T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/193 Esas
KARAR NO: 2022/962
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/02/2022
KARAR TARİHİ: 31/10/2022
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 31/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ESAS DOSYA AÇISINDAN
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin ....... ile ..... nolu ".... İli, .... İlçesi, .... Mahallesi, .... .... ve .... .... ait .... İşi" sözleşmesini imzalayarak, sözleşme konusu proje alanında kanalizasyon şebeke hattı, yağmursuyu şebeke hattı, elektrik ve su alt ve üst yapı imalatları, toprak dolgu ve tesviye işlemleri, sosyal donatı inşaatları, yürüyüş-koşu ve bisiklet yolları alt ve üst yapı imalatları, spor alanları ve çocuk parkı imalatları ve bitkisel peysaj imalatlarının yapımını üstlendiğini, tüm imalatlar için hemen hemen aynı tarihlerde farklı taşeron firmalarla alt taşeron sözleşmeleri imzaladığını, ve sözleşmelerin hepsine; "Yer Teslimi Yapılmıştır" şeklinde gerçeğe aykırı ibare yazdığını ve yer teslimi yapmadığı için henüz başlaması mümkün olmayan iş sürelerini sözleşme tarihinden başlatmak, ardından da alt yüklenici firmaların belirlenen sürede işi tamamlamaması halinde uygulanacak cezai şart koşullarını belirlemek suretiyle art niyetli olarak kendisini garanti altına almaya çalıştığını, müvekkilleri şirketle de 31/08/2020 tarihli ..... işi ile ilgili Alt Yüklenici Sözleşmesi imzaladığını, ve tüm iş sahasında başlamış ve devam eden alt yapı çalışmaları, inşaat imalatları ve zemin dolgu/tesviye işlemleri nedeni ile aylarca müvekkillerine yer teslimini yapamadığını, ayrıca taraflar arasında, 30/08/2020 tarihli “Bitkisel Peysaj İşleri” alt taşeron sözleşmesinde sayılan ve pursantaj cetvelinde belirtilerek fiyatlandırılan işler dışında; Koşu Yolu-Egzersiz Alanı Epdm Kenar,Koşu Yolu-Egzersiz Alanı Epdm Köşebent, Çocuk Oyun Alanı Epdm Kenar,Çocuk Oyun Alanı Epdm Köşebent,Bisiklet Yolu Kenar,Yaya Yolu Küptaş Kenar,Yaya Yolu Köşebent, Omurga Duvarı Galvanize Çelik Lama imalatlarının müvekkilleri şirketçe yapılması ve karşılığında 135.000,00 TL+KDV ödenmesi şartlarını içeren 20/01/2021 tarihli ".... nolu EK PROTOKOL" (Delil-3) imzalandığını, kendisine 6 ay kadar bir süre yer teslimi yapılmasını bekleyen müvekkilleri şirketin, davalı şirket şantiye şefinin ricası üzerine 25/02/2021 tarihinde iş sahası içerisindeki kendisine gösterilen kısmi alanlarda bitkisel toprak serme, galvaniz boru döşeme, ağaç ve çalı dikme işlemi yapmaya başladığını, fakat bu sefer de diktiği ağaç ve çalıların yaşaması için gerekli olan ve sözleşmenin eki sorumluluk tablosu’nda davalı şirketçe temin edileceği belirlenen suyun temin edilmemesi nedeniyle ek maliyet yüklenmek suretiyle, arazözlerle su taşıyarak sulama işlemini gerçekleştirmeye çalışıldığını, müvekkilleri şirketin, iş sahasındaki yürüyüş yolları ve ahşap dış budak imalatlarının tamamlanmaya başlaması üzerine davalı şirketin; "yürüyüş yolları ve ahşap dış budak imalatlarının zarar görebileceği," mazeret göstererek arozözlerle su taşınmasını da yasaklaması, bunun yanı sıra iş sahasındaki ana kuyularda su olmaması ve 5 tonluk su deposundaki suyun ise diğer inşaat işlerinde kullanılması nedeni ile diktiği ağaç ve çalıları sulamasının imkânsız hale geldiğini, müvekkilleri Şirketin, davalı şirketin duyarsızlığına ve iş sahasındaki tüm olumsuz koşullara rağmen, devam eden alt yapı ve üst yapı imalatları ile diğer imalatlar için iş araçlarının giriş çıkış yaptığı şantiye kapısı olarak kullanılan ve davalı şirketçe yer teslimi yapılmayan ufak bir alan dışında, tarafına kısmi, kısmi teslim edilen alanlarda özverili şekilde, maddi ve manevi zarara uğramayı göz önüne alarak edimlerini tamamlayıp ve davalıya teslim ettiğini, davalı Şirketin basiretli bir tacir gibi davranmayarak sorumluluklarını yerine getirmemesinden kaynaklanan nedenlerle kuruyan 86 ağacın maddi sorumluluğunu müvekkilleri şirkete yüklemeye çalıştığını, davalı şirketin 19/11/2021 tarihinde düzenlenmiş gibi hak ediş raporu düzenleyerek müvekkilleri şirketin 31/08/2020 tarihli Bitkisel Peyzaj Sözleşmesi ile üstlendiği edimleri çerçevesinde tam ve eksiksiz olarak %100 tamamladığı imalatları %85-%90-%95 şeklinde eksik göstermek suretiyle imalat alacaklarını tespit etmek ve müvekkil şirketin kazı imalatı yükümlülüğü olmadığı halde, "toprak gübre imalatı"nın yanına "kazı imalatı" ibaresini hak edişe eklemek, müvekkilleri ile imzaladığı, "0001 nolu EK PROTOKOL" de belirlenen ve müvekkil şirketçe eksiksiz ve ayıpsız olarak imal edilip, teslim edilmiş olan imalatlar karşılığında ödemeyi kabul ettiği 135.000 TL bedele ilişkin protokolde belirtilen ve müvekkile avans bedeli olarak teslim edilen 90.000 TL çek bedeli dışında kalan 45.000 TL ek sözleşme bedelini hak edişe eklemek yerine, Ek Protokolü yok sayarak, müvekkil şirketin 31/08/2020 tarihli Bitkisel Peyzaj Sözleşmesi çerçevesinde yaptığı imalat bedellerinden 90.000 TL avans çek bedelini mahsup etmek, müvekkilleri şirket yetkilisi.....'ün, çalışanı peyzaj mühendisi .....'la birlikte sözleşme gereği iş sahasına dikilecek bitki ve ağaçların alımı için Bursa-Kestel'e gittiğinde, kendisine refakat eden asıl işveren ...... müşaviri .... Bey, müşavir yardımcısı .... Hanım ve davalı şirket peyzaj mimarı ..... Hanım'ın, Bitkisel Peysaj Sözleşmesi ekindeki pursantaj cetvelinde boy ve kuturları belirlenmiş ağaç ve fidanlar yerine, "çapı ve boyu daha büyük ağaç ve fidan alınması" istemi ve davalı şirketin de aradaki fiyat farkını ödemeyi kabul ve onaylaması üzerine alınan ve 19 Mart 2021 tarihinde müvekkilleri şirket tarafından e-posta aracılığı ile davalı şirkete iletilen "Ağaç ve Herek Fiyat Farkı" konulu yazı ekinde liste şeklinde sunulan ağaç ve fidanlarla ilgili hak edişe eklenmesi talep edilen toplamda 51.102,00 TL fiyat farkı ödemesini yok saymak, 29/09/2021 tarihli "Tutanak" ile ödemeyi taahhüt ettiği 33 m³ bitkisel toprak serme bedelini hak edişe eklememek, iş sahasında davalı şirket tarafından yürütülen alt yapı ve üst yapı imalatlarından kaynaklanan nedenlerle bozulan ve bedelini ödemeyi taahhüt ederek müvekkil şirketten düzeltilmesini talep ettiği ek imalatlar ile 264 m³ bitkisel toprak serme imalatına ilişkin fiyat farklarını hak edişe eklememek, ayrıca davalı şirketin sözleşme ile üstlendiği edimlerini ifa etmemesinden ve sorumsuzluğunuzdan kaynaklanan nedenlerle kuruyan 86 adet ağacı yasal düzenlemelere aykırı uygulamalar yapmak suretiyle söküp yerine yenilerini diktirdiğinden bahisle, müvekkilleri şirketten talep etmesi yasal olarak mümkün olmayan 161.665,29 TL gibi, çok fahiş bir miktarı müvekkilleri şirketin hak ediş alacağından mahsup etmek suretiyle müvekkilleri şirketi borçlu gösterdiğini belirterek müvekkilleri şirketin 31/08/2020 tarihli Bitkisel Peyzaj Sözleşmesi ile üstlendiği edimleri çerçevesinde tam ve eksiksiz olarak %100 tamamladığı imalatlara ilişkin 31/08/2021 tarihli Bitkisel Peyzaj işi ile ilgili Alt Yüklenici Sözleşmesinin “ödeme” başlıklı 7.2.9.4 maddesinin 7.2.9.4.4 bendine aykırı olarak, davalı şirketçe halen ödenmemiş olan imalat bedelleri karşılığında 255.964,54 TL taraflar arasında imzalanan "0001 nolu EK PROTOKOL"de belirlenen ve müvekkilleri şirketçe eksiksiz ve ayıpsız olarak imal edilip, teslim edilmiş olan imalatlar karşılığında davalı şirketçe ödeneceği taahhüt edilen 135.000 TL bedelden, protokolde belirtilen ve müvekkil şirkete avans bedeli olarak teslim edilen 90.000 TL çek bedeli dışında kalan 45.000 TL müvekkil şirket yetkilisi .... , çalışanı peyzaj mühendisi ...... Hanım'la birlikte, sözleşme gereği iş sahasına dikilecek bitki ve ağaçların alımı için Bursa-Kestel'e gittiğinde, kendisine refakat eden asıl işveren ...... Bey, Müşavir Yardımcısı ..... Hanım ve davalı şirket Peyzaj Mimarı ..... Hanım'ın, Bitkisel Peysaj Sözleşmesi ekindeki pursantaj cetvelinde boy ve kuturları belirlenmiş ağaç ve fidanlar yerine, "çapı ve boyu daha büyük ağaç ve fidan alınması" istemi ve davalı şirketin aradaki fiyat farkını ödemeyi kabul ve onaylaması üzerine alınan ve 19 Mart 2021 tarihinde müvekkil şirket tarafından e-posta aracılığı ile davalı şirkete iletilen "Ağaç ve Herek Fiyat Farkı" konulu yazı ekinde liste şeklinde sunulan ağaç ve fidanlarla ilgili 51.102,00 TL fiyat farkı, davalı şirketin 29/09/2021 tarihli "Tutanak" ile ödemeyi taahhüt ettiği 33 m³ bitkisel toprak serme bedeli karşılığında 2.062,83 TL olmak üzere dava değeri itibari ile toplamda 354.130,00 TL+KDV bedelinin, ayrıca yargılama sırasında yapılacak inceleme ve tespitler sonucu tespit edilecek; tüm imalatlara ilişkin fiyat farklarının, iş sahasında davalı şirket tarafından yürütülen alt yapı ve üst yapı imalatlarından kaynaklanan nedenlerle bozulan ve davalı şirketçe bedelinin ödeneceği taahhüt edilerek düzeltilmesi talep edilen ek imalatlar ile 264 m³ bitkisel toprak serme imalatına ilişkin bedellerin, 15/12/2021 ihtar tebliğ tarihinden başlayacak ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan 31.08.2020 tarihli ........ Millet Bahçesi Bitkisel Peyzaj Alt Yüklenici Sözleşmesinin "İhtilafların İhlali" başlıklı 7.3.8. maddesi gereği davacı Şirketin haksız davasının çözümünde İstanbul Tahkim Merkezi yetkili olduğunu, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, davalının taraflar arasındaki sözleşmelerden doğan asli edim yükümlülüklerini dahi yerine getirmediği gibi teminat mektubunu yenileme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacı şirketin hem sözleşmeye konu işleri sözleşmede belirlenen vadede ve nitelikte ifa edemediği gibi söz konusu borca aykırı davranışlarınında müvekkilleri şirketin işlerinin aksamasına neden olduğunu, ve davacı şirket tarafından taahhüt edilen işin doğal sonucu olarak birtakım bitkilerin zarar gördüğünü, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkide müvekkilleri şirketin davacı Şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığı; bilakis borçlu bir taraf varsa bunun davacı Şirket, alacaklı bir taraf varsa bunun müvekkilleri Şirket olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DOSYA AÇISINDAN
Mahkememiz ..... esas sayılı dosyası ile birleşen Bakırköy .....Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin, taraflar arasında imzalanan 30/08/2020 tarihli "Alt yüklenici Sözleşmesi", 20/01/2021 tarihli "001 Nolu Ek Protokol", 29/09/2021 tarihli "Tutanak" ile asıl işveren ........ 'nin talebi üzerine kabul ve ödemeyi taahhüt ettiği alımlara, talimatı çerçevesinde yapılan ek imalatlara ilişkin edim ve sorumluluklarını basiretli bir tacir gibi tam ve eksiksiz yerine getirmemesi ve müvekkili şirketin hak ettiği bedelleri ödemekten imtina etmesi nedeni ile fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı tutarak 354.130,00 TL+KDV bedelinin ve yargılama sırasında yapılacak incelemeler neticesinde davalı şirketin taraflar arasında düzenlenen sözleşmelere aykırı davranması nedeni ile müvekkili şirket nezdinde doğan tüm zararların 15/12/2021 ihtar tebliğ tarihinden başlayacak ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ve müvekkili şirkete ödenmesini, iş bu davanın konusu ve tarafları aynı olan Bakırköy ... .Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... esas sayılı davası ile birleştirilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan 31.08.2020 tarihli ..... Millet Bahçesi Bitkisel Peyzaj Alt Yüklenici Sözleşmesinin "İhtilafların İhlali" başlıklı 7.3.8. maddesi gereği davacı Şirketin haksız davasının çözümünde İstanbul Tahkim Merkezi yetkili olduğunu, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, davalının taraflar arasındaki sözleşmelerden doğan asli edim yükümlülüklerini dahi yerine getirmediği gibi teminat mektubunu yenileme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacı şirketin hem sözleşmeye konu işleri sözleşmede belirlenen vadede ve nitelikte ifa edemediği gibi söz konusu borca aykırı davranışlarınında müvekkilleri şirketin işlerinin aksamasına neden olduğunu, ve davacı şirket tarafından taahhüt edilen işin doğal sonucu olarak birtakım bitkilerin zarar gördüğünü, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkide müvekkilleri şirketin davacı Şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığı; bilakis borçlu bir taraf varsa bunun davacı Şirket, alacaklı bir taraf varsa bunun müvekkilleri Şirket olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Deliller; dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ..... cevabı,Çorlu .... ASHM ...... D.İş.,...... Millet Bahçesi Alt Yüklenici Sözleşmesi,mail yazışmaları,ihtarname,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında imzalanan ...... Millet Bahçesi Alt Yüklenici Sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkindir.
Tahkim sözleşmesi, tarafların iradesine tabi olan uyuşmazlıklar için mümkündür (6100 sayılı HMK m. 408/I). Başka bir deyişle, tarafların dava konusu üzerinde kabul veya sulh yolu ile serbestçe tasarruf edemeyecekleri hallerde, tahkim mümkün değildir. Örneğin, boşanma ve ayrılık davaları, iflas davaları ve çekişmesiz yargı işleri için tahkim sözleşmesi yapılamaz. Aynı şekilde taşınmaz mallar üzerindeki ayni haklardan veya iki tarafın iradelerine tabi olmayan işlerden kaynaklanan uyuşmazlıklar tahkimin konusu olamaz (HMK m. 408/I).
Tahkim yoluna gidilebilmesi için tarafların tahkim sözleşmesi yapmaları ya da düzenledikleri sözleşmede tahkim şartına yer vermeleri gerekir. Tahkim anlaşması veya tahkim şartındaki uyuşmazlığın hakem veya hakemler kurulunca çözümlenmesine ilişkin irade beyan ve açıklaması tahkim şartı sözleşmesinin temel unsurudur. (HMK m. 412). Tahkim şartı veya anlaşmasının geçerli olabilmesi için tarafların tahkim iradesini açıkladıkları tahkim şartı ya da sözleşmede tartışma ve karışıklığa neden olmayacak biçimde açık ve kesin olarak belirtmiş olmaları zorunludur.
Dairemiz kararları ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, geçerli bir tahkim şartının varlığı veya tahkim anlaşmasının geçerli sayılabilmesi için uyuşmazlığın kesin olarak hakemde çözüleceğinin kararlaştırmış olması gerektiği, kesin iradeyi ortadan kaldıran ya da zayıflatan kayıtların tahkim sözleşmesi veya şartını geçersiz-hükümsüz kılacağı kabul edilmektedir. Taraflar, sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıkların tümünün tahkim yoluyla çözülebileceğini kararlaştırabilecekleri gibi sadece bir bölümünün tahkim yoluyla çözülebileceğini de kararlaştırabilirler.
Geçerli bir tahkim sözleşmesinin konusunu oluşturan uyuşmazlığın çözümü için mahkemede dava açılmışsa, karşı taraf tahkim ilk itirazında bulunabilir. Bu durumda tahkim sözleşmesi hükümsüz, tesirsiz veya uygulanması imkânsız değil ise mahkeme tahkim itirazını kabul eder ve davayı usulden reddeder. (HMK m. 413/I) Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesinin kararlaştırıldığı hallerde aleyhine dava ikame olunan davalı tarafça ileri sürülecek tahkim itirazı, HMK'nın 116. maddesi gereğince ilk itiraz olarak sayılmış olup, aynı Kanun'un 117. maddesinde, ilk itirazların hepsinin cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorunda olduğu, aksi hâlde dinlenemeyeceği ve yine aynı Kanun'un 131. maddesinde ise, cevap dilekçesinin verilmesinden sonra, cevap süresi dolmamış olsa bile ilk itirazların ileri sürülemeyeceği hüküm altına alınmıştır. (bkz. Yargıtay 15 HD, 29.06.2020 tarih, 2019/3450 Esas, 2020/1932 Karar sayılı kararı).(İstanbul BAM: 15. HD. 2021/ 3145 Esas 2021/2345 Karar sayılı ilamı)
Taraflar arasında imzalanan ...... Millet Bahçesi Alt Yüklenici Sözleşmesinin 7.3.8 nolu "İhtilafların Halli " başlıklı maddesinde "Taraflar arasında işbu Sözleşmenin bir kısmı ya da işbu Sözleşme'nin temelini etkileyen konularda ihtilaf doğması ve ihtilafların halli için taraflarca bir çözüm bulunamaması halinde Tahkim Usulü geçerli olacaktır......." hükmünün bulunduğu,dava konusunun tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği alacağa ilişkin olduğu, davalı tarafından cevap dilekçesi ile süresinde tahkim ilk itirazında bulunulduğu ve tahkime ilişkin sözleşme hükmünün hükümsüz, tesirsiz veya uygulanması imkânsız olmadığı dolayısıyla taraflar arasındaki davaya konu uyuşmazlığın tahkim yolu ile çözülmesi gerektiği anlaşıldığından mevcut ve birleşen dosya yönünden tahkim ilk itirazı nedeniyle HMK'nın 413/1 maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-Mevcut ..... Esas sayılı Dosya Yönünden
1- Davanın tahkim ilk itirazı nedeniyle HMK'nın 413/1 maddesi gereğince usulden REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 6.047,66-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye kalan harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından dosyada yapılan 226,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00.-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
B-Birleşen Bakırköy ..... ATM ..... Esas sayılı Dosya Yönünden
1- Davanın tahkim ilk itirazı nedeniyle HMK'nın 413/1 maddesi gereğince usulden REDDİNE,
2-Sair hususların gerekçeli kararda açıklanmasına
3-Karar kesinleşinceye kadar ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbirlerin devamına,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 1.536,98-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye kalan harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00.-TLmaktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
8-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın gerekçesinin taraflardan her birine tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar usulen anlatıldı.. 31/10/2022
Katip .........
¸e-imzalıdır
Hakim .......
¸e-imzalıdır