T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/692
KARAR NO: 2020/128
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/11/2015
KARAR TARİHİ: 05/02/2020
KARAR YAZILMA TARİHİ: 23/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Şirketin muhasebe işlemleri için muhasebe müdürü davalı ...'ye 12/03/2015 tarihinde vekaletname verildiğini, ancak vekilin bazı hatalı işlemlere yöneldiğinin tespit edilmesi üzerine 14/10/2015 tarihinde azledildiğini, söz konusu azil namenin 15/10/2015 tarihinde bizzat kendi imzasına tebliğ edildiğini, azledilme durumunun Türkiye genelinde yayın yapan ulusal gazetelerde ilan edilerek üçüncü kişilerin bilgisine sunulduğunu, azledilen vekilin müvekkilinden habersiz olarak şirket adına ... Bank .... Şube Müdürlüğünden, .... Bankası ....Şube Müdürlüğünden ve ... Bankası .... Şube Müdürlüğünden çek karnesi aldığını ve bu karnelere ait çekleri imzalayarak irtibat içinde bulunduğu kişiler eliyle piyasaya arz ettiğinin öğrenildiğini, azledilen vekil hakkında sahtecilik eyleminden dolayı suç duyurusunda bulunduğunu, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının .... soruşturma sayılı dosyası ile takibat başlatıldığını, soruşturma dosyasındaki ifadeler incelendiğinde suç nitelikli eylemler ile müvekkiline ne denli zarar verildiğinin anlaşılacağını, ... Bank .... şubesinden alınan çeklerden .... numaralı olan 25.000,00 TL. bedelle doldurulup bankaya ibraz edilmesi üzerine menfi tespit talebiyle dava açmak gerektiğini, takibe konu çekin müvekkil şirket yetkilisinin imzasını içermediğini, çekteki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, sahtecilik iddiasının mutlak def'ilerden olduğunu ve herkese karşı ileri sürülebileceğini, yetkisiz kişi ile yapılan işlemin müvekkilini sorumluluk altına sokmayacağını, davalı lehtarın iyi niyet savunmasında bulunamayacağını, HMK m. 208/4 gereğince sahte imzanın sahibi ...'nün de davalı olarak gösterildiğini, HMK m. 209 gereğince teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, çekin ciro silsilesi bilinmediğinden diğer cirantalara karşı davalı sıfatı ile dava açma hakları veya dahili davalı olarak davaya dahil etme haklarını saklı tuttuklarını beyanla , davalı ... Mobilya yan ürün. iml . yapı . inş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti.’ninlehtar ve ...’nin hamili göründüğü ... Bank ... Şubesi'nin 30.11.2015 keşide tarihli, ... nolu ve 25.000,00 TL.bedelli çekten dolayı davalılara borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.
Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. dava dilekçesine verdiği cevapta; Müvekkil firmanın davacı keşideci firma ile doğrudan ticari ilişkisi olmadığını, müvekkilin ticaretini lehtar ... Mobilya yan ürün. iml . yapı . inş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. ile yaptığını, ciro yolu ile de dava konusu çek'i lehtardan aldığını, müvekkilin davacı keşideci ile kambiyo hukuku dışında bir hukuki ilişkisi olmadığını, müvekkil firma ile ... Mobilya Ltd Şti arasındaki hukuki ilişkiyi tevsik eden Cari Hesap Özeti, Ticari defter yevmiye kayıtları, Fatura suretleri, çek giriş ve çıkış bordroları dilekçe ekinde mahkemeye sunulduğunu, Müvekkilin ticari defter ve belgeleri üzerinde konunun uzmanı bir bilirkişi ile inceleme yapıldığında; dava konusu çekin ileri vadeli olarak düzenlendiği ve tedavüle çıkartıldığı, müvekkil firmaya vekilin vekalet görevi sona ermeden lehtar tarafından ciro edilerek cari hesap borcuna karşılık verildiğini, bu hali ile vekaletten azlin müvekkile karşı ileri sürülemeyeceğinin açıkça görülebileceğini, müvekkilinin dava konusu çeki lehtardan ciro yolu ile almış olmakla çekin keşideci yerine vekil tarafından imzalandığını dahi bilmediği, bilebilecek durumda dahi olmadığı, çekin ibrazında çek arkasına banka tarafından verilen meşruhat üzerine ilgili dosyayı incelediğinde haberdar olduğunu, beyan etmiştir.
Davalı ... Mobilya Yan Ürün. İml. Yapı . İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti.ve davalı ...'ye usulüne uygun meşruhatlı davetiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
Dava, davacının, dava konusu çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Davalı ... tarafından davacı adına keşide edilen çekler nedeniyle açılan çok sayıda dava dosyası mahkememizin .... esas sayıla dava dosyası ile birleştirilmiş, daha sonra her bir çek yönünden dosyalar tefrik edilerek ayrı esasa kaydedilmiştir.
Dava konusu ... Bank ... Şubesine ait 30/11/2015 keşide tarihli ... seri numaralı 25.000 TL bedelli çekin keşidecisinin .... İnşaat ve Güm. Nak. Hiz. Tic. Ltd. Şti., lehtarın ... Mobilya...Şti olduğu, çekin ... Mobilya cirosu ile ile davalı ... şirketine geçtiği ve davalı tarafından çekin bankaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.
Büyükçekmece CBS ... soruşturma sayılı dosyasında davalı ... hakkında soruşturmanın devam ettiği davalı ... ve ...'ın şüpheli sıfatı ile ifadelerinin alındığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi Heyeti 07/06/2018 tarihli raporunda özetle: Davalılardan ...'ye 12/03/2015 tarihli ve Büyükçekmece ... Noterliğin .... yev numarası ile vekalet vermiş olduğu, vekaletten azlin 14.10.201 tarih ve Büyükçekmece Noterliğin ... yevmiye Numarası ile gerçekleştirildiği, bu hususun gazetede ilan edildiği, senedin keşide tarihi dikkate alındığında keşidenin azilden sonra gerçekleştirildiği, bu hali İle çekin yetkisiz temsilci eli İle tanzim edilmiş olduğu, bu hali ile davacının senet düzenleyerek tedavüle çıkarma iradesinin bulunmadığı ve bu durumun senedin hükümsüzlüğüne ilişkin bir defi olarak ileri sürülebileceği, bu tür mutlak defılerin herkese karşı (iyi niyetli kötü niyetli ayrımı yapılmaksızın) ileri sürülebilmesinin mümkün olabileceği, bu noktada senette imzası bulunan diğer cirantaların kambiyo senedinin mücerretliği ilkesinden istifade edemeyeceği, imzaların istiklali prensibi gereğince bir çek, yetkisiz temsilci tarafından keşide edilmiş olsa bile diğer imzaların sıhhatine halel gelmeyeceği, dolayısıyla senette imzası bulunan diğer imza sahipleri yönünden senedin bağlayıcılığının devam edeceği, dolayısıyla somut olay yönünden bu mutlak defıyi sadece davacının ileri sürebileceği, kambiyo senedi her zaman ve her, saik ile düzenlenebileceğinden senetten dolayı alacaklı olduğunu iddia eden kimse ile senet tanzim eden arasında bir alt ilişkinin olması, bu ilişkinin de senet alacaklısı tarafından kesin delille ispal edilmesi gerekeceği, somut olayda vc mali yönden yapılan incelemede, davacının incelenen resmi defteri ve belgelerinde davalı ... Mobilya, Yan. Ürü San. Tic. Lld. Şti. ve ...’nün hesaplarına rastlanmadığı söz konusu senedin tanzimini haklı kılacak bir alt ilişki bulunmadığına göre davacının maddi hukuk yönünden bir sorumluluğundan da söz edilemeyeceği, aksi iddia varsa bunun kesin delille ispat edilmesi gerektiği bu aşamada bu tür bir ispat vasıtasına dosya kapsamında rastlanılmadığı bildirmiştir.
Bilirkişi Heyeti 04/10/2019 tarihli raporunda özetle; çek’in ileri tarihli olduğunun davalılar tarafından delillerle ispatlanması gerektiği, ispat edilemediği için davalı ...’nün vekaletten azledildikten sonra çek’in keşide edildiğinin kabul edilmesi gerektiği, Keşide tarihinin vekalet azlinden sonraki tarihi taşıması, azlin Noterden yapılması ve gazetede ilan edilmesi ile çekin yetkisiz temsilci eli ile tanzim edilmiş olduğunun anlaşılması nedeniyle çek’in ‘’yetkisiz temsilci tarafından keşide edilmiş çek’’ olarak yorumlanması gerektiği ve bu nedenle davacının sorumlu tutulamayacağı, davacının çek nedeniyle sorumlu olmaktan kurtulsa dahi imzaların bağımsızlığı ilkesi uyarınca, çek üzerinde imzası bulunan (avalist, ciranta gibi) diğer kişilerin sorumluluklarının devam edeceğini bildirmiştir.
İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına, bilirkişi raporlarının değerlendirilmesine göre; davacının davalılardan ...’ye 12.03.2015 tarihli ve Büyükçekmece ... Noterliğin ... yev. numarası ile vekalet vermiş olduğu, iş bu vekaletnamenin incelenmesinde; davacının davalı ...'ye "milli ve yabancı bankalar ile özel finans kurumları nezdinde adına her türlü hesap açmaya, açılacak hesaplar ile bu güne kadar açılmış mevcut hesaplardan dilediği miktarda para çekmeye, çek karnesi talep etmeye, almaya, evrakları tanzim ve imzaya, çekleri ciro etmeye bankalarda açılan kredi hesaplarını tanzim ve imzaya" yönelik geniş yetkiler verildiği, davalı ...'nün C. Savcılığında şüpheli sıfatı ile alınan ifadesinde davacı şirkette müdür olarak görev yaptığını şirket yetkililerinin vekaletinin kendisinde mevcut olduğu bu vekaletnameye istinaden ... Bank, ... Bank ve ... Bankta hesap açarak şirket adına çek aldığını, bu 3 bankadan almış olduğu çekleri şirket adına ve çoğunlukla kendi ticari ilişkilerinde kullandığına dair ifade verdiği, davacı tarafından 14/10/2015 tarihli Büyükçekmece Noterliğinin ... Yev. Numarası ile davalı ...'nün azledildiği ve bu hususun gazetede ilan edildiği anlaşılmıştır. Davalı ... duruşmalara katılamamış, davaya cevap vermemiştir. Bu nedenle çekteki imzanın davalı eli ürünü olup olmadığı konusunda inceleme yapılamamış ise de davalı soruşturma dosyasında verdiği ifadesinde davacı şirket adına aldığı çekleri kendi ticari ilişkilerinde kullandığını kabul etmiştir.
Davacı dava konusu çekin yetkisiz temsilci tarafından düzenlendiğini iddia etmektedir. Dava konusu çekin incelenmesinde çekin keşide tarihinin 30/11/2015 tarihi olduğu çekin azilname ve ilandan sonra keşide edildiği anlaşılmış, davalı ... şirketi vekili ise davaya konu çekin davalı ... azil edilmeden önce davalının çek tanzim etme yetkisi var iken ileri tarihli olarak çekin düzenlendiğini savunmuştur. Çek ödeme aracı olup ticari hayat içinde ileri tarihli olarak keşide edilmesi mümkündür. Çekin ileri tarihli olarak düzenlendiğinin iddia eden davalı vekilinin iddiası ispat ile yükümlü olduğu, davalı vekilinin talebi doğrultusunda .... Bankasına yazılan müzekkereye verilen cevapta dava konusu çekin 29/06/2015 tarihinde ... Şubesine teslim edildiğinin bildirilmesi, davalının çeki aldığı ... Mobilya'dan alacaklı olduğunun ticari defterlerinde sabit olması karşısında, davalı ...'nün söz konusu çeki azledilmeden önce düzenlediği sabit olmakla, davacının çekin yetkisiz temsilci tarafından keşide edildiği defisini davalı ...'e karşı ileri süremeyeceği kanaatiyle davalı ... şirketine yönelik açılan davanın reddine karar verilmiştir. Davalı ...'nün savcılık aşamasında davacı şirket adına çıkardığı çekleri kendi kişisel işlerinde kullandığını kabul etmesi, incelenen ticari defterlere göre davacı ile davalı ... Mobilya arasında ticari ilişkinin varlığının ispatlanamaması nedeniyle davalılar ... ve ... Mobilya yönünden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Esas dosya yönünden davanın KABULÜ ile;
Dava konusu ... Bank ... Şubesi’ne ait 30/11/2015 tarih, 25.000 TL bedelli, ... seri numaralı çek nedeniyle davacının davalılar ... ve ... Mobilya Yan. San. Ürün İml. Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti.’ye borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Mahkememizin birleşen ... E.... K. sayılı dosyasında; davanın REDDİNE,
4-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
5- Esas dosya da alınması gerekli 1.707,75 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 426,94 TL harcın mahsubuyla bakiye 1.280,81 TL harcın davalılar ... ve ... Mobilya Yan. San. Ürün İml. Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. den müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
6-Mahkememizin birleşen ... E- .... K. Sayılı dosyasında alınması gerekli 54,40 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 426,94 TL harcın mahsubuyla bakiye 372,54 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7- Esas dosyada davacı tarafından yapılan 27,70 TL başvurma harcı, 426,94 TL peşin harç olmak üzere toplam 454,64 TL'nin davalılar ... ve ... Mobilya Yan. San. Ürün İml. Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça esas ve birleşen dosyada yapılan 33 adet tebligat masrafı 455,50 TL, bilirkişi ücreti 2.500 TL olmak üzere toplam 2.955,50 TL yargılama giderinin davalılardan ... ve ... Mobilya Yan. San. Ürün İml. Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının birleşen dosya ve esas dosyada davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
9- Esas dosyada AAÜT gereğince hesap edilen 3.725,00 TL ücreti vekaletin davalılar ... ve ... Mobilya Yan. San. Ürün İml. Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
10- Birleşen ... E.... K. Sayılı dosyada AAÜT gereğince hesap edilen 3.725,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye verilmesine,
11- Davacı ve davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde taraflara iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/02/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır