T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/544
KARAR NO: 2021/210
ESAS VE BİRLEŞEN DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/11/2015
KARAR TARİHİ: 19/02/2021
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 19/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ....... İnşaat ve Gümrükleme Nak. Hiz. Ve Tic. Ltd. Şti. Vekili esas ve birleşen dava dilekçelerinde özetle; şirketin muhasebe işlemleri için muhasebe müdürü davalı ...'ye 12/03/2015 tarihinde vekaletname verildiğini, ancak vekilin bazı hatalı işlemlere yöneldiğinin tespit edilmesi üzerine 14/10/2015 tarihinde azledildiğini, söz konusu azil namenin 15/10/2015 tarihinde bizzat kendi imzasına tebliğ edildiğini, azledilme durumunun Türkiye genelinde yayın yapan ulusal gazetelerde ilan edilerek üçüncü kişilerin bilgisine sunulduğunu, azledilen vekilin müvekkilinden habersiz olarak şirket adına ....... Bank ....... Şube Müdürlüğünden, ....... Bankası ..... Şube Müdürlüğünden ve ..... Bankası .... Şube Müdürlüğünden çek karnesi aldığını ve bu karnelere ait çekleri imzalayarak irtibat içinde bulunduğu kişiler eliyle piyasaya arz ettiğinin öğrenildiğini, azledilen vekil hakkında sahtecilik eyleminden dolayı suç duyurusunda bulunduğunu, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının ....... soruşturma sayılı dosyası ile takibat başlatıldığını, soruşturma dosyasındaki ifadeler incelendiğinde suç nitelikli eylemler ile müvekkiline ne denli zarar verildiğinin anlaşılacağını, 09/03/2016 keşide tarihli ..... Bank ..... Şubesine ait ....... numaralı çekin 16.500.-TL bedelle doldurulup bankaya ibraz edilmesi üzerine menfi tespit talebiyle dava açmak gerektiğini, takibe konu çekin müvekkil şirket yetkilisinin imzasını içermediğini, çekteki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, sahtecilik iddiasının mutlak def'ilerden olduğunu ve herkese karşı ileri sürülebileceğini, yetkisiz kişi ile yapılan işlemin müvekkilini sorumluluk altına sokmayacağını, davalı lehtarın iyi niyet savunmasında bulunamayacağını, HMK m. 208/4 gereğince sahte imzanın sahibi ...'nün de davalı olarak gösterildiğini, HMK m. 209 gereğince teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, çekin ciro silsilesi bilinmediğinden diğer cirantalara karşı davalı sıfatı ile dava açma hakları veya dahili davalı olarak davaya dahil etme haklarını saklı tuttuklarını beyanla , davalı ... Mak. San. Tic.Ltd.Şti.’nin lehtar ve ....... Çelik Eşya Teks. İnş. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.nin hamil göründüğü ....... Bank ...... Şubesinin 09/03/2016 keşide tarihli, ....... nolu ve 16.500.-TL bedelli çekten dolayı davalılara borçlu olmadıklarının tespitine ve davaya konu çekin müvekkiline teslimine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacının kötü niyetli olduğunu, davacının asıl niyetinin şirket muhasebecisi olan diğer davalılardan ... tarafından piyasaya sürülen çeklerin ödenmesinin engellenmesi yönünde olduğunu, ...'nün yaklaşık 10 yıldır davacı şirkette çalışmakta olduğunu ve muhasebe işlemleri için belirtilen tarihten önce de imzaya yetkili çalışan olduğunu, davacının sahtecilik iddiasının da yerinde olmadığını, yürütülen soruşturmayı bu davaya esas göstermesinin hukuken uygulanabilir olmadığını, kaldı ki söz konusu soruşturmanın halen devam etmekte olduğunu ve şikayet edilenler hakkında herhangi bir ceza davasının açılmadığını, çekteki imzanın sahte olmadığını, davalılardan ...'ye ait olduğunu, ... tarafından piyasaya bugüne kadar şirket adına bir çok çek sürülmesinin ve bunun davacı tarafından bilinmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu beyanla, müvekkili açılmış bulunan davanın reddine ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyaya sunulan 17/08/2016 tarihli Protokol başlıklı belge ile, davacı ve davalı ....... vekilinin dava konusu çekin iadesi konusunda anlaşmaya vardıkları anlaşılmıştır.
Davalı ... usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebligine rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
Birleşen dosya davalı ... Teks. İnş. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. dava dilekçesine verdiği cevapta özetle; dava konusu çekin yetkili kişi tarafından imzalandığını, müvekkili şirketin alacaklı olduğu davalı ...'dan çeki ciro yoluyla aldıklarını, dava konusu çekin ileri tarihli bir çek olduğunu, 10/08/2015 tarihli tahsilat makbuzunu delil olarak sunduklarını, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının ...... soruşturma sayılı dosyasındaki davacı Şirket yetkilisi .....’nun beyanında ...’yü 2007 yılından beri her yıl yıl yenilenmek üzere vekaletname verdiğini ifade ettiğini, ifadelerden davacı şirketin dava konusu çeklerin azilden önce verildiğini bildiğini, aynı soruşturma dosyasındaki ...’nün ifadesinde çekleri ileri tarihli olarak düzenlediğini kabul ettiğini, iyi niyetli 3. kişi olduklarını, çeklerdeki mücerretlik ilkesi gereği davacının şahsi defilerini kendilerine karşı ileri süremiyeceğini beyanla, davanın reddini ve davacının %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosya davalısı ....... Mak. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından verilen cevapta; Dava dilekçesinde bahsi geçen çekle müvekkil şirketin herhangi bir ilgisinin bulunmadığı, şirket kayıtlarında böyle bir çek bulunmadığından ve davacı şirketle uzun yıllardır nakit olarak çalıştıklarından, davaya konu çekin şirketlerince ciro edilmesinin imkansız olduğu, çekteki imza ve ciroya itiraz ettiklerini kendileri tarafından tedavüle sürülmediğini beyan etmiştir.
Davalı ... tarafından davacı adına keşide edilen çekler nedeniyle açılan çok sayıda dava dosyası mahkememizin ..... esas sayıla dava dosyası ile birleştirilmiş, daha sonra her bir çek yönünden dosyalar tefrik edilerek ayrı esasa kaydedilmiştir.
...... Banka yazılan müzekkere de dava konusu çekin çalıntı durumda olduğu, bu nedenle ödeme/ibraz bilgisine rastlanılmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu çek fotokopisinin incelenmesinde; davacı ....... İnşaat Ltd. Şti. Tarafından keşide edilen çekte lehdarın ...... Elk. Mak. Ltd. Şti. olduğu, dava dışı ....... Mutfak Ray Dolap Sis. İnş. Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... Teks. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin cirosunun bulunduğu, ....... bank ...... Şubesine ibraz edildiği, keşideci imzası tutmadığından işlem yapılamadığına dair 09/03/2016 tarihli şerh düşüldüğü anlaşılmıştır.
Büyükçekmece CBS ...... soruşturma sayılı dosyasında davalı ... hakkında soruşturmanın devam ettiği davalı ... ve ...'ın şüpheli sıfatı ile ifadelerinin alındığı anlaşılmıştır.
Davalı ....... Şirketi vekilinin talebi doğrultusunda ...... bank ..... Şubesine yazılan müzekkere cevabında çek fotokopisinin gönderildiği, müzekkere ekinde yer alan 30/10/2015 tarihli çek tevdiat bordrosunda banka kaşesi/ imza bulunmadığı anlaşılmıştır.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Bilirkişi heyeti 04/10/2019 tarihli raporunda; dava konusu çeklerin ileri tarihli olduğunun davalılar tarafından delillerle ispatlanması gerektiği, ispat edilemediği için davalı ...’nün vekaletten azledildikten sonra çeklerin keşide edildiğinin kabul edilmesi gerektiği, Keşide tarihinin vekalet azlinden sonraki tarihi taşıması, azlin Noterden yapılması ve gazetede ilan edilmesi ile çekin yetkisiz temsilci eli ile tanzim edilmiş olduğunun anlaşılması nedeniyle çek’in ‘’yetkisiz temsilci tarafından keşide edilmiş çek’’ olarak yorumlanması gerektiği ve bu nedenle davacının sorumlu tutulamayacağı, Davacının çek nedeniyle sorumlu olmaktan kurtulsa dahi imzaların bağımsızlığı ilkesi uyarınca, çek üzerinde imzası bulunan (avalist, ciranta gibi) diğer kişilerin sorumluluklarının devam edeceğini bildirmiştir.
Dava, davacının dava konusu çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.
İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına, bilirkişi raporlarının değerlendirilmesine göre; davacının davalılardan ...’ye 12.03.2015 tarihli ve Büyükçekmece ....... Noterliğin ..... yev. numarası ile vekalet vermiş olduğu, iş bu vekaletnamenin incelenmesinde; davacının davalı ...'ye "milli ve yabancı bankalar ile özel finans kurumları nezdinde adına her türlü hesap açmaya, açılacak hesaplar ile bu güne kadar açılmış mevcut hesaplardan dilediği miktarda para çekmeye, çek karnesi talep etmeye, almaya, evrakları tanzim ve imzaya, çekleri ciro etmeye bankalarda açılan kredi hesaplarını tanzim ve imzaya" yönelik geniş yetkiler verildiği, davalı ...'nün Cumhuriyet Savcılığında şüpheli sıfatı ile alınan ifadesinde davacı şirkette müdür olarak görev yaptığını şirket yetkililerinin vekaletinin kendisinde mevcut olduğunu, bu vekaletnameye istinaden .... Bank, ...... Bank ve ....... Bankta hesap açarak şirket adına çek aldığını, bu 3 bankadan almış olduğu çekleri şirket adına ve çoğunlukla kendi ticari ilişkilerinde kullandığına dair ifade verdiği, davacı tarafından 14/10/2015 tarihli Büyükçekmece Noterliğinin ..... Yev. Numarası ile davalı ...'nün azledildiği ve bu hususun gazetede ilan edildiği anlaşılmıştır. Davalı ... duruşmalara katılamamış, davaya cevap vermemiştir. Bu nedenle çekteki imzanın davalı eli ürünü olup olmadığı konusunda inceleme yapılamamış ise de davalı soruşturma dosyasında verdiği ifadesinde davacı şirket adına aldığı çekleri kendi ticari ilişkilerinde kullandığını kabul etmiştir.
Davacı dava konusu çeklerin yetkisiz temsilci tarafından tanzim edildiğini iddia etmekte, davalı ... şirketi vekili ise davaya konu çekin davalı ... azil edilmeden önce davalının çek tanzim etme yetkisi var iken ileri tarihli olarak çekin düzenlendiğini savunmaktadır. Dava konusu çekin incelenmesinde çekin keşide tarihinin 09/03/2016 tarihi olduğu ve tarih itibariyle çekin azilname ve ilandan sonra keşide edildiği anlaşılmaktadır. Çek ödeme aracı olup ticari hayat içinde ileri tarihli olarak keşide edilmesi mümkündür. Her ne kadar davalı ... şirketi vekili çekin ileri tarihli olarak düzenlendiğini savunmuş ise de; çekin ileri tarihli olarak düzenlendiğinin iddia eden davalı vekilinin iddiası ispat ile yükümlü olduğu, davalı vekilinin sunmuş olduğu 30/10/2015 tarihli çek tevdiat bordrosunun tek taraflı olarak düzenlendiği, bankaya sunulduğu tarihin tespit edilemediği, dosyaya sunulan evraklarda çekin azilden önce düzenlendiğine ilişkin somut bir delil elde edilemediği, davalının iddiasını yasal deliller ile ispatlayamadığı, davalı ... şirketinin ciro yoluyla çeki aldığı ...... Mutfak Ray Dolap Sis. İnş. Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ...'ın dava konusu çekin iadesi konusunda davacı ile anlaşmaya vardığı anlaşılmıştır. Çekin keşide tarihi itibariyle yetkisiz temsilci tarafından düzenlendiği, çekin tanzimini haklı kılar bir alt ilişkiye rastlanmadığı, bu nedenlerle davaya konu çekin de yetkisiz temsilci tarafından keşide edildiği ve bu mutlak definin herkese karşı ileri sürülebileceği sabit olmakla, davanın kabulü ile davacının dava konusu çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, davalı ... vekilinin sunduğu protokol dikkate alınarak ve davalı ... şirketinin çekteki ciro imzasının kendisine ait olmadığını, çeki kendilerinin tedavüle sokmadıklarını beyan etmeleri, davanın açılmasına sebebiyet vermemesi nedeniyle davalı ... şirketi ve davalı ... aleyhine yargılama gideri vekalet ücretine hükmedilmemiş, kötü niyet tazminatının yasal şartlarının oluşmadığı kanaatiyle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Esas ve birleşen dosyalarda DAVANIN KABULÜ ile; ..... Bank ....... Şubesine ait davacını keşidecisi olduğu, 09/03/2016 keşide tarihli, ....... numaralı ve 16.500 TL bedelli çekten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-Kötüniyet tazminatının reddine,
3-Esas dosyada alınması gerekli 1.127,11 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 281,78 TL harcın mahsubuyla bakiye 845,33 TL harcın davalı ... 'den alınarak hazineye irat kaydına,
4-Mahkememizin birleşen ...... E.-....... K. sayılı dosyasında alınması gerekli 1.127,11 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 29,20 TL harcın mahsubuyla bakiye 1.097,91 TL harcın davalı ... Teks. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ' den alınarak hazineye irat kaydına,
5-Mahkememizin birleşen ...... E.- ...... K. sayılı dosyasında alınması gerekli 59,30 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 281,78 TL harcın mahsubuyla bakiye 222,48 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
6-Esas dosyada davacı tarafından yapılan 29,20 TL başvurma harcı, 281,78 TL peşin harç olmak üzere toplam 310,98 TL'nin davalılar ...'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Mahkememizin birleşen ..... E.- ..... K. dosyada davacı tarafından yapılan 29,20 TL başvurma harcı, 29,20 TL peşin harç olmak üzere toplam 58,40 TL'nin davalı ... Teks. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ' den alınarak davacıya verilmesine,
8-Esas ve birleşen dosyalarda davacı tarafından yapılan 33 adet tebligat masrafı 381,70 TL posta masrafı 19,20 TL, bilirkişi ücreti 1.200,00 TL olmak üzere toplam 1.600,90 TL yargılama giderinin davalılar ..., ....... Çelik Eşya Teks. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, davacının ...... Elek. Mak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... yönünden yaptığı tebligat masraflarının davacı üzerinde bırakılmasına,
9- Davalı ... Teks. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. 'nin yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
10-Esas dosya da, AAÜT gereğince hesap edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
11-Mahkememizin birleşen ...... E.- ....... K. sayılı dosyasında AAÜT gereğince hesap edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Teks. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ' den alınarak davacıya verilmesine,
12-Davacı ve davalı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansının bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345. maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/02/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır