T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/443
KARAR NO: 2019/1099
DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/11/2015
KARAR TARİHİ: 20/11/2019
KARAR YAZILMA TARİHİ : 27/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ..... Gümrükleme Nak. Hiz. Ve Tic. Ltd. Şti. Esas dosya ve birleşen dosya dava dilekçesinde özetle; Şirketin muhasebe işlemleri için muhasebe müdürü davalı ...'ye 12/03/2015 tarihinde vekaletname verildiğini, ancak vekilin bazı hatalı işlemlere yöneldiğinin tespit edilmesi üzerine 14/10/2015 tarihinde azledildiğini, söz konusu azil namenin 15/10/2015 tarihinde bizzat kendi imzasına tebliğ edildiğini, azledilme durumunun Türkiye genelinde yayın yapan ulusal gazetelerde ilan edilerek üçüncü kişilerin bilgisine sunulduğunu, azledilen vekilin müvekkilinden habersiz olarak şirket adına ..... Bank ..... Şube Müdürlüğünden, ...... Bankası ..... Şube Müdürlüğünden ve ..... Bankası .... Şube Müdürlüğünden çek karnesi aldığını ve bu karnelere ait çekleri imzalayarak irtibat içinde bulunduğu kişiler eliyle piyasaya arz ettiğinin öğrenildiğini, azledilen vekil hakkında sahtecilik eyleminden dolayı suç duyurusunda bulunduğunu, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının ..... soruşturma sayılı dosyası ile takibat başlatıldığını, soruşturma dosyasındaki ifadeler incelendiğinde suç nitelikli eylemler ile müvekkiline ne denli zarar verildiğinin anlaşılacağını, ...... Bankası’ndan alınan çeklerden .... numaralı olan 40.000 TL bedelle doldurulup bankaya ibraz edilmesi üzerine menfi tespit talebiyle dava açmak gerektiğini, takibe konu çekin müvekkil şirket yetkilisinin imzasını içermediğini, çekteki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, sahtecilik iddiasının mutlak def'ilerden olduğunu ve herkese karşı ileri sürülebileceğini, yetkisiz kişi ile yapılan işlemin müvekkilini sorumluluk altına sokmayacağını, davalı lehtarın iyi niyet savunmasında bulunamayacağını, HMK m. 208/4 gereğince sahte imzanın sahibi ...'nün de davalı olarak gösterildiğini, HMK m. 209 gereğince teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, çekin ciro silsilesi bilinmediğinden diğer cirantalara karşı davalı sıfatı ile dava açma hakları veya dahili davalı olarak davaya dahil etme haklarını saklı tuttuklarını beyanla, davalı .... İnşaat San. ve Tic.Ltd.şti.’nin lehtar ve hamili göründüğü ...... Bankası .... Şubesinin 15.01.2016 keşide tarihli, .... nolu ve 40.000 TL bedelli çekten dolayı davalılara borçlu olmadıklarının tespitine ve davaya konu çekin müvekkiline teslimine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosya davalı ..... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle; imzanın çek keşide etmeye ve imzalamaya yetkili olan ...’ye ait olduğunu, her ne kadar davaya konu çekin tanzim ve ibraz tarihi 15.01.2016 olarak görünse de davalı şirket tarafından takibe konu 02.06.2015 tarihinde tahsilat makbuzu karşılığında teslim alındığını, yani çekin keşide ve teslim alınma tarihinin davacının ...’yü azletmeden önceki tarihe ait olduğunu, TTK'da "Çekte vade olmaz, Çek görüldüğünde ödenir" düzenlemesine rağmen, uygulamada ve ticari teamülde, “vadeli Çek” diye bir kavramın olmadığını, uygulamada keşideciler çekin üzerine düzenleme tarihi olarak ileri gelecek olan Çekte vade uygulamasını fiilen bir tarihi yazarak gerçekleştirmekte olduğunu, hamilin de çeki bu Şekilde kabul ederek esasen çekin üzerindeki vadeyi kabul etmiş olduğunu, olayda da görüleceği üzere çek üzerindeki tarih ileri torihli olarak atılmış olup, o dönemde .... İnş. Ltd. Şti odına çek keşide etmeye ve imzalamaya yetkili olan ... tarafından keşide edildiğini, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını, vekillikten azledilen kişinin azil işleminden sonra çek yapraklarının elinden alınmış olması gerektiğini, azil edilen kişi çek yapraklarını istenilmesine rağmen vermemesi halinde ise yasal yollara başvurulması ve bankalara söz konusu azil konusunda bir bildirim yapılması gerektiğini, müvekkilinin söz konusu ilişki de Çekin meşru hamili olmakla birlikte iyiniyetli üçüncü kişi olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini etmiştir.
Davalılar ... ve ........ Yan. Ür. İml. Yapı. İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti.'ye usulune uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiştir.
Davalı ... tarafından davacı adına keşide edilen çekler nedeniyle açılan çok sayıda dava dosyası mahkememizin .... Esas sayılı dosyasında birleştirilmiş, daha sonra her bir çek yönünden dosyalar tefrik edilerek ayrı esasa kaydedilmiştir.
Büyükçekmece CBS ..... soruşturma sayılı dosyasında davalı ... hakkında soruşturmanın devam ettiği davalı ... ve .....'ın şüpheli sıfatı ile ifadelerinin alındığı anlaşılmıştır.
Davalının talebi doğrultusunda .... bank'a yazılan müzekkere cevabında gönderilen "Çek Teslim Bordrosunun" 22/07/2015 tarihli olduğu anlaşılmıştır.
03/07/2018 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Davacı yanın davalılardan ...' ye 12/03/2015 tarihli ve Büyükçekmece ..... Noterliğinin .... yevmiye numarası ile vekaletname verdiği vekaletten azlin 14/10/2015 tarih ve Büyükçekmece noterliğnin .... yevmiye numarası ile gerçekleştirdiği bu hususun gazetede ilan edildiği senedin keşide tarihi dikkate alındığında keşidenin azilden sonra gerçekleştirildiği bu hali ile davaya konu olan senedin yetkisiz temsilci eli ile tanzim edilmiş olduğu, davacının senet düzenleyerek tedavule çıkarma iradesinin bulunmadığı bu durumun senedin hükümsüzlüğüne ilişkin mutlak defi olarak herkese karşı ileri sürülebileceği senette imzası bulunan diğer cirantaların senedin mücerettiliği ilkesinden istifade edemeyeceği somut olay yönünden bu mutlak defiyi sadece davacının ileri sürebileceği, davacı dışında diğer imza sahipleri yönünden çekteki imzanın bağlayılıcığı devam edeceği, Kambiyo senedi her zaman ve her saik ile düzenlenebileceğinden senetten dolayı alacaklı olduğunu iddia eden kimse ile senet tanzim eden arasında bir alt ilişkinin olmasının bu ilişkinin senet alacaklısı tarafından kesin delil ile ispat edilmesi gerekeceği somut olayda bu tür bir ispat vasıtasına rastlanmadığı kanaatini bildirir rapor sunmuştur.
Tarafların itirazları nedeniyle alınan 04/10/2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Dava konusu çekin ileri tarihli olduğunun davalılar tarafından delillerle ispatlanması gerektiği, ispat edilemediği için davalı ...’nün vekaletten azledildikten sonra çek’in keşide edildiğinin kabul edilmesi gerektiği, çekin keşide tarihinin vekalet azlinden sonraki tarihi taşıması, azlin Noterden yapılması ve gazetede ilan edilmesi ile çekin yetkisiz temsilci eli ile tanzim edilmiş olduğunun anlaşılması nedeniyle çek’in ‘yetkisiz temsilci tarafından keşide edilmiş çek’ olarak yorumlanması gerektiği ve bu nedenle davacının sorumlu tutulamayacağı, davacının çek nedeniyle sorumlu olmaktan kurtulsa dahi imzaların bağımsızlığı ilkesi uyarınca, çek üzerinde imzası bulunan (avalist, ciranta gibi) diğer kişilerin sorumluluklarının devam edeceği kanaatini bildirir rapor sunulmuştur.
İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına, bilirkişi raporlarının değerlendirilmesine göre; davacının davalılardan ...’ye 12.03.2015 tarihli ve Büyükçekmece ..... Noterliğin .... yev. numarası ile vekalet vermiş olduğu, iş bu vekaletnamenin incelenmesinde; davacının davalı ...'ye "milli ve yabancı bankalar ile özel finans kurumları nezdinde adına her türlü hesap açmaya, açılacak hesaplar ile bu güne kadar açılmış mevcut hesaplardan dilediği miktarda para çekmeye, çek karnesi talep etmeye, almaya, evrakları tanzim ve imzaya, çekleri ciro etmeye bankalarda açılan kredi hesaplarını tanzim ve imzaya" yönelik geniş yetkiler verildiği, davalı ...'nün C. Savcılığında şüpheli sıfatı ile alınan ifadesinde davacı şirkette müdür olarak görev yaptığını şirket yetkililerinin vekaletinin kendisinde mevcut olduğu bu vekaletnameye istinaden ...... Bank, .... Bank ve ..... Bankta hesap açarak şirket adına çek aldığını, bu 3 bankadan almış olduğu çekleri şirket adına ve çoğunlukla kendi ticari ilişkilerinde kullandığına dair ifade verdiği, davacı tarafından 14/10/2015 tarihli Büyükçekmece Noterliğinin .... Yev. Numarası ile davalı ...'nün azledildiği ve bu hususun gazetede ilan edildiği anlaşılmıştır. Davalı ... duruşmalara katılamamış, davaya cevap vermemiştir. Bu nedenle çekteki imzanın davalı eli ürünü olup olmadığı konusunda inceleme yapılamamış ise de davalı soruşturma dosyasında verdiği ifadesinde davacı şirket adına aldığı çekleri kendi ticari ilişkilerinde kullandığını kabul etmiştir.
Dava konusu çekin incelenmesinde çekin keşide tarihinin 15/01/2016 tarihi olduğu çekin azilname ve ilandan sonra keşide edildiği anlaşılmış, davalı ..... Servis şirketi vekili ise davaya konu çekin davalı ... azil edilmeden önce davalının çek tanzim etme yetkisi var iken ileri tarihli olarak çekin düzenlendiğini savunmuştur. Çek ödeme aracı olup ticari hayat içinde ileri tarihli olarak keşide edilmesi mümkündür. Çekin ileri tarihli olarak düzenlendiğinin iddia eden davalı vekilinin iddiası ispat ile yükümlü olduğu, davalı vekilinin talebi doğrultusunda .... bank'a yazılan müzekkereye verilen cevapta gönderilen çek teslim bordrosunun 22/07/2015 tarihli olduğu, söz konusu evraktan çekin davalı ...'nün çek tanzim yetkisi varken henüz azledilmeden önce dava konusu çeki keşide ettiği anlaşılmakla, davacının çekin yetkisiz temsilci tarafından keşide edildiği defisini ileri süremeyeceği kanaatiyle davalılar ... ve .... Yan. San. Ürün İml. Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti.’ye yönelik açılan davanın reddine, davalı ...'nün soruşturma ifadesinde davacı şirkete ait çekleri kendi ticari ilişkilerinde kullandığını kabul etmesi, davacının ticari defterlerinde dava konusu çekin kaydına rastlanmaması nedeniyle davalı ... yönünden davanın kabulüne, kötü niyet tazminatının (hükümde sehven icra inkar tazminatı olarak yazılmıştır) yasal şartlarının oluşmadığı kanaatiyle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kısmen kabulü ile;
1- .... Bank ..... Şubesine ait, keşidecisi ..... Güm. Nak. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti., lehdar Mavi Mobilya Ya. San. Ür. İml. Ltd. Şti. olan, 15/01/2016 keşide tarihli, 40.000TL bedelli, ..... no'lu çek yönünden davacının davalı ...’ye borçlu olmadığının tespitine,
2-Davalı ... ve .... Yan. San. Ürün İml. Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti.’ye yönelik açılan davanın reddine,
3-İcra inkar tazminatı taleplerinin reddine,
4-Esas dosyada alınması gerekli 2.732,40 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 683,10 TL harcın mahsubuyla bakiye 2.049,30 TL harcın davalı ...'den alınarak hazineye irat kaydına,
5-Birleşen dosyada alınması gerekli 44,40 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 29,20 TL harcın mahsubuyla bakiye 15,20 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Esas dosyada davacı tarafından yapılan 27,70 TL başvurma harcı, 683,10 TL peşin harç olmak üzere toplam 710,80 TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Birleşen dosyada davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafça esas dosyada yapılan 16 adet tebligat masrafı 205,90 TL, bilirkişi ücreti 1.500 TL olmak üzere toplam 1.705,90 TL yargılama giderinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, diğer davalılar için yapılan tebligat masraflarının davacı üzerine bırakılmasına, davalı ... Tarafından yapılan 1.000 TL bilirkişi masrafının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Esas dosyada AAÜT gereğince hesap edilen 4.750 TL ücreti vekaletin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
10-Birleşen dosyada AAÜT gereğince hesap edilen 4.750 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı ...' ye verilmesine,
11-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345. maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/11/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır