorumlu olup olmadığının varsa sorumluluğun belirlenmesi ile husumet ve zaman aşımı itirazlarına ilişkin olduğu,
Dosyanın yapılan incelemesinde, Büyükçekmece ....... İcra Dairesinin ........ esas sayılı dosyasında alacaklının davacı, borçlunun .......... Lojistik ve Dış Ticaret A.Ş olduğu, icra takibinin konusunun emtiaların hasarlanmasından kaynaklı hasar bedelinin TTK 1472 maddesi bağlamında rücuen tahsiline ilişkin olduğu, takip tarihinin 27.01.2017 tarihi olduğu, icra takibine itiraz dilekçesinde zamanaşımı itirazının, borca itirazların olduğu,
Davacının dava dilekçesinde davalı olarak ......... Uluslararası Nakliyat ve Tic. AŞ'yi belirttiği, itirazın iptali davasının icra dosyası tarafları ile aynı olması gerektiği, icra dosyasındaki borçlunun .......... Lojistik ve Dış Ticaret A.Ş olarak belirtildiği, davacı tarafın HMK 124 uyarınca talepte bulunduğu, bu talebin kaldırma kararından önceki yargılamanın ilk celsesinde değerlendirilerek HMK 124 uyarınca taraf değişikliğinin kabul edildiği, ancak .......... Lojistik ve Dış Ticaret A.Ş.'nin uyap sistemine kaydı olmadığından tebligatların iş bu davalıya yapılamadığı ve yargılamada karar verildiği bu kararın istinafı üzerine İstanbul BAM ......... HD'nin ....... esas ........ karar sayılı kararıyla dilekçeler aşamasının tamamlanarak yargılamanın yapılması için Mahkememizce verilen kararın kaldırıldığı, kaldırma kararı uyarınca dilekçeler aşamasının tamamlandığı, kaldırma kararından önce bilirkişi raporu alındığı, bu raporunda davalı .......... Lojistik ve Dış Ticaret A.Ş tebliğ işleminin yapıldığı, her ne kadar iş bu davalının cevap dilekçesi sunmasa da iş bu davanın itirazın iptali davası olduğu, icra takibi ile sıkı bağlantı ilişkisi içerisinde bulunduğu, icra takibine yapılan itirazlarda itirazın iptali davasında değerlendirilmesi gerektiği, davalının zaman aşımı itirazı olduğu anlaşılarak bu itirazın değerlendirilmesine geçildiği,
Emsal YARGITAY 11. Hukuk Dairesi'nin ESAS NO: 2016/798, KARAR NO: 2016/6249 sayılı ilamında;
" Takip ve davaya konu alacak, CMR hükümlerine göre taşınan emtiadaki hasardan kaynaklanmış olup bu nev’i talepler bakımından CMR’nin 32. maddesinin nazara alınması gerekmektedir. TTK’nun 1301. maddesindeki halefiyet ilkesi uyarınca davacı sigortacının, davadışı sigortalısının hakkından daha fazlasına sahip olamayacağı açıktır. Bu durumda, işbu davada ileri sürülen zamanaşımı def’inin karşılanmasında davadışı sigortalı ile davalı taşımacı arasındaki taşıma ilişkisi bakımından uygulanması gereken sözü geçen uluslar arası sözleşmenin 32. maddesi hükmünün nazara alınması gerektiğinde kuşku yoktur.
CMR’nin 32/1. maddesinde, sözleşme kapsamındaki taşımalardan kaynaklanan davalar bakımından zamanaşımı süresi 1 yıl olarak kabul edilmiş, taşımacının bilerek kötü hareket olarak kabul edilecek kusurlarının söz konusu olması halinde ise 3 yıl olarak belirlenmiştir. Dosya kapsamına ve iddianın ileri sürülüş biçimine göre, davadışı sigortalı tarafından gönderilen ve davalı tarafından taşınan emtiadaki hasarın oluşmasına “bilerek kötü hareketinin” neden olduğunun iddia edildiği ileri sürülemeyeceği gibi mahkemenin de bu yolda bir kabulü yoktur. Şu halde, somut dava bakımından zamanaşımı süresinin 1 yıl olarak kabulü zorunludur.
İkinci olarak, zamanaşımı başlangıcı üzerinde durulmalıdır. CMR’nin 32/1. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde zamanaşımı süresinin emtiadaki hasarın niteliğine göre ve en erken teslim tarihinden olmak üzere belirleneceği ifade edilmektedir. Öte yandan, CMR’nin 32/3. maddesi gereğince, zamanaşımının kesilmesi ve durması hususları ile ilgili olarak davanın açıldığı mahkemenin hukuku uygulanacak olup, bu durumda 818 sayılı BK’nun 132, 133 ve 136. maddeleri hükümlerinin de bu çerçevede gözetilmesi gerekecektir. Dosya kapsamı uyarınca emtianın hasarlı dahi olsa 06.12.2010 tarihinde alıcısına teslim edildiği ve hasara ilişkin tutanak düzenlendiği uyuşmazlık dışıdır. Bu durumda, davacı tarafından 20.07.2011 tarihinde girişilen icra takibinin en erken teslim tarihinden başlatılması gereken 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde ikame edildiği ve zamanaşımının bu tarihte kesildiği anlaşılmakdır.
Şimdi de, BK’nun 133/2. maddesi uyarınca icra takibiyle kesilen 1 yıllık zamanaşımı süresinin yeniden ne zaman başlayacağı hususu üzerinde durulmalıdır. BK’nun 136/2. maddesi, zamanaşımının icra takibiyle kesilmesi halinde takibe ilişkin her işlemden sonra yeni bir sürenin başlayacağı hükmünü haizdir. Başlayacak yeni sürenin, asıl zamanaşımı süresi kadar, bir diğer söyleyişle 1 yıldan ibaret olduğu izahtan varestedir. Dosyada mevcut icra takip dosyasının incelenmesinde, yetki itirazından sonra dosyanın gönderildiği Kartal ....... İcra Müdürlüğünce davalıya hitaben düzenlenen ödeme emrine 16.05.2012 tarihinde itiraz edilmesi üzerine İcra Memuru tarafından alınan 24.05.2012 tarihli karar ile takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Gerek borçlunun 16.05.2012 tarihinde borcun tamamına itirazı gerekse de icra memurunun takibi durdurma kararından sonra 1 yıllık süre içerisinde alacaklı tarafından zamanaşımını kesen bir takip işlemi yapılmamışdır. Bu anlamda zamanaşımını kesen işlemler doktrinde "uyuşmazlığı bir adım ileriye götüren işlemler" olarak tanımlanmıştır. O nedenlerle zamanaşımını kesen son takip işlemi 16.05.2012 tarihli borçluların itirazı olup, alacaklının takibin yürümesi için harekete geçmesi gerekmektedir.
Öyleyse zamanaşımını kesen borçlu itirazı olan 16.05.2012 tarihinden, gerekse takibin durdurulması tarihinden itibaren işbu itirazın iptali davasının açıldığı 28.05.2013 tarihine kadar 1 yılı aşkın süre dolmuş olup arada zamanaşımını kesen başkaca bir takip işlemi de yapılmamıştır
İcra takibinin itiraz üzerine durması halinde, alacaklının kesilen ve yeniden başlayan zamanaşımı süresinin tekrar kesilmesini ve yeni bir sürenin başlamasını teminen yapabileceği tek işlem, itirazın iptalini veya kaldırılmasını dava etmekten ibarettir. Söz konusu işlemlerin, istikrar kazanan Yargıtay uygulaması ve doktrince de benimsenen “uyuşmazlığı ileriye götüren işlemler” niteliğinde olduğu açıktır. İİK’nun 67. ve 68. maddelerinde söz konusu davaların açılabilmesi için öngörülen 1 yıllık ve 6 aylık süreler ise hak düşürücü nitelikte olup itirazın tebliği tarihinden itibaren başlamakla birlikte, bu davaların itiraz alacaklıya tebliğ edilmeden de açılmasına engel bir kanun hükmü bulunmamaktadır. İtirazın alacaklıya tebliğ edilmemesi, sadece İİK’nun 67 ve 68. maddelerinde sözü edilen hak düşürücü sürelerin başlamasına engel teşkil eder niteliktedir. Bu açıdan bakıldığında, işbu dava, itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmış ise de, hak düşürücü süre ile zamanaşımının birlikte cereyanı ve her iki sürenin aynı (olayımızda olduğu gibi bir yıl) olması halinde zamanaşımı süresinin dolmasından sonra ve fakat hak düşürücü süre içerisinde açılan davanın alacağın zamanaşımına uğramasına engel bir niteliği yoktur."(benzer nitelikte İstanbul BAM 12 HD DOSYA NO: 2019/602,KARAR NO: 2021/791 ilamı, İstanbul BAM 14 HD'nin ist bam 14 HD DOSYA NO: 2019/35,KARAR NO: 2020/1011 ilamı)
Somut olayın incelemesinde emsal kararlar da dikkate alındığında, davacı tarafın sigortalısına ait emtianın Fransa Ülkesinden İstanbul'a taşıma işleminin davalı .......... Lojistik ve Dış Ticaret A.Ş firmasına ait araç ile yapıldığı, 15.01.2016 tarihinde Fransadan yükleme yapıldığı, 26.1.2016 tarihinde İstanbul Erenköy gümrüğüne bağlı ........ ulaştığında, tahliye sırasında taşınan emtiada eğilme ve ezilme hasarının tespit edildiği sürücü ve antrepo yetkilileri tarafından tutanak imzalandığı, CMR’nin 32/1. maddesinde, sözleşme kapsamındaki taşımalardan kaynaklanan davalar bakımından zamanaşımı süresi 1 yıl olarak kabul edildiği davacı tarafın, davalı tarafa ilişkin taşımacının bilerek kötü hareket olarak kabul edilecek kusurlarının söz konusu olduğuna ilişkin savunmasının olmadığı, TTK’nun 1301. maddesindeki halefiyet ilkesi uyarınca davacı sigortacının, davadışı sigortalısının hakkından daha fazlasına sahip olamayacağı, 26.1.2016 tarihinde emtianın alıcısına teslim edildiği ve hasara ilişkin tutanak düzenlendiği konusunda uyuşmazlık olmadığı, bu durumda, davacı tarafından 27.01.2017 tarihinde icra takibinin gerçekleştiği, en erken teslim tarihinden başlatılması gereken 1 yıllık zamanaşımı süresinin yıl olarak 26.01.2017 tarihinde dolacağı, bu tarihin perşembe gününe denk geldiği, 27.01.2017 tarihinin cuma gününe denk geldiği, bu tarihlerin resmi tatil ya da milli bayramlara denk gelmediği, zamanaşımı süresinin dolduğu, davacı tarafın 28.11.2017 tarihli dilekçesinde davalı tarafa 13.06.2016 tarihinde rücu yazısının gönderildiğini beyan ettiği ancak tebliğ parçasını sunmadığı, bu hususun bilirkişi raporunda da tespit edildiği, davacı tarafın tebliğin yapıldığına ilişkin borkod bilgilerinin PTT'den sorulduğu, PTT yazı cevabından ......... barkodlu gönderinin sistem kayıtlarından kabul görmediğinin belirtildiği, CMR 32/2 uyarınca sürelerin durma koşullarının oluşmadığı, tüm bu nedenlerle, takip ve dava konusu alacağın, CMR’nin 32, BK’nun 133, 132 ve 136. maddeleri gereğince takip tarihinden önce zamanaşımına uğramış olduğundan açılan dava hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan itirazın iptali davasının davalı ......... Uluslararası Nakliyat ve Tic. A.Ş. yönünden HMK 124/4 uyarınca taraf değişikliği nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına,
2- Açılan itirazın iptali davasının davalı .......... Lojistik ve Dış Ticaret A.Ş. yönünden zamanaşımı nedeniyle reddine
3-Davalının kötüniyet tazminat talebinin yasal şartlar oluşmadığından reddine
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 31,40.-TL peşin harcından mahsubu ile hazineye gelir kaydına, eksik kalan 49,30.-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ......... Uluslararası Nakliyat ve Tic. A.Ş. Tarafından yapılan 90,60TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davalı .......... Lojistik ve Dış Ticaret A.Ş, kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
8-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın karar tarihi olan 2022 yılı istinaf yasa yolu kesinlik sınırı olan 8.000TL nin altında kalması nedeniyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.29/06/2022
Katip ......
¸e-imzalıdır
Hakim ........
¸e-imzalıdır