T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1103
KARAR NO: 2021/396
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/12/2017
KARAR TARİHİ: 26/03/2021
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 22/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket çalışanı .......'ın, müvekkili şirkete, alacaklarına mahsuben verilmiş ve tahsil için bekleyen çekleri 06.07.2017 günü Bahçelievler, ...... Mah ...... Sokak ...... market önünde müvekkili şirkete ait ....... plakalı aracının içinden camların kırılarak çaldırılığını, bu nedenle ....... Merkezine müracaatta bulunduğunu, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'na ...... soruşturma numaralı dosyası ile müracaat edildiğini, müvekkili şirketin, çeklerin çalınması üzerine hem dava konusu çek ile ilgili hemde diğer çeklerle ilgili çek keşidecilerinin haberdar edildiğini, keşideciler tarafından ...... bank ..... Şubesine ödemeden men talimatı verildiğini, ayrıca sözkonusu çeklerin müvekkil şirketin rızası dışında elinden çıkması sebebiyle ödeme yasağı talepli olarak, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ....... esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini ve bu kararın bankaya bildirildiğini, müvekkil şirketin, dava konusu çeki çekte cirosu bulunan fatura ile mal sattığı ...... Gıda Teks Tur. İnş.ve Otom.San Tic.Ltd. Şti'nden aldığını, davalılar ile ciranta ....... Gıda Teks Tur. İnş.ve Otom. San Tic. Ltd. Şti' ile ilk ciranta ...... Tekstil ve Tekstil Kimyasalları San.Tic.Ltd.Şti. arasında hiçbir ticarî ilişkisi bulunmadığı gibi diğer davalılar arasında da ticari ilişki bulunmadığını, davalılar tarafından dava konusu çek ile ilgili olarak icra takibinde bulunulması ve bu kişi tarafından çek bedellerinin tahsili durumunda müvekkilinin telafisi mümkün olmayan zararı sözkonusu olacağından bu zarara sebebiyet vermemek açısından davanın devamı süresince icra takibinin tedbiren durdurulması ile dosyaya yatacak paraların alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini, dava konusu çekin istirdadı ile müvekkili ciranta ....... Gıda Teks. Tur. İnş. Ve Otom. San. Tic. Ltd. Şti. 'den sonraki haklı hamil sıfatı ile alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava konusu çekin iktisabında belirtilen kanun maddesinde kasdedilen manada herhangi bir kötü niyeti yada ağır kusuru bulunmadığı gibi, aksine müvekkili şirketin aralarındaki ticari ilişki sebebiyle kendisinden önceki ciranta ...... Gıda Tarım ve Hayvancılık Ürünleri San.ve Tic.A.Ş.den olan alacağı nedeniyle ve tamamen iyi niyetli bir şekilde çeki bu şirketten teslim aldığını ve yine bu çek bedelinin adı geçen şirket tarafından müvekkili şirkete ödenmesi üzerine bu çekin 30.10.2017 tarihli Çek İade Bordrosu ile ...... Gıda Tarım ve Hayvancılık Ürünleri San.ve Tic.A.Ş.ne iade edildiğini, bu nedenle iyi niyetli müvekkili şirket aleyhinde açılan davanın haksız ve mesnedsiz olduğu gibi,dava konusu çekin müvekkili şirket tarafından kendisinden önceki cirantaya iade edilmiş olması karşısında müvekkili şirkete herhangi bir şekilde istirdat davası açılamayacağından,müvekkili şirket aleyhindeki davanın sıfat yokluğu nedeniyle de reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...... Bankası A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu, ....... bank'a ait ...... seri nolu 10.000.-TL tutarlı çekin İkitelli/İstanbul kurumsal Şube tarafından 16.10.2017 tarihinde takasa ibraz edildiğini, 16.10.2017 tarihinde 97-kodla (mahkeme kararı ve hacizli çek) olarak takas sistemi tarafından şubelerine iade geldiğini ve 17.10.2017 tarihinde şube tarafından müşteriye teslim edildiğini, dava konusu çeke ilişkin banka tarafından yapılan işlemler göz önünde bulundurulduğunda iş bu davanın müvekkili açısından husumet yokluğu nedeniyle reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ....... Sanayi Dış Ticaret Ltd. Şti. Yetkilisi cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çalıntı çek ile şirketinin hiçbir ticari ve şahsi münasebeti olmadığını, ciro ile ilgili kaşe ve imzaların tamamen sahte olduğu, bu çalıntı çek ile ilgili hiçbir hak ve alacağının olmadığını, dava neticesinde adına sahte işlem yapanlar hakkında suç duyurusunda bulunacağını beyan etmiştir.
Davalı ...... Ve Kim. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarını kabul etmemekle birlikte, çekin zayi edilmiş olması çeki ciro ve teslim yoluyla elinde bulunduran kişinin yekili hamil olmasına engel teşkil etmeyeceğini, davacı vekilinin, davalılar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığından bahisle çeki elinde bulunduran hamilin iyi niyetli olamayacağı iddiası haksız ve kötü niyetli olarak çıkar sağlamak amacına yönelik olup, soyut iddialardan öteye geçemediğini, davacı vekilinin bu iddiasının davacının iddiasının maddi olaya, usule ve yasaya da uygun olmadığını, müvekkilinin dava konusu çekin iktisabında kötü niyeti veya ağır kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin iyiniyetli meşru hamil olup, çeki edinme sebebini kanıtlamakla yükümlü dahi olmadığını, dava konusu çekin, müvekkili şirket ile müvekkilinden önceki ciranta olan ...... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacak nedeniyle ...... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkiline verildiğini, çekin, vadesi geldiğinde bankaya ibraz edildiğini ancak konu çekle ilgili ödeme yasağı konulduğunun öğrenildiğini, ödeme yasağı nedeniyle karşılıksız kalan çekin ...... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti'ye iade edildiğini ve ...... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 27.10.2017'de çek bedeli olan 10.000,00 TL 'nin müvekkiline ödendiğini, haksız ve mesnetsiz olarak müvekkili aleyhine açılmış olan davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin, müvekkili şirket ile arasında ticari ilişki bulunan ...... San. Diş.Tic. Ltd. Şti. tarafından alındığını, söz konusu müvekkili şirketten önceki ciranta olan ...... San. Diş.Tic. Ltd. Şti.’nin müvekkili şirket ile arasındaki ticari ilişkiden doğan borcu sebebiyle müvekkil şirkete verildiğini, söz konusu çekin ...... San. Diş.Tic. Ltd. Şti. tarafından borcuna mahsuben müvekkili şirkete verildiğini, müvekkili şirket tarafından da ciro silsilesinden görüleceği üzere ...... Plastik San. Ve Tic. Ltd. Şti. şirketine verildiğini ancak daha sonrasında ...... Plastik San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin çekte ödeme yasağı bulunduğunu beyan ettiğini, bu durumda da müvekkili şirket tarafından söz konusu borcun ödenmesi üzerine çekin geri alındığını, söz konusu çekin geri alınması ve ödeme yasağı bulunduğundan çek bedelini tahsil edemeyen müvekkili şirketin çeki kendisine veren önceki ciranta ...... San. Diş.Tic. Ltd. Şti.’ye başvurduğunu ancak söz konusu borcun ödememesi sebebiyle çekin icra takibine konu edildiğini, söz konusu çek ile alakalı olarak Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü’nün ....... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ödeme yasağı bulunan çeklerin de icra takibine konu olabildiğini, bu durumda müvekkili şirketin iyiniyetli 3. Kişi durumunda olduğunu, zira ödeme yasağının birden fazla sebepten dolayı koyulabildiğini, müvekkili şirketin de çeki müvekkili şirkete veren önceki ciranta olan ...... San. Diş.Tic. Ltd. Şti.’nin borcunu ödememesi üzerine çeki icra takibine koyduğunu, müvekkili şirketin kendisinden önceki ciranta olan ...... San. Diş.Tic. Ltd. Şti. ile arasındaki ticari ilişkinin sabit olup herhangi bir muvazaanın söz konusu olmadığını, beyanla hukuki ve fiili dayanaktan yoksun ve hakkaniyete aykırı davanın reddine, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ve ...... Tekstil ve Tekstil Kimyasalları San. ve Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesi sunmamıştır.
Dava, davacının, çek istirdadı ve çekin yetkili hamili olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Dava konusu ....... bank ..... Şubesine ait, ...... seri numaralı, 10.000 TL bedelli çekin suretinin incelenmesinde; keşidecinin ....... Üretim İnş. San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, lehdarın ...... Unlu Mamüller-...... olup, çekin arka yüzünde sırasıyla .... Gıda ... Ltd. Şti., ...... ... Ltd. Şti., ..., ....... San. Dış. Tic. Ltd. Şti., ...... Gıda Tarım .. A.Ş., ...... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti., ..... Plastik ... A.Ş. cirosunun bulunduğu, çekin ..... Bankasına sunulduğu ve banka tarafından ödeme yasağı kararı bulunduğundan işlem yapılamadığına dair kaşe vurulduğu anlaşılmıştır.
Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...... sayılı soruşturma dosyasında hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından yapılan soruşturmada daimi arama kararı verildiği anlaşılmıştır.
İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına göre; davacı şirket vekili dava konusu çekin, şirket aracında iken aracın camları kırılmak suretiyle çalındığını beyanla, çekin istirdadı ile müvekkilinin yasal hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitini talep etmiştir.
TTK'nın 792. maddesine göre; "Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790.maddesine göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çek geri vermekle hükümlüdür." düzenlemesi bulunmaktadır. Davacının ciranta ....... Gıda Teks. Tur. İnş. ve Otom. San. Tic. Ltd. Şti. 'den sonra yetkili hamil olduğunun tespitini talep ettiği, çekin davanın açıldığı tarih itibariyle en son hamilinin ...... Gıda Tarım A.Ş. olduğu, davalı ...... firması ile ....... Gıda firması arasında üç ciranta bulunduğu, her ne kadar çeki elinde bulunduran ...... Gıda Tarım A.Ş.'nin çeki aldığı ....... şirketi yetkilisi çekteki imzanın kendisine ait olmadığını beyan etmiş ise de, önceki cirantalarda dikkate alındığında ....... şirketi yetkilisinin imzası yönünden inceleme yaptırılmamış, davalı ...... Gıda A.Ş.' nin ve diğer cirantalarının kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunun dosya kapsamı itibariyle ispatlanamaması, davalı ......... Bankasının ise hamil olmayıp çekin takasa sunulduğu banka olduğu ve bu nedenle taraf sıfatının bulunmadığı gözetilerek, davacı tarafından ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 59,30 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 170,78 TL harcın mahsubuyla bakiye 111,48 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ...... Tar. ve Hayv. Ür. San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan 160,90 TL posta masrafından oluşan yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-AAÜT gereğince hesap edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,
6-Davalı ...... Tar. ve Hayv. Ür. San. ve Tic. A.Ş. ve davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde taraflara iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345. maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı ve davalı vekilinin yüzlerine karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı 26/03/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır