T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/330 Esas
KARAR NO: 2022/934
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/02/2021
KARAR TARİHİ: 26/10/2022
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 23/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili şirketin yetkili hamili bulunduğu, keşidecisi .... A.Ş.ve lehdarı... A.Ş. olan .... bank A.Ş. .... Şubesi'nin ... seri no.lu ,07.01.2021 tarihli, 37.148,54TL bedelli çekin müvekkili şirket tarafından 23.11.2020 tarihinde .... .Şti. ne gönderilmek üzere kargoya verildiğini, Ancak ... kargoda kaybolmuştur, bunun üzerine İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasından çek iptali davası ikame ettiklerini, müvekkili şirketin banka hesaplarına ihtiyati haciz konulduğunun bankalardan işlem yapılmak istenildiğinde anlaşılmış olup akabinde , İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından müvekkili şirkete ödeme emrinin tebliğ edildiğini, Ödeme emri ekinde gönderilen çekin arkasındaki ciro silsiles incelendiğinde müvekkil cirosundan sonra müvekkil şirket ile hiçbir ilgisi bulunmayan ....Şti. olduğu, yapılan araştırmalarda şirketin Amasya'dan nakil ile 2020 Ağustos ayında İstanbul'a geldiğini, bu şirketin telefonlarının cevap vermediğini ; sonraki cirolarda ise ... ve sonrasında davalı ... olduğu bu şahıs tarafından bankaya ibraz ile işlem yapıldığının anlaşılmadığını, çekin 07.01.2021 tarihinde takasa ibrazında, İzmir ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasından hakkında verilen
ödeme yasağı sebebi ile işlem yapılmadığı yazılmasına rağmen , davalı ..., mahkemeye çekin kendisinde olduğuna dair bildirimde bulunmadan hemen ihtiyati haciz kararını alıp işleme koyduğunu, müvekkilinin banka hesapları ve sair malvarlığı üzerinde uyguladığını ve şirket araçlarının yakalanmasını talep ettiğini, son hamili ve önceki cirantanın soyadlarının aynı olduğunu, ödeme emrinde ciranta“ ... “ adının borçlular hanesinde sadece isim olarak yer aldığını, kargoda bu şekilde çok sayıda çeklerin kaybolduğunu , bir takım kişilerin çekleri bir şekilde ele geçirip haksız ve hukuka aykırı olarak , icra baskısı altında tahsil ettiklerini ve bir çok mağduriyete sebep verdiklerini , bu işin
ticaretinin yapılır hale geldiğinin kamuoyunda çok duyulur ve yaşanır hale geldiğini, müvekkilinin sonrasında ciro silsilesindeki ciroların müvekkili ile ilgili olmadığı gibi gerçekliğinin şaibeli olduğunun ortada olduğunu, iktisapların kötüniyeti olup eylemlerin hukuken himaye edilemeyeceğini, hukuka aykırı suç teşkil eden eylemleri nedeniyle ilgililer hakkında savcılığa gerekli suç duyurusunda bulunduklarını, İcra dosyasından başlatılan takibin ve öncesinde alınan ihtiyati haciz kararı nedeniyle müvekkili şirketin büyük mağduriyete uğradığını, banka hesaplarına bloke konulduğunu, şirket araçlarının durdurulduğunu, mahkememizce İİK 72/3.maddesi gereğince ihtiyati tedbir kararı verilerek İstanbul ....İcra Müdürlüğü'nün .... E. sayılı dosyasına ilişkin takibin durdurulmasına, ....bank A.Ş. .... Şubesi'nin .... seri numaralı ,07.01.2021 tarihli , 37.148,54TL bedelli çekinin istirdatına ve müvekkiline iadesine, İİK 72/5.maddesi gereğince icra dosya alacağının %20 sinden aşağı olmamak üzere taraflarına tazminat ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Dava konusu çekin dava açılmadan evvel İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün .... E sayılı dosyasıyla icra takibine konu edildiğini, bu nedenle de yetkili mahkemelerin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle yetki itirazlarının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, çek yazılı bir belge olduğundan , bu belgeyi hükümden düşürecek iddiaların da yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiğini, davacının , müvekkilinin bilerek kendi zararına hareket ettiğine ilişkin hiçbir delil ibraz etmediğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek; öncelikle yetki ilk itirazlarının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesini ve dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, nihayetinde açılan davanın reddini, davacının %20 tazminata mahkum edilmesini ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekilinin 31.03.2021 tarihli cevap dilekçesinden özetle; yetki itirazında bulunduğu, davalının kötüniyetli olmadığını, çekin davacıdan değil bir başkasından alındığını, çekin çalıntı olup olmadığı konusunda bir bilgisinin olmadığını,, çekin kendi elinde olmadığını, aktif husumet itirazında bulunarak dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava , çek istirdatı talebine ilişkindir.
Davacının dava dilekçesinden özetle; davacının yetkili hamil olduğunu, davaya konu çekin kargoya verildiğini, kargoda kaybolduğu, İzmir .... ATM .... esas sayılı dosyasında çek iptali davası açıldığını, İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı icra dosyasından davacıya ödeme emri geldiğini, davacı şirket ile .... şti arasında ilgi olmadığını, bu şirketin 2020 yılı Ağustos ayında Amasya 'da İstanbul'a nakil geldiğini, şirketin telefonlara cevap vermediğini, bundan sonraki cironun ... ve ve ...'e ait olduğunu, ...'ün ihtiyati haciz kararı alıp işleme koyduğunu, savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, çekin istirdatının talep edildiği,
Davalı ...'ün cevap dilekçesinden özetle; mahkemenin yetkisine itiraz ettiği, davacının çekteki imzasına itirazının olmadığını, şahsi defilerini yetkili hamile karşı ileri sürülemeyeceğini, davacının aktif husumet ehliyeti olmadığını, davalının ağır kusurlu olmadığını, davalının iyi niyetli hamil olduğunu, davacının basiretli tacir davranışına aykırı davrandığını, davanın reddini talep ettiği,
Davalı ... vekilinin 31.03.2021 tarihli cevap dilekçesinden özetle; yetki itirazında bulunduğu, davalının kötüniyetli olmadığını, çekin davacıdan değil bir başkasından alındığını, çekin çalıntı olup olmadığı konusunda bir bilgisinin olmadığını,, çekin kendi elinde olmadığını, aktif husumet itirazında bulunduğu,
Davalı .... şirketinin süresinde cevap dilekçesi sunmayarak iddiaları inkar etmiş sayıldığı,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının, davaya konu çekin yetkili hamili olup olmadığı, davalıların kasıt veya ağır kusuru olup olmadığı, davacının davalılardan çekin istirdatı talebinde bulunup bulunamayacağı savunmalarına ilişkin olduğu,
Dosyanın yapılan incelemesinde; davaya konu çekin keşidecisinin .... şirketi olduğu, lehtarının ... şirketi olduğu, sonraki cirantaların .... şirketi, ..... Teknik, ..., ... olduğu, çek hakkında İzmir ... ATM .... esas sayılı dosyasında ödeme yasağı kararı olduğundan işlem yapılamadığı, keşideci ve lehtarın asli müdahale taleplerinin reddedildiği,
Davalı .... şirketinin ticari defterlerinin incelenmesi için İstanbul Anadolu .... ATM Mahkemesine talimat yazıldığı, usule uygun tebligata rağmen davalı şirketin defterlerini sunmadığı, bu nedenle rapor hazırlanamadan talimatın iade edildiği,
Dosyanın yetkisizlik kararı üzerine Mahkememize tevzi edildiği, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyasında davaya konu çekin takibe konu edildiği, icra dosyasının celp edildiği, kıymetli evrakın iptaline ilişkin İzmir ... ATM .... esas .... esas sayılı dosyanın davaya konu çeke ilişkin olduğu yapılan yargılama sonucunda davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, .... şirketi'nin 16.12.2020 tarihli yazı cevabından davacının gönderisinin dava dışı .... şirketine ulaşmadığının belirtildiği, davacının ba ve bs kayıtlarının celp edildiği, davalı ...'ün gayrimenkul sermaye iradı yönünden mükellefiyet kaydının bulunduğu, ticari kazanç mükellefiyet kaydının bulunmadığı, Bayrampaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü yazı cevabında ... ve ortaklarına ilişkin kayıt bulunduğu, hangi usulde defter tuttuğuna ilişkin bilgiye rastlanılmadığını davalılar ... ve ...'e ilişkin vergi kayıtlarının gönderildiği, iş bu davalıların ticaret sicilde gerçek kişi ticari işletme kaydının olmadığına ilişkin yazı cevabının geldiği,
İzmir CBS ... esas sayılı soruşturma dosyasında davacının müşteki, .... , ...., ...'ün dolandırıcılık ve resmi belgede sahteciliğe konu suçlardan kaynaklı yetkisizlik kararı verildiği, soruşturma dosyanın İstanbul CBS'ye gönderildiği, burada .... soruşturma numarasını aldığı, davalı ...'ün soruşturma dosyasındaki beyanında çekte kendisinden önce cirosu bulunan ....'i tanımadığını, çeki ... isimli yakın arkadaşından aldığını , arkadaşının güvenilir bir kişi olduğunu beyan ettiği,
Davalılar hakkında uyap sisteminden dava dosya sorgulamasının yapıldığı sorgulama sonuçlarının dosya arasına alındığı, davalı ... hakkında şüpheli sıfatıyla resmi belgede sahtecilik, suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi, hırsızlık, dolandırıcılık suçlarından soruşturma dosyasının bulunduğu, davalının İcra Ceza mahkemelerinde müşteki sıfatıyla açtığı birçok dosyasının bulunduğu, davalının Asliye Ticaret Mahkemelerinde değişik iş şeklinde birçok talebinin bulunduğu,
Davalı ... hakkında dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik suçlarından soruşturma dosyasının bulunduğu, İcra Ceza Mahkemelerinde müşteki sıfatıyla açılan davalarının olduğu, diğer mahkemelerde de alacaklı, talep eden, davalı, feri müdahil, sıfatlarıyla açılan davalarının olduğu,
Davalı ... şirketi hakkında hırsızlık, resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık, tüzel kişi sorumlusunun karşılıksız çek düzenlemesi, çekle ilgili karşılıksız işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçlarından şüpheli ve sanık olarak yargılandığı, Asliye Ticaret Mahkemelerinde borçlu , karşı taraf, davalı olarak yer aldığı dosyalar bulunduğu,
Davalı ... şirketinin 2020-2021 yılı ba ve bs kayıtlarının celp edildiği, kayıtların incelenmesinde kendisinden önceki cirantaya ilişkin ibarenin yer almadığı,
Davalı ... vekilinin 24.06.2022 tarihli dilekçesinde davalının ticari defterlerinin olmadığını beyan ettiği,
İstanbul ... ATM'nin .... D. İş sayılı dosyasına konu başka çekteki cirolarda davalı ... ve ... cirosu olduğu, bu çek bedelinin 100.000TL olduğu, İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında ...'ün davalı olduğu,
Davalı ........ şirketinin ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin daha öncesinde talimat yazıldığı , talimatın olumsuz dönmesi üzerine, bu defa diğer davalılar ... ve ...'ün ticari defterlerinin incelenmesi için 1 nolu celse 3 nolu ara karar uyarınca değerlendirme yapıldığı, davalı taraf vekilinin itirazı üzerine 2 nolu celsede davalı ...'ün ticari defterlerinin incelenmesine yer olmadığına karar verildiği,
Tüm dosya kapsamına ilişkin yapılan açıklama sonucunda;davaya konu uyuşmazlığın çekten kaynaklı yetkili hamil olunduğundan bahisle çek istirdatı talebine ilişkin olduğu, işbu davada TTK 790 maddeleri uyarınca davacının yetkili hamil olduğunu, davalıların çek iktisabında ağır kusur yada kastının bulunduğunu ispat etmesi gerektiği, davacının aktif husumetinin bulunduğu, davacının çek istirdatı davasını çeki elinde bulunduran kişiye karşı açması gerektiği, çekteki cirolarda son cirantanın ... olduğu bu nedenle diğer davalılar yönünden pasif husumet sıfatının olmadığı,
İş bu davalı ... yönünden ise; davaya konu çekin kargo yazısından kaybedildiği, çeke ilişkin kıymetli evrakın iptali davası açıldığı, bu davada çek bulunduğundan davalı tarafın çek istirdatı açtığı, soruşturma dosyasının devam ettiği, çekte davacıdan sonraki ciranta olan ... şirketinin ticari defterlerini incelemeye sunmadığı, çek keşide tarihi de dikkate alındığında davalı ba ve bs kayıtlarında davacıya ilişkin bildirimin bulunmadığı, iş bu davalı hakkında uyap dosya sorgulamasında resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık, hırsızlık suçlarına ilişkin soruşturma dosyasının bulunduğu, davalı ...'ün çeki kendisinden önce çekte cirosu olan .... şirketinden almadığını başka bir kişiden aldığını beyan ettiği, iş bu davalı hakkında da resmi belgede sahtecilik, suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi, hırsızlık, dolandırıcılık suçlarından soruşturma dosyasının bulunduğu, Asliye Ticaret Mahkemelerinde talep eden sıfatıyla sayfalarca değişik iş talebinin bulunduğu, davalı ... hakkında da dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik suçlarından soruşturma dosyasının bulunduğu, ... ile ...'ün kardeş olduğu, davaya konu çek dışında başka davalara konu çek veya çeklerde de birlikte imzalarının olduğu, davalıların kardeş olmaları hususu da dikkate alındığında davaya konu çek hakkında bilgi sahibi olması gerektiği, her ne kadar çek illetten mücerret ise de ticari hayat akışı içerisinde çekin bir sözleşme , fatura, yapılacak iş karşılığında düzenleneceği, kural olarak cirantaların mutlak defiler dışında kalan şahsi defileri ilişki tarafı olmayan kişi ya da kişilere karşı ileri süremeyecek ise de istirdat davasının TTK 790 ve devamı maddelerindeki, kanuni düzenlemesi uyarınca çek iktisabında ağır kusur olan tarafa karşı bu talebin ileri sürülebileceği, davalınında yapılan açıklamalar ışığında ağır kusurlu olduğu değerlendirilerek açılan davanın iş bu davalı yönünden kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan çek istirdatı davasının davalı ... ve ... yönünden pasif husumet eksiliğinden reddine,
2- Açılan çek istirdatı davasını davalı ... Yönünden kabulü ile; Keşidecisi .... AŞ olan .... bank .... Şubesine ait .... seri numaralı 07/01/2021 keşide tarihli 37.148, 54 TL bedelli, İzmir Keşide yerli çekin iş bu davalıdan istirdatı ile davacıya iadesine,
3- iş bu davanın çek istirdat davası olması nedeniyle davacının İİK 72/5 maddesi gereği tazminat talebinin yasal şartları oluşmadığından davalı ... Yönünden reddine,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.537,62.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 634,41.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 1.903,21.-TL karar harcının davalı ...'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 59,30.-TL başvurma harcı ve 634,41.-TL peşin harcın davalı ...'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından dosyada yapılan toplam 393,75.-TL yargılama giderinin davalı ...'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalılar tarafından dosyada yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davalı ...'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
9-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... tarafına verilmesine,
10-Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı taraf vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır