T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/99 Esas
KARAR NO: 2023/358
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 12/02/2020
KARAR TARİHİ: 12/04/2023
KARARIN YAZILMA TARİHİ:24/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; müvekkili bankanın müşterisi ... Ticaret A.Ş.'nin 23.01.2009 tarihli talebi ve talimatı ile 23.01.2009 tarih , 50.000,00-TL meblağ, ... referans numaralı, muhatabı ... ürünleri Pazarlama A.Ş., lehdarı ... Tic. A.Ş., vadesi 22.01.2010 olan sözleşme ve kanuna uygun bir teminat mektubu verdiğini, davalı ... Ürünleri Paz. A.Ş.'de ilgili teminat mektubu ile müvekkili bankaya müracaatla TMK'nın karşılığının ödenmesi talebinde bulunduğunu, talebi inceleyen bankanın talebin kanun ve sözleşmelere uygun olduğunu mütalaa ederek TMK'nın bedeli olan 50.000,00-TL'yi 23.09.2010 tarihinde muhatap davalı ... ürünleri Pazarlama A.Ş.'ye ödendiğini, ancak daha sonra bahse konu Teminat mektubunun Lehtarı ... ve Oto Tic. A.Ş. tarafından ilgili mektubun haksız ve hukuka aykırı olarak tazmin edildiği ve işbu davada davalı olan ... ürünleri Paz. A.Ş.'ye borcu olmadığı iddiası ile Kütahya .... Asliye Hukuk Mhk.'nin ... esas sayılı dosyası ile alacak ve ipotek fek talepli dava açıldığını, tüm savunmaya rağmen ilgili davada verilen Kararın Yargıtayca onandığını, ... Tic. A.Ş. tarafından Kütahya ... Asliye Hukuk Mhk.nin ... E. Sayılı dosyası ile açılan davada; ... K.Sayılı kararı ile müvekkili banka ile ilgili hususlara ilişkin " Davanın kabulüne, 50.000,00- TL'sinin davalı bankadan 02.10.2010, diğer davalıdan 13.10.2010 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsili ile davacıya verilmesine... Ve müvekkili Banka aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine " hükmedildiği. İşbu Karar, Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... E. ... k. ... tarihli kararı ile Onanmış ve Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... E. ... tarihli karar düzeltme taleplerinin reddedilerek kesinleştiğini, ilgili Mahkeme Kararının davalı tarafından Kütahya ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine konu edilmiş olduğundan müvekkili Bankanın, ilgili Mahkeme kararı gereğince davalı firma ile müşterek müteselsil borçlu olduğu tutarları davalının hiçbir ödeme yapmaması nedeniyle dosya kapak hesabına göre 123.073,74 TL olarak ödediğini belirtmiştir.
Müvekkili Bankanın ilgili Teminat mektubunu tazmin ederek davalı firmaya ödemiş olduğu mektup bedeli olan 50.000,00- TL'ile ilgili mahkeme kararı gereğince müşterisine de masrafları ile birlikte iade etmek zorunda kaldığını, hem davalı firmaya hem de kendi müşterisi ... 'e ödeme yapan Bankanın iki kez ödeme yaparak zarara uğradığını, müvekkili Banka'nın zarara uğramasının nedeni açıkça davalı firmanın haksız fiilidir ve davalı tarafa bu zararın karşılanması gerekmekte olduğunu, davalı firmanın teminat mektubunun süresi uzatılmış şeklini ... Tic. A.Ş.' ile ilgisi bulunmaksızın ve hukuka aykırı olarak müvekkili bankaya sunması, davada haksız olduğunun anlaşılmasına rağmen haksız kazancına neden olan tutarı ve masrafları kendi iradesiyle davacıya ödememesi, genel davranış kuralı olarak MK. Mad. 2'de yer alan dürüstlük kuralına aykırı hareket ve özellikle bir hakkın kötüye kullanılması niteliğini teşkil ettiği için bu durum, müvekkili Bankaya karşı hukuka aykırı bir fiil oluşturduğu ve davalının haksız fiil sorumluluğuna yol açtığını, davalı Şirketin hukuka aykırı fiilinden kaynaklı olarak, müvekkili bankanın 50.000,00- TL'lik teminat mektubu zararının yanı sıra 73.073,74 TL faiz, vekâlet ücreti ve masraf olmak üzere toplam 123.073,74 TL fiili maddi zarara uğradığını, olayların akışı ve mahkemeye sunulan deliller itibariyle surumun açıkça görüldüğü, aynı zamanda, davalı şirketin hukuka aykırı sonuca isteyerek sebep olduğu ve olayda kasti kusurunun olduğu, yine olay örgüsünden ve davalı şirketin taraf olduğu diğer davadaki aleyhine verilen kararın kesinleşmesi ile haksızlığını biliyor olması açısından açıkça anlaşıldığını, dava konusu olayda da müvekkili bankanın, hem muhatabı ... Ürünleri Paz. A.Ş., Lehdarı .... Tic. A.Ş. vadesi 22.01.2020 olan sözleşme ve kanuna uygun bir teminat mektubuna, hem de ... ürünleri Pazarlama A.Ş. İle ... Tic. A.Ş. arasında var olan sözleşmeye dayanarak işbu davanın konusunu teşkil eden teminat mektubu bedelini ödediğini, ancak ilgili ödemenin haksız olduğuna ilişkin dava dışı ... Tic. A.Ş. tarafından Kütahya .... Asliye Hukuk Mhk. ... E. Sayılı dosyası ile açılan davanın yargılaması sırasında, davalı şirketin hukuka aykırı olarak teminat mektubunun tazminini müvekkili bankadan talep ettiğini ve taraflar arasında devam eden bir borç ilişkisinin olmadığının kesinleştiği, bu mahkeme kararı ile de, bahse konu TMK'nın ... A.Ş. tarafından davalı şirkete verildiği ve iki şirket arasındaki borç ilişkisinin devam ettiği düşünülerek yapılan ödemenin geçersiz hale geldiğini, Yargıtayın ... gün ve, ... E. ... K sayılı Yargıtay içtihadı birleştirme Kurulu Kararında da vurgulandığı üzere, sebepsiz zenginleşme, hükümleri gereği bu zenginleşmenin geri vermekle yükümlü olduğunu, açıklanan nedenlerle Kütahya ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı Dosyasına 31.07.2017 tarihinde ödemek zorunda kalınan 123.073,74 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı firmadan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; davacının bahsetmiş olduğu 23.01.2009 tarih 50.000,00- TL bedelli ... ref. no'lu TMK, dava dışı ... isimli eski bayi ile müvekkili şirket arasındaki ticari muamelelerden doğan alacakların teminatı için alındığını, bankanın bu mektup ile 50.000,00- TL'ye kadar olan alacak talebinde herhangi bir mahkeme ilamı aranmaksızın yazılı talep üzerine mektup bedelini nakden ve defaten ödeyeceğini taahhüt ettiğini, müvekkilinin tazmin talebi üzerine mektup bedelinin ödendiğini, ancak sonrasında ise dava dışı firmanın " mektubun süresinin dolmuş olması ve bankanın ödeme yapamayacağı" gerekçesi ile bahsedilen Kütahya AHM' deki davanın açıldığını, Kanunun öngördüğü sürede yazılı talebini bankaya sunan müvekkilin mektup bedelini tahsil ettiğini, müvekkili tarafından haciz tehdidi ile ödeme yapıldığı iddiasının ispata muhtaç olduğu gibi kusurlu olan bankanın tüm bedeli ödemekle yükümlü olduğunun açık olduğunu, davacı bankanın ödeme talebini reddedecekken herhangi bir sorun olmaksızın talep üzerine ödeme yaptığını, zaten devam eden yargılamada vade uzatım yazılarının da ibraz edildiğini, Kesinleşmiş Mahkeme kararında davacının müvekkilinden hak talep edebileceğine dair herhangi bir hüküm yada gerekçe bulunmadığını belirterek, cevap dilekçesinde belirtilen nedenlerle haksız ve hukuksuz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, sebepsiz zenginleşmenden kaynaklanan istirdat istemine ilişkindir.
Dosyanın yapılan incelemesinde; iş bu davanın ilk yargılamasının İstanbul ... ATM'nin ... esası üzerinden yapıldığı, davacının talebinin Kütahya .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosyasında kesinleşen karar uyarınca yapılan ödemenin sebebsiz zenginleme kuralları uyarınca iadesi istemine ilişkin olduğu, davalının yetki itirazında, zamanaşımı itirazında ve esasa ilişkin itirazlarda bulunduğu, Kütahya .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... esas ... karar sayılı dosyasının celp edildiği, davacı ve davalının söz konusu dosyada davalı taraf olarak yer aldığı, hükmün 1/b maddesinde 50.000 TL'nin davalı banka ile diğer davalı ... ürünlerinden alınarak davacıya iadesine karar verildiği, bu dosyada verilen kararın 07/03/2019 tarihinde kesinleştiği, iş bu davanın ise 12/02/2020 tarihinde açıldığı, arabuluculuk sürecinin 15.10.2019-25.10.2019 tarihleri olduğu, dosya kapsamında bilirkişi ... 'dan rapor alındığı, raporda kesinleşen Mahkeme ilamının Kütahya .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine konulduğu, 31.07.2017 tarihli tahsilat makbuzuyla 123.073,74 TL'nin ödendiği, banka aleyhine geçerli bir alacak ilişkisine dayanmaksızın teminat mektubunun konusuz kalmasına rağmen tazmin eden haksız olarak teminat mektubu tutarı ve bunun faiz ve ferileri kadar sebesiz zenginleşen davalının ödenen tutar üzerinden sorumlu olduğunun belirtildiği, ilk yargılama sonucunda davanın esasına girilerek, davacı banka tarafından düzenlenmiş 50.000,00 TL tutarında, ... referans numaralı banka teminat mektubunun davalı şirket tarafından haksız olarak davacı bankadan tazmin edildiğine dair ortada kesinleşmiş bir yargı kararı bulunması, yargı kararı uyarınca anılan teminat mektubu bedelinin dava dışı ... Tic. A.Ş'ye, Kütahya .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden 31.07.2017 tarih ... Seri ve ... Seri Nolu tahsilat makbuzu ile reeskont avans faizi, vekalet ücreti , harç ve icra masraflarıyla birlikte toplam 123.073,74 TL üzerinden ödendiği, teminat mektubun niteliği ya da davacı bankaca hatalı olarak ödenip ödenmediği hususlarının irdelenmesine gerek bulunmadığı, davacı banka aleyhine geçerli bir alacak ilişkisine dayanmaksızın, teminat mektubu konusuz kalmasına rağmen haksız olarak teminat mektubu tutarı ve bunun faiz ile ferileri kadar sebepsiz zenginleşen davalının bu fiili karşısında davacı bankaca kesinleşen anılan mahkeme kararı uyarınca, davasının kabulüne karar verildiği,
Bu ilk kararın davalı tarafça istinaf edildiği, İstanbul BAM 'nin .... HD'nin ... esas ... karar sayılı kararıyla davalının yetki itirazı yerinde görülerek Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunun belirtildiği bu nedenle esasa ilişkin ayrıca değerlendirme yapılmadan kararın kaldırıldığı, kaldırma kararı üzerinde dosyanın İstanbul ... ATM'nin ... esasına kaydı yapılarak yetkisizlik kararıyla Mahkememize gönderildiği,
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda ; Sebepsiz zenginleşmenden kaynaklanan davada, bir kimsenin mal varlığının haklı bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalması zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunması ve zenginleşmenin haklı bir sebebe dayanmaması gerektiği, sebepsiz zenginleşmenin; geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebileceği, sebepsiz zenginleşmenin bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşenin, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altında olduğu, geri verme borcunun konusu ve kapsamının; "Aynen Geri Verme İlkesi"ne göre düzenlendiği, Borçlar Kanunu'nun 82/1 md.ne göre; sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkının, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve herhalde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağı,
Somut uyuşmazlıkta; davacı banka tarafından dava dışı ... Ticaret A.Ş'nin 23.01.2009 tarihli talebi/talimatı ile 23.01.2009 tarihli, 50.000,00 TL tutarında, ... referans numaralı, muhatabı ... ürünleri Pazarlama A.Ş, lehtarı ... Tic. A.Ş, vadesi 22.01.2010 olan bayilik teminatı olarak bir teminat mektubu verildiği, ... Ürünleri Paz. A.Ş. tarafından teminat mektubunun vadesinin uzatıldığı ve süresinde olduğu gerekçesiyle mektup bedelinin davacı banka tarafından 23.09.2010 tarihinde davalı ... Ürünleri Paz. A.Ş'ye ödendiği, davacı banka tarafından düzenlenmiş 50.000,00 TL tutarında, ... referans numaralı banka teminat mektubunun davalı şirket tarafından haksız olarak davacı bankadan tazmin edildiğine dair Kütahya .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının 07.03.2019 tarihinde kesinleştiği, teminat mektubu bedelinin dava dışı ... Tic. A.Ş'ye, Kütahya ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden 31.07.2017 tarih ... Seri ve ... Seri Nolu tahsilat makbuzu ile reeskont avans faizi, vekalet ücreti, harç ve icra masraflarıyla birlikte toplam 123.073,74 TL üzerinden ödendiğinin anlaşıldığı, kararın kesinleşme tarihi olan 07.03.2019 tarihinde davacı banka tarafından fiilin ve failin belirlendiği ve sebebsiz zenginleşmeden kaynaklı alacağın zamanaşımı süresinin başlayacağının değerlendirildiği, gerek TBK 82 gerek TBK 73 maddelerinde zamanaşımı sürelerinin 2 yıl ile 10 yıl olarak düzenlendiği, kesinleşme tarihinden itibaren davanın açıldığı ilk tarih olan 12.02.2020 tarihine kadar zamanaşımı süresinin dolmadığı, bu nedenle zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı, kesinleşmiş Mahkeme kararı içeriği, davacı tarafça icra dairesine ödenen para miktarı, dosya kapsamında alınan rapor da dikkate alınarak davacı banka aleyhine geçerli bir alacak ilişkisine dayanmaksızın, teminat mektubunun konusuz kalmasına rağmen haksız olarak teminat mektubu tutarı ve bunun faiz ile ferileri kadar sebepsiz zenginleşen davalının bu fiili karşısında davacı bankaca kesinleşen anılan mahkeme kararı uyarınca, davasının kabulüne karar verilerek davacının ödem tarihi de dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın kabulü ile; 123.073,74 TL'nin 31/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 8.407,16.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 2.101,80.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 6.305,36.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 54,40.-TL başvurma harcı ve 2.101,80.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından dosyada yapılan toplam 1.275,00.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı tarafından dosyada yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 19.461,06.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... HD nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup ana hatları ile anlatıldı . 12/04/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır