T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/452
KARAR NO: 2019/1095
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/11/2015
KARAR TARİHİ: 20/11/2019
KARAR YAZILMA TARİH : 27/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ..... ve Gümrükleme Nak. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti. dava dilekçesinde özetle; Şirketin muhasebe işlemleri için muhasebe müdürü davalı ...'ye 12/03/2015 tarihinde vekaletname verildiğini, ancak vekilin bazı hatalı işlemlere yöneldiğinin tespit edilmesi üzerine 14/10/2015 tarihinde azledildiğini, söz konusu azil namenin 15/10/2015 tarihinde bizzat kendi imzasına tebliğ edildiğini, azledilme durumunun Türkiye genelinde yayın yapan ulusal gazetelerde ilan edilerek üçüncü kişilerin bilgisine sunulduğunu, azledilen vekilin müvekkilinden habersiz olarak şirket adına ....... Bank ... Şube Müdürlüğünden, .....Bankası ..... Şube Müdürlüğünden ve ..... Bankası ..... Şube Müdürlüğünden çek karnesi aldığını ve bu karnelere ait çekleri imzalayarak irtibat içinde bulunduğu kişiler eliyle piyasaya arz ettiğinin öğrenildiğini, azledilen vekil hakkında sahtecilik eyleminden dolayı suç duyurusunda bulunduğunu,Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının ..... soruşturma sayılı dosyası ile takibat başlatıldığını, soruşturma dosyasındaki ifadeler incelendiğinde suç nitelikli eylemler ile müvekkiline ne denli zarar verildiğinin anlaşılacağını, 24.02.2016 keşide tarihli ..... bank ....... şubesine ait ..... no.lu çekin 11.500.-TL bedelle doldurulup bankaya ibraz edilmesi üzerine menfi tespit talebiyle dava açmak gerektiğini, takibe konu çekin müvekkil şirket yetkilisinin imzasını içermediğini, çekteki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, sahtecilik iddiasının mutlak def'ilerden olduğunu ve herkese karşı ileri sürülebileceğini, yetkisiz kişi ile yapılan işlemin müvekkilini sorumluluk altına sokmayacağını, davalı lehtarın iyi niyet savunmasında bulunamayacağını, HMK m. 208/4 gereğince sahte imzanın sahibi ...'nün de davalı olarak gösterildiğini, HMK m. 209 gereğince teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, çekin ciro silsilesi bilinmediğinden diğer cirantalara karşı davalı sıfatı ile dava açma hakları veya dahili davalı olarak davaya dahil etme haklarını saklı tuttuklarını beyanla , davalı ...’ın lehtar ve ...nin hamil göründüğü ..... bank .....Şubesinin 24.02.2016 keşide tarihli, .... nolu ve 11.500.-TL bedelli çekten dolayı davalılara borçlu olmadıklarının tespitine ve davaya konu çekin müvekkiline teslimine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalı ...dava dilekçesine verdiği 31.03.2016 kayıtlı cevapta özetle; Dava konusu çekin yetkili kişi tarafından imzalandığı, müvekkil şirketin alacaklı olduğu ...’dan ciro yoluyla aldığı, ...’a verilen 04.06.2015 tarihli tahsilat makbuzu’nu delil olarak sunduklarını, diğer delilin ise müvekkil firmanın borcuna karşılık ciro yoluyla devrettiği (sonradan bu cironun iptal edildiği görülmektedir.) .... Mobilya Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 16.06.2016 tarihli çek kabul bordrosu, Dava konusu çekin ileri tarihli çek olduğunu, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının ..... soruşturma sayılı dosyasındaki Davacı Şirket yetkilisi .....’nun beyanında ...’yü 2007 yılından beri her yıl yıl yenilenmek üzere vekaletname verdiğini ifade ettiğini, ifadelerden davacı şirketin dava konusu çeklerin azilden önce verildiğini bildiğini, Aynı soruşturma dosyasındaki ...’nün ifadesinde çekleri ileri tarihli olarak düzenlediğini kabul ettiğini, Çekin basım tarihinin 30.07.2015 olduğunu, ....bank’ın 30.10.2015 tarihli 30.000 TL bedelli ...... seri nolu bir başka çekin Davacı şirketçe ödendiğini, İyi niyetli 3. Kişi olduklarını, çeklerdeki mücerretlik ilkesi gereği davacı’nın şahsi defilerini kendilerine kerşı ileri süremiyeceğini, beyan etmiştir.
Birleşen (Bakırköy .... ATM .... E. -..... K) dosya davalısı .....Tic. Ltd. Şti. vekili 17.01.2017 tarihli dava dilekçesine verdiği cevapta özetle; Dava dilekçesinde bahsi geçen çekle müvekkil şirketin herhangibir ilgisinin bulunmadığı, şirket kayıtlarında böyle bir çek bulunmadığından ve davacı şirketle uzun yıllardır nakit olarak çalıştıklarından, davaya konu çekin şirketlerince ciro edilmesinin imkansız olduğu, çekteki imza ve ciroya itiraz ettiklerini kendileri tarafından tedavüle sürülmediğini beyan etmiştir.
Davalılar ... ve ... ye usulune uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiştir.
Davalı ... tarafından davacı adına keşide edilen çekler nedeniyle açılan çok sayıda dava dosyası mahkememizin ... esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmiş, daha sonra her bir çek yönünden dosyalar tefrik edilerek ayrı esasa kaydedilmiştir.
..... Banka yazılan müzekkere cevabında dava konusu ..... Bank .....Şubesine ait 24/02/2016 keşide tarihli .... seri numaralı 11.500 TL bedelli çekin ..... ve Güm. Nak. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ait olduğu, çekin 29/02/2016 tarihinde ....... Eşya,.. Ltd. Şti. tarafından sorulduğu imza tutmadığı için ödeme yapılmadığını bildirdiği ve çek fokokopisini gönderdiği anlaşılmıştır.
Büyükçekmece CBS .... soruşturma sayılı dosyasında davalı ... hakkında soruşturmanın devam ettiği davalı ... ve ...'ın şüpheli sıfatı ile ifadelerinin alındığı anlaşılmıştır.
Davadışı üçüncü kişi ..... Mobilya Sistemleri San. Tic. Ltd. Şti vekili 11/08/2017 tarihli müzekkeremize verdiği cevapta davaya konu çekin her hangi bir çekin işleme tabi tutulmadan 15/02/2016 tarihinde davalı ..... şirketine iade edildiğinin bildirdiği anlaşılmıştır.
11/12/2017 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Davacı yanın Davalılardan ... ye 12/03/2015 tarihli ve Büyükçekmece.... Noterliğinin .... yevmiye numarası ile vekaletname verdiği vekaletten azlin 14/10/2015 tarih ve Büyükçekmece noterliğnin ..... yevmiye numarası ile gerçekleştirdiği bu hususun gazetede ilan edildiği senedin keşide tarihi dikkate alındığında keşidenin azilden sonra gerçekleştirildiği bu hali ile davaya konu olan senedin yetkisiz temsilci eli ile tanzim edilmiş olduğu, davacının senet düzenleyerek tedavule çıkarma iradesinin bulunmadığı bu durumun senedin hükümsüzlüğüne ilişkin mutlak defi olarak herkese karşı ileri sürülebileceği senette imzası bulunan diğer cirantaların senedin mücerettiliği ilkesinden istifade edemeyeceği somut olay yönünden bu mutlak defiyi sadece davacının ileri sürebileceği, davacı dışında diğer imza sahipleri yönünden çekteki imzanın bağlayılıcığı devam edeceği, Kambiyo senedi her zaman ve her saik ile düzenlenebileceğinden senetten dolayı alacaklı olduğunu iddia eden kimse ile senet tanzim eden arasında bir alt ilişkinin olmasının bu ilişkinin senet alacaklısı tarafından kesin delil ile ispat edilmesi gerekeceği somut olayda mali yönde yapılan incelemede davacının incelenen resmi defter ve belgelerinde davalı ... ile hiçbir ticari ilişkisinin olmadığı, söz konusu senedin tanzimini haklı kılacak bir alt ilişki bulunmadığına göre davacının davalılardan ...'a karşı maddi hukuk yönünden bir sorumluluğundan söz edilemeyeceği aksi iddianın ... tarafından kesin delille ispatlanması gerektiği diğer imza sahiplerine karşı ise davacı yanın mutlak defi imkanına sahip olması sebebiyle sorumluluğundan söz edilemeyeceği kanaatini bildirir rapor sunmuştur.
Taraf vekillerinin itirazları nedeniyle dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş,
06/08/2018 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacı ile davalılardan yalçınkaya nın defterinde taraflar arasında bir ticari ilişkiye ve defter kaydına rastlanmadığı gibi dosya münderacatına göre zaten bunun mümkün olmadığı ciro silsilesine bakıldığında davalılardan yalçınkaya'nın çeki diğer davalı ..... mobilya- ... dan almış gözüktüğünü davalı .....'nın defterine göre dava konusu çekin 20/05/2015 tarihinde 201,2016 alınan çekler hesabına borç kaydı verilerek kaydedilmiş olduğu, akabinde 20/06/2015 tarihinde aralarında ticari ilişki bulunan ....... şirketine ciro edilmiş olduğu, ciro silsilesinden de anlaşılacağı üzere dava dışı ....... şirketi tarafından söz konusu çekin tahsili için 29/02/2016 tarihinde ..... Bankası .....Şubesine başvurulduğu bankaca "keşidecinin bankadaki imzaları ile çek üzerindeki imzası tutmadığından işlem yapılamadığı" açıklaması olduğu yine ciro silsilesinden dava dışı ....... şirketinin cirosu üzerinde ciro iptal işleminin yapıldığı ve aynı tarihte karşılıksız çekler hesabına virman edilmiş olduğu dava konusu çekin temsil yetkisi bulunmayan azil edilen ticari vekil tarafından temsil yetkisi sona erdiği ve ilan tarihinden sonra düzenlendiğinden söz konusu çekin davacı borçlu yönünden hükümsüz olduğu temsile dayanan hükümsüzlük defi mutlak defilerden olduğnudan davalı cirantalara karşı da ileri sürerülebileceği, davalıya çekin ileri tarihli keşide edildiği iddiasında olup bu durumun keşidecinin taahütünün geçerliliği yönünden önem arz ettiği bu hususta senede karşı senetle ispat kuralı ve yargıtay içtihatı gereği ileri tarihli çek keşide edilmesi olgusunun senet yahut kesin deliller ile ispatı aranacak olup bu yönde davacı yanca sunulan belgelerin değerlendirilmesi hususunda ise takdiri mahkemede olduğu kanaatini bildirir rapor sunulmuştur.
Tarafların itirazları nedeniyle alınan 04/10/2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Dava konusu çekin ileri tarihli olduğunun davalılar tarafından delillerle ispatlanması gerektiği, ispat edilemediği için davalı ...’nün vekaletten azledildikten sonra çek’in keşide edildiğinin kabul edilmesi gerektiği, çekin keşide tarihinin vekalet azlinden sonraki tarihi taşıması, azlin Noterden yapılması ve gazetede ilan edilmesi ile çekin yetkisiz temsilci eli ile tanzim edilmiş olduğunun anlaşılması nedeniyle çek’in ‘’yetkisiz temsilci tarafından keşide edilmiş çek’’ olarak yorumlanması gerektiği ve bu nedenle davacının sorumlu tutulamayacağı, davacının çek nedeniyle sorumlu olmaktan kurtulsa dahi imzaların bağımsızlığı ilkesi uyarınca, çek üzerinde imzası bulunan (avalist, ciranta gibi) diğer kişilerin sorumluluklarının devam edeceği kanaatini bildirir rapor sunulmuştur.
Dava yetkisiz temsilci tarafından keşide edilen çek nedeniyle menfi tespit talebine ilişkindir.
İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına, bilirkişi raporlarının değerlendirilmesine göre; davacının davalılardan ...’ye 12.03.2015 tarihli ve Büyükçekmece ....... Noterliğin ...... yev. numarası ile vekalet vermiş olduğu, iş bu vekaletnamenin incelenmesinde; davacının davalı ...'ye "milli ve yabancı bankalar ile özel finans kurumları nezdinde adına her türlü hesap açmaya, açılacak hesaplar ile bu güne kadar açılmış mevcut hesaplardan dilediği miktarda para çekmeye, çek karnesi talep etmeye, almaya, evrakları tanzim ve imzaya, çekleri ciro etmeye bankalarda açılan kredi hesaplarını tanzim ve imzaya" yönelik geniş yetkiler verildiği, davalı ...'nün C. Savcılığında şüpheli sıfatı ile alınan ifadesinde davacı şirkette müdür olarak görev yaptığını şirket yetkililerinin vekaletinin kendisinde mevcut olduğu bu vekaletnameye istinaden ....... Bank,...... Bank ve ..... Bankta hesap açarak şirket adına çek aldığını, bu 3 bankadan almış olduğu çekleri şirket adına ve çoğunlukla kendi ticari ilişkilerinde kullandığına dair ifade verdiği, davacı tarafından 14/10/2015 tarihli Büyükçekmece Noterliğinin ...... Yev. Numarası ile davalı ...'nün azledildiği ve bu hususun gazetede ilan edildiği anlaşılmıştır. Davalı ... duruşmalara katılamamış, davaya cevap vermemiştir. Bu nedenle çekteki imzanın davalı eli ürünü olup olmadığı konusunda inceleme yapılamamış ise de davalı soruşturma dosyasında verdiği ifadesinde davacı şirket adına aldığı çekleri kendi ticari ilişkilerinde kullandığını kabul etmiştir.
Dava konusu çekin incelenmesinde çekin keşide tarihinin 24/02/2016 tarihi olduğu çekin azilname ve ilandan sonra keşide edildiği anlaşılmış, davalı ..... şirketi vekili ise davaya konu çekin davalı ... azil edilmeden önce davalının çek tanzim etme yetkisi var iken ileri tarihli olarak çekin düzenlendiğini savunmuştur. Çek ödeme aracı olup ticari hayat içinde ileri tarihli olarak keşide edilmesi mümkündür. Her ne kadar davalı vekili çekin ileri tarihli olarak düzenlendiğini savunmuş ise de; çekin ileri tarihli olarak düzenlendiğinin iddia eden davalı vekilinin iddiası ispat ile yükümlü olduğu, davalı vekilinin talebi doğrultusunda dava dışı ........ Mobilya şirketine yazılan müzekkereye çekin 15/02/2016 tarihinde davalıya iade edildiği, ekinde de aynı tarihli müşteri çek kapama bordro dökümü sunmuştur. Dosyaya sunulan evraklarda çekin azilden önce düzenlendiğine ilişkin somut bir delil elde edilemediği, bilirkişi aracılığıyla davalı ..... şirketinin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede çekin azilden önce 20/05/2015 tarihinde ...'a alacak verilerek kayıt edildiği tespit edilmiş ise de, davalının ticari defterlerinin tek taraflı tutulduğu, tek başına çekin ileri tarihli olarak düzenlendiğini ispata yeterli olmadığı kanaatine varılmıştır. Çekin keşide tarihi itibariyle yetkisiz temsilci tarafından düzenlendiği, bilirkişi raporundan davacı defterlerinin lehine delil olma vasfı bulunduğu, dava konusu ....... seri nolu 11.500 TL meblağlı çekin kaydına rastlamadığı, çekin tanzimini haklı kılar bir alt ilişkiye rastlanmadığı anlaşılmıştır. Dava konusu çekin lehtarı olan davalı ... tüm dosyalara sunulan 17/8/2016 tarihli protokol evrakında bir çok çekin iadesini kabul etmiştir. Bu nedenlerle ileri tarihli olarak düzenlendiği ispat edilemeyen davaya konu çekin yetkisiz temsilci tarafından keşide edildiği ve bu mutlak definin herkese karşı ileri sürülebileceği sabit olmakla, davanın kabulü ile davacının dava konusu çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, davalı ....... Metal şirketinin çekteki ciro imzasının kendisine ait olmadığını, çeki kendilerinin tedavüle sokmadıklarını beyan etmeleri, davanın açılmasına sebebiyet vermemesi nedeniyle davalı ....... Metal şirketi aleyhine yargılama gideri vekalet ücretine hükmedilmemiş, kötü niyet tazminatının (hükümde sehven icra inkar tazminatı olarak yazılmıştır) yasal şartlarının oluşmadığı kanaatiyle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile; ...... bank ..... Şubesine ait, keşidecisi ..... ve Güm. Nak. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti., lehdar ... olan, 24/02/2016 keşide tarihli, 11.500TL bedelli, ....... no'lu çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-İcra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Esas dosyada alınması gerekli 785,56 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 196,40 TL harcın mahsubuyla bakiye 589,16 TL harcın davalılar ... ve ..... Çelik Eşya Teks. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ' den müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
4-Birleşen dosyada alınması gerekli 785,56 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 196,40 TL harcın mahsubuyla bakiye 589,16 TL harcın davalı ... 'dan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Esas dosyada davacı tarafından yapılan 29,20 TL başvurma harcı, 196,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 225,60 TL'nin davalılar ... ve ..... Çelik Eşya Teks. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ' den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Birleşen dosyada davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma harcı, 196,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 227,80 TL'nin davalı ... 'dan alınarak davacıya verilmesine,
7-Esas ve birleşen dosyada davacı tarafından yapılan 40 adet tebligat masrafı 515,60 TL, posta masrafı 15 TL, bilirkişi ücreti 2,600,00 TL olmak üzere toplam 3.130,60 TL yargılama giderinin davalılar ..., ..., ..... Çelik Eşya Teks. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının ....... Metal Elek. Mak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden yaptığı tebligat masraflarının davacı üzerinde bırakılmasına, davalı ..... Çelik Eşya Teks. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. 'nin yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Esas dosya da, AAÜT gereğince hesap edilen 2.725 TL ücreti vekaletin davalılar ..., ..... Çelik Eşya Teks. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.' den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Birleşen dosya da, AAÜT gereğince hesap edilen 2.725 TL ücreti vekaletin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
10-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345. maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/11/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır