T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/236
KARAR NO: 2021/31
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/03/2015
KARAR TARİHİ: 14/01/2021
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/02/2021
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: davacı vekili özetle; müvekkili olan ....... Tekstil San. Ve Tic.Ltd.Şti’nin 10/01/2013 tarihinden itibaren İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne/Odasına kayıtlı bulunduğu ve tekstil sektöründe tamamı yurt dışına ithal edilmek üzere perde, yün, pamuk, ipek, suni ve sentetik elyaf vb. malzemelerden mamul tekstil ürünlerinin üretimi, alım ve satımı konularında ticari faaliyet gösterdiğini, müvekkil şirketinin ticari faaliyet alanı ile ilgili yatırımlarını büyütmek ve geliştirmek maksadıyla 23.01.2014 tarih ve ...... seri ve sıra numaralı fatura ile KDV dahil 842.400,00 TL bedelli satın alman 5 (beş) adet ...... NAKIŞ MAKİNELERİNİN ,30.01.2014 tarihinden itibaren özellikle 1. kafalarında yer alan parçaların bozularak devre dışı kaldığı ve (25) yirmi beşten fazla tekrarlayan arızaların meydana geldiğini, arızalardan kaynaklı olarak bugüne kadar servis, yol, parça değişim ücreti adı altında toplam 4.050,00 TL ücret ve masraf ödemek zorunda kaldığını, söz konusu arızaların giderilmesi yönünde başta destek sunulmasına karşın, daha sonra teknik destek sunmaması üzerine müvekkili şirketinin her defasında başka bir teknik servis çağırmak zorunda kalarak arızaları kendi İmkanları ile gidermeye çalıştığını ancak söz konusu arızaların bugüne kadar giderilmediğini, müvekkili şirket tarafından Beyoğlu ....... Noterliğinin 09.10.2014 tarih ve ...... yevmiye sayılı ihtarname ile gerek arızaların giderilmesi, gerekse müvekkil şirket tarafından yapılan harcamaların karşılanması, ayrıca söz konusu arızalar üretim ve zaman kaybına neden olduğundan makineler kullanım amacı bakımından değerini ve müvekkil şirketinin beklediği faydaları önemli ölçüde azalttığından TTK ve Borçlar Kanunu ile Yargıtay’ın emsal uygulamalarına göre satış bedelinin %30 undan az olmamak üzere indirim yapılmasını talep ettiklerini, diğer taraftan söz konusu arızalar nedeni İle günlük üretim kaybının yaşandığını ve her 26,40 mt’lik kuponda 1,20 mt.(120 cm) üretim kaybı oluştuğunu, bu kayıpların arızaların meydana geldiği günlerdeki üretim metraj raporları ile kanıtlayabileceklerini, bu kayıplara mahsuben şimdilik 5.000,00 TL talep ettiklerini , toplamda ise şimdilik 4.050,00+5.000,00 = 9.050,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan, ayrıca yargılama giderlerinin de davalıya ödettirilmesini talep ve dava etmiş, safahatta UYAP üzerinden sunduğu 18.03.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile; davadaki 9.050,00-TL olan müddeabihi, ıslah yoluyla 486.812,80-TL arttırarak, toplam 495.862,80-TL olarak değiştirdiklerini, Buna göre bilirkişi raporu ile tespit ve hesap edilen Dava konusu makinelerin bedel indirimi tutarı olarak 84.240,00-TL, Makine arıza giderleri ve parça değişim giderleri olarak 4.050,00-TL, Üretim kaybından/zararından kaynaklı mahrum kalınan kar olarak 407.572,80-TL olmak üzere toplam 495.862,80-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili özetle; davacı tarafından davaya konu edilen ...... seri numaralı fatura ile satın alınan 5 (beş) adet ....... Aparattı Elektrikli Nakış Makinelerinin 30.01.2014 tarihinde davacıya teslim edildiğini, aynı gün kurulumunun yapıldığını, makineler kullanıma hazır hale getirildikten sonra makinelerin nasıl kullanılacağı ile ilgili bilgi verildiği ve yerinde gösterildiği, davacı tarafından Beyoğlu.......Noterliğinin 09.10.2014 tarih ve ...... yevmiye sayılı ihtarname ile makinelerin teslim tarihinden itibaren 1. kafasında parçaların bozularak devre dışı kalması nedeni ile 20 den fazla (25) arıza verdiğinin belirtildiği, söz konusu makinelerin 22 nakış ve 22mix kafadan oluştuğu, arızanm 1. kafada meydana gelmesinin nedeninin makine kontrol paneline uygun koordinatların girilmemesi olduğu, bu nedenle müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, teknik servis elemanlarının her defasında malzeme değişimi yaparken personeli uyardığını ve kalifiye olmayan eleman çalıştırılmasının makine arızalarına neden olduğunun belirtildiği, davacının bu konu ile ilgili tespit yaptırmamasının ve sözleşmeyi feshettirmemesinin iyi niyetten uzak bir yaklaşım olduğunu, davacı tarafından ödendiği iddia edilen 4.050,00 TL’nin ödemesinin yapılmadığını, bu konunun gerçek dışı olduğunu, bu arızalar kullanıcı hatasından kaynaklandığı için servis ücreti karşılığında yapıldığını, bu ücret için karşı tarafa fatura kesilmesine rağmen ödeme yapılmadığını, makinelerin voltaj dengeleyici sisteme bağlı olmadığından değişen elektrik voltajının makinelerin X yön driver kartının yanmasına sebep olduğunu, müvekkil şirkete teslim edilen ve kurulumu yapılan makinelerin ilk adresten alınıp başka bir adrese taşındığını ve taşınma esnasında herhangi bir teknik servisten destek alınmadan ve bilgisine vb. başvurulmadan yapılan taşıma işlemi ile makinelerin arıza yapmasının kaçınılmaz olduğu ,ayrıca makinelerin satış bedeli üzerinden %30 satış indirimi istenmesinin kötü niyetli bir yaklaşım olduğu, davacının kalifiye eleman çalıştırmamasından ve makinelerdeki teknik arızalardan kaynaklanan üretim kaybından bahsetmenin hukuken mümkün olmadığını, bu nedenle dava ve diğer hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddedilerek yargılama giderlerinin ve vekalet ücretlerinin davacıya yüklenmesini savunmuştur.
DELİLLER:Ticaret sicil kayıtları, Bakırköy ...... Ağır Ceza Mahkemesinin ....... esas sayılı dosyası, fatura suretleri, ihtarname örnekleri, Bursa ....... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... d.iş sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
Davacı Şirket tarafından Beyoğlu ...... Noterliğinin 09.10.2014 tarih ve ....... yevmiye sayılı ihtarname ile gerek arızaların giderilmesi, gerekse şirket tarafından yapılan harcamaların iadesi için ihtarname çekildiği görülmüştür.
Söz konusu makinelerin 23.01.2014 tarihinde ....... numaralı fatura ile 842.000,00 TL karşılığından Davalı ...... Tekstil San.ve Tic.Ltd.Şti.’den satın alındığı, 25/03/2014 tarihi itibariyle makinelerin garanti süresinin henüz dolmadığı, Söz konusu makinaların onarımı için ....... Makine Tekstil San.ve Tic.A.Ş.nden Teknik Servis Hizmeti alındığı ve bu hizmet için toplam 4.405,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ayıplı mal satımı sebebiyle uğranılan zararların tazmini isteminden ibarettir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Davacı taraf davasında, davalıdan satın almış olduğu (5) adet nakış makinasında 25 den fazla tekrarlayan arızalar meydana geldiğini iddia ederek, arızaların giderilmesi için yapılan 4.050 TL masraf ve üretim kaybından kaynaklanan 5.000 TL zararların davalıdan tazminini ve kullanım amacı bakımından makinelerden beklenen faydanın azalması sebebiyle %30’dan az olmamak kaydıyla satış bedelinden indirim yapılmasını talep etmiş, sonrasında bilirkişi raporu doğrultusunda davayı ıslah etmiştir.
Davalı taraf, makinenin 1. kafasında arızaların meydana geldiğini, arızaların davacının kalifiye olmayan personelinin aynı hatayı yapmalarından kaynaklandığını, makinelerin başka adrese taşındığını, taşıma işleminde yetkili servisten destek alınmaması sebebiyle makinelerde arıza meydana gelmesinin kaçınılmaz olduğunu, makinelerin davacının ehliyetsiz personeli tarafından yanlış kullanılması ve kullanma talimatlarına uymama sonucu verim alınmamasının davacının kusurundan kaynaklandığını savunmuştur.
Somut olayda, davacının davalıdan bir takım makinaları satın aldığı, malların davalı tarafından teslim edildiği, davacının malların bedelini ödediği hususlarında taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasında arızanın varlığı yönünden de ihtilaf yoktur.
Taraflar arasında ihtilaf konusu; dava konusu malların ayıplı olup olmadığı ve buna bağlı olarak taraflar arasındaki satım sözleşmesi uyarınca davacının ücretin %30’nu talep etmesinin mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Ayıplı ifa halinde alıcının TBK 227. Maddesi gereğince tüm masrafları talep etme hakkı vardır.
Alıcı, tüm masrafları satıcıya ait olmak üzere ücretsiz onarım hakkı vardır. Ücretsiz kavramı ile kast edilen, ayıplı malın sözleşmeye uygun hale getirilmesi sürecinde doğabilecek bütün masrafların, özellikle taşıma, işgücü ve materyal masraflarının satıcı tarafından karşılanmasıdır.
Satıcıya ayıplı bir mal teslim etmek suretiyle sözleşmeye aykırı davranan taraf satıcı olup sonuçlarına da katlanması gerekir. Nasıl ki satıcı, tüketiciden aldığı paranın kullanma karşılığı olan faizi tüketiciye ödemiyorsa, aynı şekilde tüketiciden de araca ilişkin bir kullanma karşılığı istemesi adil olmaz.
Tüketici onarım hakkını kullanmışsa, garanti süresi içerisinde sık arızalanması nedeniyle maldan yararlanamamanın süreklilik arz etmesi veya tamiri için gereken azami sürenin aşılması veya tamirinin mümkün bulunmadığının anlaşılması hallerinde, 4 üncü maddede yer alan diğer seçimlik haklarını kullanabilir. Satıcı bu talebi reddedemez. Tüketicinin bu talebinin yerine getirilmemesi durumunda satıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur. (4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 4822 sayılı Kanunla değişik "Garanti Belgesi" başlıklı 13. maddesi)
Davacı taraf, malların ayıplı teslim edildiğini ileri sürmektedir. Ayıplı satış durumunda alıcının haklarını düzenleyen TBK. m, 227 hükmüne göre: “Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, "1-Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2-Satılanı alıkoyup avm oranında satış bedelinde indirim isteme. 3- Aşırı hir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.4- imkân varsa; satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme. Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır." seçimlik haklarından birini kullanabilir.
Satıcı alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkım kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir. Yapılan genel açıklama dikkate alınarak, ayıba karşı tekeffülde alıcı lehine seçimlik bazı haklar öngörmüştür. Alıcı, dilerse, satılanı redde hazır olduğunu beyanla satım sözleşmesinin feshini, dilerse de somut olayda olduğu gibi satılanı alıkoyup satış parasından indirim yapılmasını talep edebilir. Satıcı ayrıca genel hükümlere göre uğramış olduğu zararların tazminini veya bu zararın bakîye alacaktan muhsubunu da isteyebilir. Ancak davacının, yukarıda anılan haklardan birisini kullanabilmesi için öncelikle satım sözleşmesine konu malların ayıplı olduğunu, ayıp ihbarının da süresi içinde yapıldığım geçerli delillerle ispat etmesi gerekir (TMK. m. 6). İtibar edilen 03/10/2016 tarihli Bilirkişi raporunun teknik inceleme bölümünde, dava konusu malların açık ayıplı oldukları, ayıp ihbarının garanti kapsamında ve süresi içinde yapıldığı tespit edildiği, alınan ek raporlar ve toplanılan tüm deliller dikkate alınarak dava konusu malların açık ayıplı olduğu anlaşılmakla davacının TBK. m. 227 hükmü çerçevesinde bedelin iadesine ilişkin talebi yerinde görülmekle, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile; dava konusu makinaların satış bedeli üzerinden yapılan %10 indirim sebebi ile hesaplanan 84.240,00 TL, makina arıza gideri ve parça değişim gideri için 4.050,00 TL, üretim kaybından kaynaklı mahrum kalınan kâr için 407.572,80 TL olmak üzere toplam 495.862,80 TL alacağın 9.050,00 TL'sinin dava tarihinden 486.812,80 TL'sinin ıslah tarihi olan 18/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 33.782,39 TL harçtan peşin alınan 154,56 TL harç, ıslah ile yatırılan 8.313,55 TL ıslah harcının mahsubu ile eksik 25.314,28 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 4.905,00 TL posta masrafı, 206,30 TL keşif harcı, toplam harç gideri 186,36 TL ile 8.313,55 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 13.611,21 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 41.843,14 TL avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-HMK'nun 333. maddesi uyarınca davalı tarafından yatırılan avanstan kullanılmayan bakiye avansın kararın kesinleşmesinden sonra resen davalıya iadesine,
Dair karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK'nun 342. Maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/01/2021
Başkan ...
¸(e-imzalıdır)
Üye ...
¸(e-imzalıdır)
Üye ...
¸(e-imzalıdır)
Katip ...
¸(e-imzalıdır)