T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/409 Esas
KARAR NO: 2022/957
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/04/2022
KARAR TARİHİ: 31/10/2022
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 31/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ile fuar katılım anlaşması yaptığını, ödemesi için çek verdiğini, pandemi nedeni ile davalının fuarı ertelediğini daha sonra bu durumu sürdürdüğünü ve artık keyfi olarak ertelediğine dair kendilerine ihtar çektiklerini belirterek sözleşme bedelinin iadesini istediklerini davalının kabul etmediğini, açılan icra takibinede haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptalini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekillerinin pandemi nedeni ile haklı olarak zorunlu bir şekilde fuarı ertelediklerini müvekillerinin fuar tarihi değiştirme hakkı olduğuu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Deliller; dava dilekçesi,cevap dilekçesi,mahkememiz .... sayılı dosyasında yer alan TOBB cevabı, Bakırköy ... .İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası,Denizli ... Noterliği'nin 11.10. 2021 Tarih Ve ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesi, Beyoğlu ... Noterliği 19.10.2021 Tarih Ve .... Yevmiye Numaralı İhtarnamesi,
Denizli ... Noterliği'nin 02.11.2021 Tarih Ve .... Yevmiye Numaralı İhtarnamesi
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, fuar sözleşmesi nedeniyle ödenen bedelin fuarın yapılmaması nedeniyle iadesi amacıyla başlatılan takibe davalının itirazının iptali istemine ilişkindir.
İİK'nın 67. Maddesinde itirazın iptali davası düzenlenmiş olup maddede takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği, davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilmesi halinde borçlunun takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklının, diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edileceği düzenlenmiştir.
İtirazın iptali davaları icra takibine ve takipteki sebebe sıkı sıkıya bağlı davalar olup takipte hangi sebebe ve miktara dayanılmış ise yargılama da o miktar ve sebep üzerinden yürütülür. Öyle ki itirazın iptali davalarında ıslah yolu ile müddeabihin arttırılması da mümkün değildir.
Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklının ....Ltd. Şti., borçlunun .... A.Ş.,alacağın fuar katılım sözleşmesinden kaynaklı toplam 10.420,92 USD,02/01/2022 tarihinde ödeme emrinin tebliğ edilmiş sayıldığı,30/12/2022 tarihinde borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu ve alacaklı tarafından İİK 67 de belirtilen yasal bir yıllık itiraz süresinde davanın açıldığı anlaşılmıştır.
6098 sayılı TBK'nun İfa imkânsızlığını düzenleyen 136.maddesinde "Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borç sona erer. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder. Kanun veya sözleşmeyle borcun ifasından önce doğan hasarın alacaklıya yükletilmiş olduğu durumlar, bu hükmün dışındadır.Borçlu ifanın imkânsızlaştığını alacaklıya gecikmeksizin bildirmez ve zararın artmaması için gerekli önlemleri almazsa, bundan doğan zararları gidermekle yükümlüdür." hükmünün düzenlendiği,
6098 sayılı TBK'nun Kısmi ifa imkânsızlığını içeren 137.maddesinde; "Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle kısmen imkânsızlaşırsa borçlu, borcunun sadece imkânsızlaşan kısmından kurtulur. Ancak, bu kısmi ifa imkânsızlığı önceden öngörülseydi taraflarca böyle bir sözleşmenin yapılmayacağı açıkça anlaşılırsa, borcun tamamı sona erer. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, bir tarafın borcu kısmen imkânsızlaşır ve alacaklı kısmi ifaya razı olursa, karşı edim de o oranda ifa edilir. Alacaklının böyle bir ifaya razı olmaması veya karşı edimin bölünemeyen nitelikte olması durumunda, tam imkânsızlık hükümleri uygulanır." hükmünün düzenlendiği
Yine 6098 Sayılı TBK'nun Aşırı ifa güçlüğünü düzenleyen 138.maddesinende; "Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu, kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır." hükmünün düzenlendiği,
Davacı tarafça fuar katılım sözleşmesi imzalanmasına rağmen davalı tarafça sözlşemenin ifasının sürekli ertelendiği ve sözleşmenin ifa yerinin İstanbul olmasına rağmen Antalya'da ifa edilmek istenmesi sebebebiyle haklı olarak sözleşmeden dönerek ödenen bedelin iadesi talep edilmiş olup, taraflar arasında fuar katılım sözleşmesinin imzalandığı hususunda uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın davacının sözleşmeden dönme hakkının dolayısıyla da sözleşme bedelinin iadesi talebinin haklı olup olmadığı hususundan kaynaklı olduğu anlaşılmıştır.
Aynı taleple açılan davada mahkememiz .... E sayılı dosyasında TOBB 'a yazılan yazıya , 2021 ve 2022 yılında fuarların belli bir dönem sonrasına ertelenmesine gerektirecek herhangi bir yazının birliğe ulaşmadığı, 2020,2021,2022 yıllarına ilişkin düzenlemek üzere Fuar takviminde yer alan tüm fuarların belirli bir tarih sonrasına ertelenmesine dair birlikçe alınan karar olmadığını, birliğe intikal eden her bir erteleme başvurusuna ilişkin ayrı bir değerlendirme ve sonuca bağlama süreci olduğunu, yapılan ve ertelenen fuarlara ilişkin listenin mahkememize gönderildiğinden bahisle cevap verildiği, listenin incelenmesinde 20-24 Eylül 2021 ve Mayıs 2022 tarihlerinde ... ev tekstil fuarının bulunmadığı,10-14 Eylal 20212 tarihinde Antalya'da ... ev tekstil fuarının bulunduğu anlaşılmıştır.
Fuar katılım sözleşmesinin 2. Maddesinden katılımcının sözleşmesinin imzalanmasından sonra fuara katılmayı reddetse dahi maddi ve manevi yükümlülüklerinin devam edeceğinin, düzenleyicinin sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın ksımen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul edildiğini, bu durumunun fesih nedeni olmayacağının belirtildiği, katılımcının , düzenleyicinin yazılı teyiti ile fuardan çekilme hakkına sahip olduğunu, sözleşmenin 4. Maddesinde fuar devam ederken bakım yapılması ya da güvenliğin sağlanması konusunda müdahale etme ya da yetkili makamlarca talep edilmesi durumunda etkinliği iptal etme yetkisinin olacağının belirtildiği, sözleşmenin diğer maddelerinin genel olarak organizasyonun ifasına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamından davacı tarafın fuar ücretini 16.09.2019 tarihinde ödediği, davalı tarafa fuar erteleme hakkını verilmesinin davalıya gerekçesiz şekilde fuar erteleme hakkı vermeyeceği, aksi halde hakkının kötüye kullanılıp kullanılmadığının (TMK2 ) değerlendirilmesinin gerekeceği, davacının itirazının fuarın 20-24 eylül 2021 tarihinden sonra Mayıs 2022 yılına ertelenmesine ilişkin olduğu, fuarın mayıs 2022 tarihinde de yapılmadığı, 2021 yılından 2022 yılına ilişkin ertelemenin yıl atlaması nedeniyle TOBB'a ilişkin yasal düzenlemeler uyarınca erteleme değil iptal niteliğinde olduğu, TOBB 'un fuar ertelemeye ilişkin 2021 ve 2022 yıllarında aldığı karar olmadığı, ülkemizde 17.5.2021 tarihinden itibaren etaplar halinde normalleşmeye geçildiği, davalı tarafça yapılan 2021 yılından mayıs 2022 yılına erteleme talebinin usule uygun olmadığı, davalının diğer ulusal ve uluslar arası fuarları yaptığı, davalının cevap dilekçesinde dayandığı Yargıtay kararlarının genel seçimler ile terör olaylarına ilişkin olduğu, dosyamızdaki konu durumun farklı olduğu, davacı tarafın ödeme yapması durumununda ihtilaf olmadığı, davacıyı, düzenlenmesi planlanan tarihten yaklaşık iki buçuk yıl sonra sözleşmede kararlaştırılan İstanbul yerine Antalya'da yapılacağı bildirilen fuara katılmaya zorlamanın -davalı tarafça başka bir takım fuarların bu süreçte gerçekleştirilmiş olduğu da nazara alındığında- TMK'nun 2.maddesinde yer alan objektif iyiniyet kurallarına ve hakkaniyete de aykırı olacağı, davacı tarafın fuarın gerçekleştirilmesi planlanan 10-14 Eylül 2022 tarihinde ve Antalya ilinde fuara katılmasında artık yaptığı sözleşme ile beklediği faydanın da ortadan kalktığı, işbu nedenlerle davalının sözleşmeden dönmekte haklı olduğu, haklı nedenle sözleşmeden dönülmesi durumunda verilen paranın iadesinin istenebileceği, davacı tarafça USD üzerinden alacak talebinde bulunulmuş ise de ödemenin TL olarak yapıldığı anlaşıldığından bu talebi yerinde görülmemiş, ödenen 56.689.81-TL ve ihtarname masrafları toplamı 57.510,51-TL alacak yönünden davanın kabulüne ,fazlaya ilişkin talep yönünden davanın reddine, alacağın likit itirazın haksız olması nedeniyle davacı lehine icra inkar tazminatına ve 56.689.81-TL kısmına takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın Kısmen KABULÜ ile
1-Davalının Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın asıl alacak yönünden kısmen iptali ile takibin 57.510,51-TL asıl alacak üzerinden devamına,fazlaya ilişkin istemin reddine
-Devamına karar verilen alacağın 56.689.81-TL kısmına takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine
2-Davalının alacağın likit olması nedeniyle 57.510,51-TL alacak üzerinden %20 oranında hesaplanacak icra inkar tazminatına mahkumiyetine
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.928,54.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 1.897,24.-TL peşin harç ile icra veznesine yatırılan 748,86.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 1.282,44.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70.-TL başvurma harcı ve 1.897,24.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından dosyada yapılan toplam 103,50.-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 38,42 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.201,68.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 15.589,69.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranına göre 489,94 TL'sinin davalıdan bakiyenin davacıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,
9-Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istanbul Bölge Adliyesi (istinaf) Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı. 31/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır