T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/820 Esas
KARAR NO: 2022/1083
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili)
DAVA TARİHİ: 15/09/2022
KARAR TARİHİ: 07/12/2022
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 30/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili şirketi tarafından, dava dışı .... şirketin'den ciro yoluyla alınan ....'nın .... şube kodlu .... ..... Şubesi'nin,..... numaralı, 14.01.2022 keşide tarihli, Performans ..... Şti. Tarafından keşide edilmiş, 100.000 Türk Lirası bedelli çek 14.01.2022 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve mahkemece verilmiş tedbir kararı bulunduğundan ödeme yapılamıyacağına ilişkin çekin arkasına şerh düşüldüğü, müvekkilinin 04.07.2022 tarihinde yasal hakkını kullanarak ilgili çekin tahsili için Sakarya ..... İcra Dairesi ..... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı, ticari senetlerin zayi nedeniyle iptaline dair verilen karar, davanın hasımsız olarak açılıp, görülmesi nedeniyle maddi hukuk bakımından kesin hüküm sonuçları doğurmayacağını, senedin keşidecisini mahkemece yapılan ilana rağmen hamili olduğu ticari senedi her nasılsa dava dosyasına ibraz edememiş olan senet zilyedini bağlamayacağını, senet zilyedinin senedin meşru hamili olduğunu iddia ederek, iptal kararın iptali istemi ile dava açıp, zayi nedeniyle verilen iptal kararını ortadan kaldırtıp senede dayalı haklarına kavuşması, bir başka deyişle senede dayanarak ödeme talebinde bulunması mümkün olduğunu, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi Çekin bağlı bulunduğu bankaya ibraz tarihi itibari ile çekin ibraz edilip edilmediğini sorması gerekirken bu husus ilişkin herhangi bir bilgi gerekçeli kararda yer almadığını, Müvekkili yasal süresi içerisinde çeki bankaya ibraz ettiğini, beyan ederek çekin İptaline dair verilen kararın iptalini talep etmiştir.
Davalı tarafça süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, kıymetli evrakın iptali kararının iptali istemine ilişkindir.
Davacı tarafın dava dilekçesinde Bakırköy .... ATM .... esas ..... karar sayılı kıymetli evrakın iptali kararının yetkili hamil olduğundan bahisle .... numaralı 14.01.2022 keşide tarihli çek yönünden iptalini talep ettiği, süresinde cevap dilekçesinin sunulmayarak iddia edilen vakıaların inkar edildiğinin değerlendirildiği,
Emsal İstanbul BAM 'nin .... HD'nin Dosya no: .... ,Karar no: ..... sayılı ilamından özetle;
"Kıymetli evrakın iptaline dair verilen karar ,davanın hasımsız olarak açılıp görülmesi nedeniyle maddi hukuk bakımından kesin hükmün sonuçlarını doğurmaz. Bu itibarla ne senedin keşidecisini ne de , yapılan ilana rağmen dava dosyasına ibraz edememiş olan senedin hamilini bağlamaz.
Ancak iptal kararı senedin teşhis fonksiyonunu ortadan kaldıracağından dolayı ,artık zayii nedeniyle iptaline karar verilen senedi elinde bulunduran senet zilyedinin keşideciye müracaat ederek senet bedelinin kendisine ödenmesini istemesi mümkün olmadığı gibi ,keşidecinin de iptal kararı ibraz edilen senedi ödemekten kaçınması gerekir. Ne var ki senet zilyedinin senedin meşru hamili olduğunu iddia ederek ,iptal kararının iptalini ortadan kaldırtıp senede dayalı haklarına kavuşması ,bir başka deyişle senede dayanarak ödeme talebinde bulunması mümkündür. (Yargıtay 11 HD 2001/5674 esas - 2001/8724 karar sayılı ilamı)
Davacı , davalının hasımsız olarak açtığı çek iptali davasında alınan iptal kararının iptali istemine ilişkindir.İptal davası, çekişmesiz yargı usulüne tabidir.Hak sahibi olduğunu iddia eden kişi tarafından iptal kararını alan kişiye karşı açılır.Hasımsız olarak açılan davalar sonucu tesis edilen çek iptali kararlarının iptaline ilişkin olarak açıkça bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak, hukuki menfaati olanların iptal kararının iptalini dava yolu ile isteyebilmelerinin mümkün olduğu kabul edilmektedir. Yargı uygulamasında böyle bir davanın dinlenebileceği benimsenmektedir. Çek zayi iptal kararının iptali talebinin usulünce açılmış ayrı bir dava kapsamında yargılaması yapılması gerekmektedir.
Çekin zayi nedeniyle iptali istemi için açılan davada verilmiş bulunan iptal kararı bir ilam olmayıp tespit niteliğini taşımaktadır. Bu durumda iptal edilen çeklerin gerçek hamili olduğunu ileri sürenin, mahkemeden iptale ilişkin kararın ortadan kaldırılmasını istemesi mümkün olup böyle bir dava açmakta kural olarak hukuki menfatinin bulunduğu kabul edilmelidir. Davacının tarafı olmadığı, hasımsız olarak görülmüş çek iptali davasında alınan kararın iptali talebinde hukuki yararı bulunmadığı nedeniyle açılan davanın reddine karar verilmesi hukuka uygun görülmemiştir." denildiği,
Dosyanın yapılan incelemesinde; Bakırköy .... ATM ..... esas .... karar sayılı dosyasının celp edildiği, davacının ..... şirketi, davanın kıymetli evrakın iptali dosyası, davaya konu çeklerin üçü .... Bankasına, bir ....Bankası 'ya ait dört adet çeke ilişkin olduğu, ilanların yapıldığı, banka yazı cevaplarının geldiği, çeklerin ibrazına ilişkin kayıtların olmadığın banka yazı cevaplarında belirtildiği, 29.6.2022 tarihinde kıymetli evrakın iptaline karar verildiği, kararın 6.7.2022 tarihinde kesinleştiği,.... şirketinin bu dosyada 1.9.2022 tarihinde iptal kararının kaldırılmasını talep ettiği,
Mahkememize konu çekin .... Bankası 'nın .... şube kodlu ... .... Şubesi'nin, .... numaralı, 14.01.2022 keşide tarihli, ...... Şti. Tarafından keşide edilen 100.000 Türk Lirası bedelli çek olduğu, çek miktarının heyet halinde görülme sınırı altında olduğu,
Mahkememizce ....'a yazılan yazıya verilen cevapta çekin 14.01.2022 keşide tarihinde Bankalararası takastan .... Bankası tarafından sorulduğunu, Mahkeme kararı ile yasaklı çek statüsü nedeniyle takastan ödenemediğinin belirtildiği,
Davacı tarafça dava dilekçesi ile çekin ön ve arkayüz görüntüsünün sunulduğu, davalı taraftan sonra çekin .... şirketinin, ....i Şirketinin ve davacı şirketin ciro silsilesinde bulunduğu, davacı tarafın yetkili hamil olduğu, çek üzerinde .... Bankası Kaşesi olduğu çekin 14.01.2022 tarihinde ibraz edildiği Bakırköy .... ATM'nin kararı gereği herhangi bir işlem yapılmadığının belirtildiği,
Davacı tarafın Sakarya ..... İcra Dairesinin .... esas sayılı dosyasında 04.07.2022 tarihinde icra takibi yaptığı,
Somut olayın incelenmesi sonucunda; Bakırköy .... ATM ..... esas ..... karar sayılı kararında Mahkememiz dosyasına konu çek yönünden kıymetli evrakın iptaline karar verilmiş ise de çek üzerindeki düzgün ciro zincirinden davacının yetkili hamil olduğu, davalının yetkili son hamil olmadığı, davalının bu hususta aksi yazılı belge sunmadığı, davacının iş bu davayı açmada hukuki yararı olduğu ve iddiasını ispat ettiği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Açılan davanın “.....Bankası 'nın .... şube kodlu ... .... Şubesi'nin, ..... numaralı, 14.01.2022 keşide tarihli, .... Şti. Tarafından keşide edilmiş, 100.000 Türk Lirası bedelli çek” yönünden kabulü ile Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .... esas ,.... karar sayılı kararının hüküm bölümünün 1. maddesinde son sırada bilgileri belirtilen “.... Bankası 'nın .... şube kodlu .... .... Şubesi'nin, .... numaralı, 14.01.2022 keşide tarihli, ...... Şti. Tarafından keşide edilmiş, 100.000 Türk Lirası bedelli çekin” zayi nedeniyle iptaline ilişkin kararın İPTALİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken harç peşin olarak alındığından yeniden bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70.-TL başvurma harcı ve 80,70.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından dosyada yapılan toplam 29,00.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı tarafından dosyada yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00.-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen kararın, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.07/12/2022
Katip ....
¸e-imzalıdır
Hakim .....
¸e-imzalıdır