T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/250 Esas
KARAR NO: 2022/391
DAVA: Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ: 10/03/2022
KARAR TARİHİ: 28/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'ın davalı şirkette 432.000-TL/3.000.000 TL oranla hisse sahibi olduğunu, davalı şirket, şirketin karlılığının arttığını iddia etmesine rağmen genel kurulda kâr payı dağıtmama kararı almış, tarafımızca genel kurul kararının iptali talebiyle Bakırköy ....... Asliye Ticaret Mahkemesi ...... E. Sayılı dosyası ile dava açıldığını, bu davada, davalının sunduğu Cevap Dilekçesinin 2.4. maddesinde, şirketin Gürcistanda bulunan şubesi aleyhine 3.000.000 Lari (13 milyon TL) tutarlı ceza riski bulunduğunun ifade edildiğini, bu ceza sebebiyle, şirketin Gürcistanda bulunan bazı gayrimenkullerine tedbir konulduğunu, yine, davalı şirket yöneticileri olan aynı şahısların yönetimi altındaki ....... Reklamcılık Aydınlatma ve İnş. San. A.Ş. (.......) şirketinde de aynı bahane üretilerek kâr payı dağıtılmasından imtina edilen Genel kurul kararlarının iptali talebiyle Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi ...... E. Sayılı dosyası ile dava açıldığını, davalı yetkilileri, şirketi toplamda 13 Milyon TL tutarlı vergi cezası ile karşı karşıya bıraktığını, Davalı şirketin uğratıldığı vergi cezasına ilişkin tüm bilgi ve belgeler, 2020 genel kurulu sonrası faaliyet raporları ve bilançoları hakkında Yönetim Kurulu tarafından bilgi ve belge verilmesi ve bilgi ve belgelerin verilme usulünü belirlemesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket 2020 genel kurul öncesi finansal tabloları, faaliyet raporu ve sair tüm belgeleri hissedarların incelemesine hazır hale getirmiş ve davacının bilgi ve belge talebine ilişkin tüm hususlar genel kurulda görüldüğünü, davacı esasen bahse konu tüm hususlarda bilgi sahibi olduğunu, davacı, müvekkil şirket’in yurtdışı iştirakleri aleyhine kesilen vergi cezalarından bahse konu dönemde yönetimde bulunması sebebiyle haberdar olduğunu, davacının adeta müvekkil şirket ve diğer hissedarlara karşı uzun süredir husumet beslediğini, müvekkili şirketin korunması gereken hukuki menfaatleri gereği davacının bilgi ve taleplerinin reddi gerektiğini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın usul ve esastan reddini, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep, TTK'nun 437.maddesi uyarınca davalı anonim şirketten bilgi alma ve inceleme hakkı tanınmasına yöneliktir.
TTK'nun "Bilgi alma ve inceleme hakkı" başlıklı 437.maddesi:
"Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.
Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.
Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.
Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.
Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.
Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz" şeklindedir.
Görüldüğü üzere, mezkur maddede anonim şirketlerden bilgi alınması ve kayıtlarının incelenmesi hususunda talepte bulunulabilmesi için takip edilmesi gereken usul ve yöntem belirlenmiştir.
Somut olayda; davacı ortak tarafından 2020 yılı ve sonrasındaki döneme ilişkin olarak bilgi ve kayıtların incelenmesi talebinde bulunulduğu, dosyada mevcut genel kurul toplantı tutanaklarının incelenmesinde, bu dönemde alınan her iki genel kurul toplantısında da mevcut kayıtların TTK'nun 437.maddesindeki prosedüre uygun bir şekilde şirket ortaklarının incelenmesine sunulduğunun toplantı tutanaklarında belirtildiği, yine bu konuda davacıya toplantıdan önce davetiye de gönderilmiş olduğu, TTK'nun 437/2.maddesi uyarına pay sahiplerinin genel kurulda yönetim kurulundan, şirketin işleri, denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebileceğinin öngörüldüğü, yine aynı maddenin 5.fıkrasında ise, bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibinin reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra mahkemeden talepte bulunabileceğinin öngörüldüğü, dolayısıyla mezkur madde hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, mahkemeden inceleme ve bilgi alma izni talebinde bulunulabilmesi için pay sahibinin genel kurulda bu konuda talepte bulunmasının ön şart olarak yer aldığı, ilgili toplantı tutanaklarından davacının bu yönde bir talebi veya söz konusu genel kurullarda şirket kayıtlarının incelemeye sunulmadığı yönündeki itirazının genel kurul toplantı tutanaklarında ileri sürülmediği, işbu nedenle ön şartın yerine getirilmeden dava açıldığı, davacı tarafça davalı şirkete toplantı sonrası ihtarname gönderilerek inceleme talebinde bulunulmasının anılan ön şartın yerine getirilmediği sonucunu değiştirmeyeceği, özel dava şartı niteliğindeki bu ön şartın yerine getirilmemiş bulunması nedeni ile talebin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE,
Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı TTK'nın 437/5.maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.28/04/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır