T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/289
KARAR NO: 2018/1044
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 12/09/2014
KARAR TARİHİ: 20/11/2018
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/12/2018
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili özetle; davalı ... A.Ş.'nin elinde haksız olarak bulunan, sahte imza atılarak doldurulmak işleme konan 3 adet çekten arkası yazdırılmış olan, “19/08/2012 keşide tarihli, 7.500 TL bedelli,... seri nolu çek, 03/09/2012 keşide tarihli, 82.500 TL bedelli,... seri no'lu çek olmak üzere iki adet çek üzerine, haksız olarak tahsil edilmesinin önüne geçilebilmesi için ödeme yasağı konulması ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini, 3 çekin de, sahte imza ile keşide edilmesi sebebebiyle dava konusu üç adet çekten müvekkili firmanın karşı tarafa borcu bulunmadığının tespitini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı şirket vekili 24/10/2012 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin şirket sahip olduğu dağıtıcı lisansı ile akaryakıt sektöründe faaliyet gösteren Türkiye genelinde bayileri bulunan ana dağıtım firmalarından birisi olduğunu, davacı firmanında müvekkili istasyon bayilerinden biri olduğunu, davacı firma ile bayilik ilişkisi tamamen davacının teklifi, talebi üzeri ihalenin sadece dağıtım firmalarına açık olması ve kira sözleşmesinin aynı şartlarla alt kiracı olanı devir alınacağı şeklindeki taahhüdü üzerine müvekkil şirketin Şereflikoçhisar Belediyesinin 28 sayılı Devlet ihale Kanunu kapsamında yapmış olduğu ihaleye girmesi ve bu surette 5 yıl süre ile kiralamış olduğu akaryakıt istasyonu aynı süre ile şartlarla davacı firmaya alt kiracı olarak kira vermesi ile başlamıştır. Bu süreçte davacı ile müvekkil firma arasında alt kiralama sözleşmesi önceden tarafların anlaşmış oldukları şartlan içeren bayilik sözleşmeleri akdedilmiştir. Taraflar arasında karşılıklı taahhütleri içeren bu sözleşmeler kapsamında davacı firma.... ) 1 için taahhüt ettiği kira bedelini peşin olarak ödemiş, yine protokol, kira sözleşmesi ve bayi sözleşmesi ile taahhütlerinin teminatını teşkil etmek üzere teminat mektubunu müvekkil şirkete tevdii etmiş, cezai şarta bağlı olarak müvekkil şirketten yıllık 1000 ton beyaz ürün ile 3 ton madeni yağ satın alma taahhüdünde bulunmuştur.Sözleşme süresi içerisinde davacı bayiye 12 ay geri ödemesiz ve 12. aydan sonra 12 eşit taksitte geri ödemeli olarak kredili satışı yapılacak olan toplam 125.000,00 TL.'lik akaryakıtın 90.000,00 TL.'lik kısmı davacı bayiye teslim edilmiştir. Protokol hükümlerine göre taahhütlerini yerine getiren müvekkil şirketin bu aşamadan sonra tek beklentisi davacı bayisinin de sözleşme hükümlerine riayet ederek taahhütlerini yerine getirme olmuştur. Müvekkili şirketin davacı bayisinin teklifi Üzerine asıl kiracı olarak belediyeye karşı yükümlü ilk altına girmiş ve alt kiralama sözleşmesinden hiçbir ek menfaat elde etmeksizin akaryakıt istasyonunu davacıya kiralamıştır. Müvekkilin davacı ile olan ticari ilişkisindeki tek menfaati, yatınm yaptığı kredili ürün verdiği davacı bayisinin taahhüdüne uyarak satın alacağı ürünlerden elde edeceği kard Müvekkil şirketin sözleşmelerin devamına yönelik bu beklentisi ve iyi niyeti ne yazık ki karşı bulmamış, aksine davacı bayi, kira sözleşmesi ve bayilik sözleşmesinden kaynaklanan taahhütlerinden kurtulmak için suni sebepler ihdas ederek sözleşmeleri fesih etmiş ve huzurdaki davada olduğu gibi basiretli ve dürüst bir tacire yakışmayacak şekilde müvekkil şirketi kendisinin imzalayarak verdiğei çekleri asılsız olarak doldurmak ve sahte imzalarla keşide etmekle itham etmiştir. Huzurdaki davada, davacının bütün iddiaları tamamen gerçeklerden uzak, haksız ve dayanaksız olup, maddi ve manevi tazminat ile cezai anlamda şikayet haklarımız saklı kalmak üzere kötü niyetli ikame edilen bu davanın reddini savunmuştur.
BİRLEŞEN İSTANBUL ..... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN .... ESAS SAYILI DOSYASI;
TALEP: Davacı ...... San. İth. ve İhr. A.Ş. vekili özetle; müvekkili ile davalı taraf arasında tek satıcı bayilik ilişkisi olduğunu, davalı bayinin haksız fesih gerçekleştirdiğini, bir kısmı çeke dayanan takip konusu alacakları ile birlikte yanlar arasındaki cari hesap ilişkisinin müvekkili lehine 193.552,00 TL bakiye verdiğini, iddia ederek, cari hesap alacağının, şimdilik 2.000 USD cezai şart bedelinin, sözleşmenin süresinden önce fesh edilmesi nedeniyle doğan maktu cezai şart bedeli olan 200.000 USD lik alacaklarının şimdilik 2.000 USD cezai şart bedelinin, mahrum kalınan kar bedeli olarak şimdilik 2.000 USD alacaklarının faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı ... vekili özetle; yanlar arasında aynı konudan kaynaklanan davalar nedeniyle "bekletici mesele" ve birleştirme talebinde bulunmuş, esas yönünden davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER: Birleştirme ile mahkememize gelen İstanbul ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyası, ticaret sicil kayıtları, ihtarnameler, davacı şirket yetkilisi .... 'dan alınan imza örnekleri, Bolvadin .... Noterliği'nin 05 Ocak 2012 gün ve .... nolu sıvılaştırılmış petrol gazları ... piyasası otogaz istasyonu sorumlu müdür tip sözleşmesi, .... Bankası .... şubesine ait, 03/09/2012 keşide tarihli,... çek nolu, 82.500 TL bedelli çek aslı, .... Bankası ... şubesine ait, 29/08/2012 keşide tarihli, .... çek nolu, 103.552,00 TL bedelli çek aslı, .... Bankası ..... şubesine ait, 19/08/2012 keşide tarihli,... çek nolu, 7.500,00 TL bedelli çek aslı, 22/04/2011 tarihli, kira kontratı, mahkememizce aldırılan bilirkişi rapor ve ek raporları.
İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas sayılı dava dosyası mahkemenin 01/10/2013 gün ve ...... sayılı birleştirme kararı ile mahkememiz dosyası (Kapatılan ..... ATM'nin ... esas sayılı) ile birleştirilmiştir.
Mahkememizce tarafların ticari defterleri üzerine inceleme yaptırılarak bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Kara Yolları Genel Müdürlüğünün 08/02/2012 tarihli yazısında, davaya konu tesisin halen yürürlükte olan yönetmelik hükümlerini sağlamadığından tesise geçiş yolu izin belgesi verilmesinin uygun bulunmadığı denilmektedir.
Mahkememizce dava konusu çeklerdeki imza ve yazıların davacı şirket yetkilisi ...'nun eli mahsulü olup olmadığı hususunda adli tıp kurumundan rapor talep edilmiş, Adli Tıp Kurumu Başkanlığının 17/11/2014 tarihli raporunda; İnceleme konusu çeklerdeki imzaların ...'nun eli ürünü olmadığı, İnceleme konusu çeklerdeki yazılar ile ...'nun mukayese yazıları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu yazıların mevcut mukayese yazılarına kıyasla ...'nun eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir.
GEREKÇE:
Asıl davada Sorun: davacının imzası olmadan keşide edildiği iddia edilen çeklerden dolayı borçlu olup olmadığının tespiti.
Birleşen davada Sorun: taraflar arasında imzalanan 22/07/2011 Sözleşmenin haksız fesih edildiği iddiasına bağlı olduğundan, Davalının (Karşı Davacı) nın bu anlamda kusurlu olup olmadığı, var ise kusurun kapsamı yönünde hem Protokol ve Akaryakıt Sözleşmesi, hem de Kiralayan Kiracı- Alt Kiracı ilişkisi bakımından edinimlerinin neler olduğunun tespiti.
Taraflar arasında ticari ilişkinin 14/06/2011 tarihli Kira Sözleşmesi başladığı, 20/06/2011 kira başlangıç tarihli Aylık 5.000 TL bedel ile ... tarafından 01/06/2011 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunun ilgili maddeleri gereğince Şereflikoçhisar Belediye Başkanlığından kesinleşen ihale ile 5 yıl süreli kiraladığı, Ankara ili Şereklikoçhisar ilçesi ..... Mahallesi .... caddesi .... Terminali... Blok .... adresinde bulunan gayrimenkulü Alt kiracıya (.... Petrol) 5 yıl süre ile kira sözleşmesi yapıldığı anlaşılmıştır. ...’in Belediye ile yapmış olduğu taşınmaz mal kira sözleşmesi ve özel şartname, ... ile alt kiracı’nın yaptığı protokol ve akaryakıt bayilik sözleşmesi işbu kira sözleşmesinin ayrılmaz bir parçası olduğu, İş bu sözleşme ile protokol ve bayilik sözleşmesi çelişmesi halinde protokol ve bayilik sözleşmesinin geçerli olduğu hükümleri Kira Sözleşmesinde yer almaktadır.
Taraflar arasında 22/07/2011 tarihli protokol yapıldığı, Protokolün 3.1.1. maddesinde, “Bayi adresinde bulunan .... ada,..... parsel sayılı, akaryakıt ve .... (otogaz) istasyonunda akaryakıt bayilik faaliyetini gerçekleştirmek amacıyla ... ile 5 yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalayacaktır.
3.1.3. Bayi, akaryakıt bayilik sözleşmesi akik tarihinden itibaren yıllık dönemler itibariyle her yıl asgari 1000m3 beyaz ürünü (Benzinler -Motorinler) ile 3 ton madeni yağı ... den satın alarak satmayı, her ne sebep olursa olsun taahhüt edilen miktarlardan eksik satın alınan beher m3 beyaz ürün için 100 USD, eksik satın alınan her bir ton madeni yağ için ise ton başına 250 USD şart-ı ceza olarak ...’e koşulsuz ödemeyi kabul eder.
3.1.4. ..., iş bu sözleşme ile yükümlülük olarak halisi geçen BAYİ, ... (otogaz) bayilik sözleşmesi akit tarihinden itibaren de yıllık dönemler İtibariyle her yıl asgari 100 ton... yi (otogaz) ...'in onay vereceği ve muvafakat edeceği ve anlaşmış olduğu .... dağıtım şirketinden satın alarak satmayı, her ne sebep olursa olsun bayi tarafından taahhüt edilen bu miktarlardan eksik çektiği beher ton LPG için 100 USD şart-ı cezayı ...'e koşulsuz ödemeyi beyan, kabul ve taahhüt eder.
3.1.5. maddesinin 7. bendinde bayi, iş bu sözleşmenin eki olan taşınmaz mal kira şartnamesi ve özel şartnameye aykın hareket etmesi halinde iş bu protokol feshedilecek ...’e kayıtsız şartsız 200.000 USD cezai şart ödeyecek aksi halde teminatları nakde çevrilecektir.
3.1.5. maddesinin 8. bendinde bayi, belediyeye Taşınmaz Mal Kira şartnamesinin 24.maddesindeki şartlara uygun olarak kar almadan akaryakıt ve LPG satımı yapacaktır.
3.2.3.Ticari koşullar bölümünde a maddesinde, Beyaz Ürünler İçin (benzin-motorin) ticari koşulların belirlendiği, b. Maddesinde Otogaz Kar maıjının belirlendiği görülmektedir. Aynı maddenin son cümlesinde “ Bayi, ... veya anlaşmalı olduğu LPG şirketi ile 5 yıl süreli bayilik anlaşması yapacaktır.” denmektedir.
5. maddesinde “ Taraflarca imzalanmış iş bu protokolün, Bayilik sözleşmesinin ve bayilik sözleşmesine iş bu sözleşmenin eki olan taşınmaz kira şartnamesi ve özel şartnameye herhangi bir ya da birden fazla maddesinin, bayi tarafından ihlali ve yine her hangi bir yıla ait kira bedelinin ödenmemesi veya eksik ödenmesi durumunda bayi, ...'e 200.000 USD tutarı ceza-i şart olarak ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. Bayi, cezai şarttan tenkis talep edemez, denmektedir.
22/07/2011 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesinin 3. maddesinde Satılacak ürünlerin (Benzinler-Motorinler, Gaz , Otogaz (LPG), Madeni Yağlar ve Oto Bakım Ürünleri) ve konusuna uygun diğer mallan bulundurmayı, teşhir etmeyi ve satmayı taahhüt etmiştir.
4, b maddesinde Karşılıklı Haklar ve Yükümlülükler ile ilgili olan kısımda ve I8.c maddesinde Feshin Sonuçları ile ilgili olan kısımda yine LPG Satışına yönelik sözleşmesel sorumlulukların yer aldığı görülmektedir.
Dava, sahtecilik iddiasıyla davaya konu çeklerden dolayı davacı/birleşen davada davalının davalı/birleşen dava davacısına borçlu olmadıklarının tespiti istemlerinden ibaret olup, tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, davaya konu çeklerin içeriği, Adli Tıp Kurumu Fizik ihtisas Dairesi-Adli Belge İnceleme Şubesi'nin 17/11/2014 tarihli raporu, ticaret sicil kaydı ve tüm dosya kapsamına binaen; davalı/birleşen dava davacısı ... A.Ş'nin elinde haksız olarak bulunan, 19/08/2012 keşide tarihli, 7.500 TL bedelli,... seri nolu çek, 03/09/2012 keşide tarihli, 82.500 TL bedelli,... seri no'lu çeklerdeki imzalarının davacı/birleşen dava davalısına ait olmadığı, söz konusu imzaların davacı/birleşen dava davalısı tarafından atılmadığı, dava konusu 3 adet çekin Cari hesap bakiyesi, Cezai Şart Bedellerinin itiraza uğraması, 27/07/2012 tarihli İstanbul ...... ATM. .... esas dosyasında davalı hakkında Tazminat davası talebi ile vermiş olduğu 60.000 TL'lik teminat mektubuna İhtiyati tedbir talebinde bulunduğu hususları beraber değerlendirildiğinde, davaya konu 19/08/2012 keşide tarihli, 7.500 TL bedelli,... seri no’lu çek, 29/08/2012 keşide tarihli, 103.552 TL, bedelli, ..... seri no’lu çek, 03/09/2012 keşide tarihli, 82.500 TL bedelli,... seri no’lu çekin tanzimi, verilme zamanı, amacı ve tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu alınan bilirkişi raporları dikkate alındığında 19/08/2012 keşide tarihli 7.500 TL bedelli,... seri nolu çek ve 03/09/2012 keşide tarihli 82.500 Tl bedelli... seri nolu çekin toplamlarının bayilik anlaşmasına göre verilen kredili yakıt tutarının toplamına karşılık geldiği, 29/08/2012 keşide tarihli 103552,00 TL bedelli .... seri nolu çekin ise cezai şart bedeline karşı düzenlendiği, bu çekin ticari borçtan dolayı davalıya verilmiş olmadığı, mahkememizce alınan bilirkişi raporlarından tespit edilmiş olmakla, çekler bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı şirket yetkilisi ...'nun eli mahsulü olmadığının kabul edilmesinin gerekeceği ve cezai şart bakımından verilen çekin ise taraflar arasındaki izin ve ruhsat işlemlerinin yerine getirilmediği, bununda sorumluluğunun yapılan protokoller gereğince davalı ... Şirketine ait olduğu, birleşen dava yönünden ise sözleşmenin haksız feshi iddiasına bağlı olduğundan bu anlamda karşı davacının kusuru olup olmadığının tespiti ve kusurun kapsamı yönünden taraflar arasında yapılan protokol ve akaryakıt sözleşmesine ekli yan sözleşme olan kira sözleşmesi kiracılık ve alt kiracılık sözleşmesi irdelendiğinde temel sorunun ruhsat ve izinler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, ruhsat ve izinlerin alınmadığı, her ne kadar davalı birleşen dosya davacı vekili İstanbul ...... Hukuk mahkemesinin kesinleşmediğini beyan etmiş ise de; bunun belediye yazışmalarında da sabit olduğu, ... firmasının kiralama amacına uygun teslim mükellefiyetini yerine getirmemiş olduğu bu hususu belediyeye karşı keşide ettiği Bakırköy ...... Noterliğinin 17.07.2012 tarihli ihtarnamesinde de ikrar ettiği, LPG ve Akayakıt satışı olan taşınmaz yol geçiş izninin ve LPG ruhsatlanmasının olmadığı, davalı ... A.Ş.'nin bunu bildiği ve yapılan protokol gereği bilmesi gerektiği, ... A.Ş.'nin ifa edimlerini yerine getirmediği, davalının (...) ruhsat ve izinler alınmadan ifa ve edimlerini tam olarak yerine getirme imkanının kalmadığı, ruhsat ve izinlerin alınmasının idareye başvurarak çözümlenmesinin gerektiği, bunun da ... A.Ş. tarafından yapılması gerektiği anlaşıldığından birleşen dava davacısının taleplerinin haksız olduğu anlaşılmış olup birleşen dava bakımından davanın reddine, asıl dava bakımından ise aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl dava bakımından davanın kabulü ile 7.500,00 TL tutarlı 19/08/2012 vade,... nolu, 103.552,00 TL tutarlı, 29/08/2012 vade, 3353077 nolu, 82.500,00 TL tutarlı, 03/09/2012 vade,... nolu çekler bakımından davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Birleşen dava bakımından davanın reddine,
Asıl dava bakımından;
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 13.221,54 TL harçtan peşin alınan 2.874,25 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.347,29 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 1.491,45 TL. yargılama gideri (posta, masraf ve bilirkişi gideri) ile toplam harç gideri 2.898,70 TL ki toplam 4.390,15 TL. yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 17.563,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Birleşen dava bakımından;
7-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 35,90 TL. Harçtan peşin alınan 3.487,75 TL. Harcın mahsubu ile bakiye 3.451,85 TL. Harcın hükmün kesinleşmesine müteakiben ve istem halinde davacıya ödenmesine,
8-Yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
9-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davalıya iadesine,
10-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 18.204,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Dair karar, asıl dava davacı ve davalı vekili ile birleşen dava davalı ve davacı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK.'nun 342. maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/11/2018
Katip ...
Hakim ...