T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/301 Esas
KARAR NO: 2023/515
DAVA: Rehin Karşılığında Ödünç Verme İşinden Kaynaklanan (TMK M. 962 - 969) (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ: 20/12/2017
KARAR TARİHİ: 07/06/2023
KARARIN YAZILMA TARİHİ:22/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Rehin Karşılığında Ödünç Verme İşinden Kaynaklanan (TMK M. 962 - 969) (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Davacı müvekkil firma ... A.Ş. Firmasından 10 Adet çekici ve 10 adet dorse almış olup bunun karşılığında bir kısım nakit, bir kısım da ... nolu otomotiv ürünleri kredisi ve rehin sözleşmesi tanzim edilmek suretiyle kredi kullandığı, kullanılan bu krediye mukabil davalı adına tescilli... , ... Mah. 648 ada 2 parselde kayıtlı ... Blok ....Kat ... nolu bağımsız bölüm üzerine ... firması lehine ipotek konulacağını, davalının aleyhine konulacak ipoteğin karşılığında müvekkil firmada tescilli bulunan bir takım dorse ve çekiciler üzerine davalı lehine 500.000-TL bedelli rehin tesis edildiği, davacı müvekkil firmanın ... firmasına olan borcunu ödeyememesi, gayrimenkul üzerine konulacak ipoteğin kaldırılmaması halinde davalıya teminat niteliğinde olup başkaca hiçbir alacak, borç ilişkisinden kaynaklanmadığını, ... firması tarafından müvekkil firma aleyhine İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ve yukarıda belirtilen tüm çekici ve dorseler bağlatılarak icra marifeti ile satışa çıkarılarak 1.469,552 TL'ye satıldığı, bu satıştan elde edilen geriye kalan meblağın ise firmanın hiçbir borcunun bulunmadığı, konusuz kalan rehin alacaklı görünen davalıya ödenme ihtimali bulunduğu, bunlardan dolayı 2004 sayılı kanun .. ve diğer yasal hükümler mucibinde davacı müvekkil firmanın, davalıya borcunun bulunmadığının tespiti ile ibraz edilen çekici ve dorseler üzerine davalı lehine tesis edilen rehinin fekki gerektiği, icra dairesi tarafından müvekkil firmaya ait araçların icra marifetiyle satışından elde edilen gelirden ... firmasının alacağını aldıktan sonra geriye kalan meblağın davalıya ödenmesi nedeniyle müvekkilin alacağını teminen davalıya ait taşınmaz üzerine ihtiyati tedbir talep ettiğini beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davacı ... dilekçesinde davalı müvekkile hiçbir borçlarının olmadığı ve fakat davalı müvekkil lehine 500.000 TL bedelli rehin tesis edildiğini iddia ettiği, söz konusu beyan ve iddia basiretli bir tacirin yapacağı bir hareket olmadığı zira; bir anonim şirketin hiçbir borcu olmayan tüzel ve/veya gerçek kişi lehine rehin tesis etmesi izahı bulunmadığını, davalı müvekkilin alacaklı olduğu resmi evrak ile sabit olduğu, somut olayda ispat yükü yer değiştirdiği, ispat yükü davacı borçluda olduğu, bu bağlamda somut olaya bakacak olduğumuzda Bakırköy ....Noterliğinin 30.05.2017 Tarih ... yevmiye numaralı rehin sözleşmesi davalı müvekkil lehine rehin tesis edildiği ve resmi senet ile davacı ... davalı müvekkile borçlu olduğunu açıkça beyan ve ikrar ettiği, iş bu sebeple somut olayda ispat külfeti yer değiştirmiş ve davacı borçluya geçtiği beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, rehinlerin fekki ile borcun bulunmadığına ilişkin menfi tespit istemine ilişkindir.
Dosyanın yapılan incelemesinde; Dosyanın Mahkememize görevsizlik kararı ile geldiği, davaya konu uyuşmazlığın davacının sunduğu tek taraflı rehin sözleşmesinden kaynaklı davacının davalıya borçlu olup olmadığı, davalının ipotek edimini yerine getirip getirmediği, araç rehinlerinin karşılıksız kalıp kalmadığı, davalının sebepsiz zenginleşip zenginleştiği, davalıya yapılan ödeme varsa iadesinin istenip istenemeyeceği, rehin kayıtlarının kaldırılıp kaldırılamayacağı hususlarına ilişkin olduğu,
Tek taraflı rehin sözleşmesinde, davacı ile dava dışı ... AŞ arasında akdolunan sözleşmeye istinaden davalı adına kayıtlı ... ada ... parsel ... blok ... nolu bağımsız bölüme ... şirketi tarafından rehin konulduğu, rehin karşılığında davalının davacıdan 500.000TL alacağa istinaden rehin kaldırılana kadar davacı şirkete ait plakası verilen 10 adet çekici ve 10 adet tenteli römork üzerinde rehin tesis edileceğinin belirtildiği,
Protokol başlıklı belgede, dava dışı ... şirketinden alınan araçlar için teminat olarak ... adına kayıtlı ... ... Kısım ... Blok Daire -... de bulunan taşınmaz üzerine ipotek verilmesinin kararlaştırıldığı,
İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında dava dışı ... AŞ tarafından davacı şirket hakkında icra takibi yapıldığı, davacıya ait 10 adet aracın talimat icra müdürlüğü yoluyla satışının yapıldığı, davalı ...'nın vekili ... (...)'a 29/11/2017 tarihinde 456.463,19-TL (harçları düşüldükten sonra kalan tutar) ödeme yapıldığı, menfi tespit davasının ödeme ile istirdat davasına dönüştüğü,
Tapu kayıtlarının incelenmesinde davalıya ait taşınmaz üzerine dava dışı ... tarafından konulan ipotek olmadığı, dava dışı ...'ya ait taşınmaz üzerine ise dava dışı ... AŞ tarafından 500.000 TL bedelli ipotek konulduğu,
Bilirkişi ... raporunda davacının 2017 yılı ticari kayıtlarında davalıya ilişkin kayda rastlanmadığı, davalının ticari defter tutma zorunluluğunun olmadığını beyan etmekle bilirkişi incelemesine ticari defter ibraz etmediği,
Dosyanın yapılan incelemesi sonucunda , iş bu davanın menfi tespit davası olarak açıldığı, menfi tespit davalarında kural olarak alacaklı olduğunu iddia eden davacı tarafın ispat yükü altında olduğu, davanın temelini tek taraflı imzalanan rehin sözleşmesinin oluşturduğu, bu sözleşme kapsamında davacı tarafın 10 adet aracına finansman sağlanması amacıyla davalı tarafın taşınmazı üzerine ipotek konulmasının belirtildiği, ancak davalı tarafın bilgileri belirtilen taşınmazı üzerine ipotek konulmadığı, dava dışı ... AŞ lehine dava dışı ... adına kayıtlı taşınmaza ipotek konulduğu, dava dışı ... ... AŞ tarafından davacı tarafa 10 adet araca ilişkin icra takibi yapıldığı, araçların satıldığı, icra veznesine giren paranın bir kısmının dava dışı ... AŞ şirketine ödendiği, araçlar üzerinde davalı taraf lehine rehin kaydı bulunduğundan kalan 456.463,19-TL 'nin de (harçları düşüldükten sonra kalan tutar) 29/11/2017 tarihinde davalıya ödendiği, ödeme ile menfi tespit davasının istirdat davasına dönüştüğü, davalı tarafın kendi taşınmazı üzerine ipotek koymaması nedeniyle davalı lehine verilen rehin kayıtlarının sebebsiz kaldığı, dolayısı ile davalıya yapılan ödemenin davacı tarafa iadesinin gerektiği, davacının gerek ipotek gerekse başka bir nedenle davalıya herhangi bir borcunun olmadığı, araç üzerine konulan ipoteklerinde kaldırılması gerektiği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan menfi tespit davasının kabulü ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, yargılama sırasında İstanbul İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasında davalıya rehin nedeniyle ödenen 456.463,19TL’nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine
2- 30.05.2017 tarihli tek taraflı rehin sözleşmesinde belirtilen ... plakalı dorse ve çekiciler üzerinde davalı lehine tesis edilen rehinlerin fekkine
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 31.181,00.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 8.538,75.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 22.642,25.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 31,40.-TL başvurma harcı ve 8.538,75.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından dosyada yapılan toplam 1.350,00.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı tarafından dosyada yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 66.904,85.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
8-Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı taraf vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstanbul BAM ... HD’ne İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/06/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır