T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/589 Esas
KARAR NO: 2023/489
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/06/2022
KARAR TARİHİ: 31/05/2023
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 08/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; müvekkili şirket .... markası ile kuruyemiş ve benzeri ürünleri üreten, işleyen, pazarlayan ve bu yönde bayilikler veren üretici bir firma olduğunu, ... ticaret a.ş. ne de kuruyemiş satışı yapmış, bu ticari ilişkiden kaynaklanan borçlarına mukabil olmak üzere, alacaklı şirket kayıtlarında mezkur, gerek senetli gerek senetsiz olarak mubayaa ettiği ve edeceği mallardan ve hizmetlerden mütevellit borçlarının teminatı olarak da ... ili, ... ilçesi tapu müdürlüğü'nün 29.01.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ipotek belgesi ile davalı şirket, müvekkil şirket lehine şirket yetkilisi ...' nın eşi ... adına kayıtlı ..., ..., .... mahallesi, ... ada, 13 parsel de kain zemin kat, ... no.lu bağımsız bölüm 100.000,00.-tl bedel, %36 yıllık faiz ile 2. dereceden 3. şahıs ipoteği verdiği, ticari ilişki devam ederken bu kez davalıya müvekkilce 01.12.2018 tarihli sözleşme ile bayilik verildiği, ancak davalı şirket borçlarını ödemede temerrüde düştüğü bu sebeple, davalı şirket ile 09.03.2019 tarihinde varolan borca karşılık 700.000,00.-tl toplam bedelli muacceliyet sözleşmesi yapılmış, bu sözleşme ile 35 adet sıra senet alınmış, iş bu senetler dahi şirket yetkilisi ... ve diğer şirket ortakları tarafından kefil olarak imzalandığı, bu senetlerin hiç biri günü geldiğinde ödenmemiş, tarafımızca istanbul .... icra müdürlüğü' nün ... e. sayılı dosyası ile kambiyo takibi başlatılmış, takip kesinleşmiş, ancak tahsil kabiliyeti olmadığından iş bu takipte sonuçsuz kaldığı, bu kez tarafımızca, kartal .... noterliği' nin 15.10.2021 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile davalıya ve ipotek verene karşı muacceliyet bildirimi ve ipoteğin paraya çevrileceğine ilişkin ihtarname gönderildiği, ihtarname hem borçlu şirkete hem de ipotek veren ... ' ya 19.10.2021 tarihinde tebliğ edilmiş, ancak ihtarname de sonuçsuz kalmıştır. bu nedenle, davaya konu gölcük icra dairesi' nin ... e. sayılı dosya ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile alacağın bir kısmının tahsil edilebilmesi için takip başlatıldığı davalı şirket yetkilisi ... , 26.01.2022 tarihinde iş bu takibe, borca, faiz ve ferilerine, borcun varlığını bilmesine ve öncesinde muacceliyet sözleşmesi imzalamasına karşın kötüniyet ile itiraz etmiş ve takip durdurulduğu, itiraz sonucu tarafımızca bakırköy arabuluculuk bürosuna zorunlu arabuluculuk başvurusu yapıldığı, görüşmeler sonucu da bir anlaşma sağlanamadığı, borcun varlığı sabit olmasına rağmen, ipotekli taşınmazın satışını geciktirebilmek için davalı tarafından kötü niyetle itiraz edildiğini beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafça süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Gölcük icra dairesi ... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ... Pazarlama Taşımacılık Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi borçlunun ... Ticaret Anonim Şirketi olduğu, takibe konu alacağın 201.786,30TL olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir..
Taraflar arasındaki uyuşmazlık;davacının ipoteğe dayalı alacak istemine ilişkin başlattığı icra takibi, taraflar arasındaki ticari ilişki dosya kapsamına sunulan bayilik sözleşmesi, muacelliyet belgesi, cari hesap ilişkisi ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak davacı tarafın davalı taraftan alacaklı olup olmadığı varsa alacak miktarının hesaplanmasına ilişkindir.
İcra ve İflâs Kanunu'nun "Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip" başlıklı beşinci babı, taşınır rehninin paraya çevrilmesi (m. 145-147) ile ipoteğin paraya çevrilmesini (m. 148- 150/d) ayrı ayrı düzenlemekte, ipoteğin paraya çevrilmesi bölümünde ise "ilamlı" takip (m. 149- 149/a- m. 150/h) ile "ilamsız" takibi (149/b- 150/a) ayrı ayrı hükümlere tabi tutmaktadır.
İcra ve İflâs Kanunu'nun 149 ve 149/b maddeleri ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takipte ipotek veren üçüncü kişi ise takip talebinin borçlu kısmında asıl borçlu ile birlikte ipotek veren üçüncü kişinin de taraf olarak gösterilmesini düzenlemektedir. Bu hükümlere göre asıl borçlu ile ipotek veren üçüncü kişi arasında şekli mecburi takip arkadaşlığı vardır. Takip talebi dava dilekçesine benzetilir ise davacının (alacaklının) takip talebinde ipotek veren üçüncü kişi ve asıl borçluya karşı birlikte takip yapması ve takibi bu borçlular aleyhine sonuna kadar (satış dahil) birlikte sürdürmesi gerekmektedir. Takip süresince şekli mecburi takip arkadaşları birlikte hareket etmek zorunda olmadan ödeme veya icra emrine karşı itiraz veya şikâyetlerde bulunabilir, ihalenin feshi davası açabilir. Asıl borçlu ile ipotekli taşınmazın maliki üçüncü kişi arasında bu kişilerin birlikte hareket etmelerini zorunlu kılan bir takip arkadaşlığı yoktur (Budak, Ali Cem: İpoteğin Paraya Çevrilmesi yoluyla Takip, İstanbul 2008, s. 121). Ancak alacaklı, asıl borçlu hakkında takip yapmadan sadece ipotek veren üçüncü kişi aleyhinde takip yaparsa ipotek veren üçüncü kişi takibin iptali için şikâyet yolu ile icra mahkemesine başvurabilir. İcra mahkemesince şartları var ise 6100 sayılı HMK’nın 124. maddesi uyarınca alacaklıya takip talebinde göstermediği asıl borçluyu takibe dahil etmesi için süre verip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.
Taşınmaz rehninin bir çeşidi olan ipotek Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 881 ilâ 897. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Söz konusu maddelerde ipoteğin tanımı yapılmaksızın, ipoteğin amacı ve niteliği (m. 881), kurulması ve sona ermesi (m. 882-887), hükümleri (m. 888-891) ve kanuni ipotek hakları (m. 892-897) ile ilgili hususlar ele alınmıştır.
TMK'nun 887. maddesine göre, "ipotekli taşınmazın maliki borçtan şahsen sorumlu değilse alacaklının ödeme isteminin ona karşı etkili olması, bu istemin hem borçluya, hem kendisine karşı yapılmış olmasına bağlıdır." Anılan Yasa hükmünden de anlaşılacağı üzere dava dışı ipotek borçlusuna ve borçlu olarak gösterilen tarafa takipten önce ihtar çekilmesi gerekmektedir.
Türk Medeni Kanunu’nun 881/2. maddesine göre; ipoteğin mutlaka borçlunun taşınmazı üzerinde kurulması zorunlu değildir. Üçüncü kişi de başkasının borcu için malik olduğu taşınmazı üzerinde alacaklı lehine ipotek tesis edebilir. TMK'nun 887. maddesinin "İpotekli taşınmazın maliki borçtan şahsen sorumlu değilse alacaklının ödeme isteminin ona karşı etkili olması, bu istemin hem borçluya, hem kendisine karşı yapılmış olmasına bağlıdır." şeklinde düzenlenmiş olduğu, aynı zamanda asıl borçlu ile ipotek borçlusu arasında zorunlu takip ve dava arkadaşlığı bulunduğu, buna göre borçtan şahsen sorumlu olmayan bir şahsa ait taşınmaza ilişkin teminat ipoteğinin paraya çevrilmesi yönünde icra takibi yapılabilmesi için, icra takibinden önce ipotek borçlusuna, asıl borçlu ile birlikte ihtar tebliğinin gerekli olduğu ve bu husus takip ve dava şartı olduğundan re’sen gözetilmesi gerekir.
İtirazın iptali davasında; geçerli bir takip olması dava şartıdır. Davanın açıldığı tarihte geçerli bir takip bulunmadığından davanın öncelikle bu dava şartı eksikliği nedeni ile değerlendirilmesi gerekir.
Somut olayın incelenmesinde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibinde TMK'nun 887. maddesine göre, dava dışı ipotek borçlusuna ve borçlu olarak gösterilen tarafa takipten önce ihtar çekilmesi gerekmektedir. İş bu dosya kapsamında davadan önce ihtar çekilmesi şartı gerçekleşmiştir.
Bununla birlikte zorunlu takip arkadaşlığı şartınında gerçekleşmesi gerekmekte olup, davacı tarafın ipotek borçlusu ile asıl borçlu kişiyi icra takibinde borçlu taraf olarak göstermesi gerektiği, ancak iş bu dosyaya konu icra takibinde ipotek borçlusunun icra dosyasında taraf olarak yer almadığı, ödeme emrine itiraz edenin ... şirketi olduğu, bu şirkete karşı dava açıldığı, ancak ipotek borçlusuna karşı icra takibi yapılmadığı bu nedenle zorunlu takip arkadaşlığı şartının sağlanmadığı, itirazın iptali davasında geçerli bir takibin olmasının dava şartı olduğu, mahkemece yargılamanın her safhasında res'en gözetilmesi gerektiği, dosya kapsamında bu dava şartı sağlanamadığından davanın usulden reddine karar verildi.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan itirazın iptali davasının usule uygun geçerli bir icra takibi yapılmadığından HMK 114/2 ve 115/2 Maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 179,90.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 698,82.-TL peşin harcından mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 518,92.-TL harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararının, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstanbul BAM ‘ne İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 31/05/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır