T.C.
BAKIRKÖY
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1108
KARAR NO: 2019/81
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ: 05/12/2017
KARAR TARİHİ: 25/01/2019
KARAR YAZIM TARİHİ : 26/03/2019
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin satış personelinin, şirketin ticari ilişkisi sonucunda teslim aldığı ve hamili olduğu keşidecisinin ....Elektrik Paz. San ve Tic. Ltd. Şti. olan ...bank ....Mahallesi Şubesine ait 30/10/2016 keşide tarihli 12.000,00 TL bedelli ... nolu çeki hırsızlık suretiyle zayi ettiğini bu hususta Beylikdüzü Polis Amirliğine ifade verildiğini, çek iptali için Çorlu ... Asliye Hukuk Mahkemesi .... esas sayılı dosya ile çek iptali davası açıldığını yargılama aşamasında .... Genel Müdürüğünden gelen cevabi yazıda davaya konu çekin son olarak davalı ... Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından tahsil için takasa ibraz edildiği bilgisi geldiğini beyan ederek öncelikle çekin icra takibine konulmaması veya konulması halinde icranın durdurulması hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı şirketin elinde bulunan çekin davacı şirkete istirdatı ile davacı şirketin yetkili hamili olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilini cevap dilekçesinde özetle; davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, müvekkilinin çeki elinde bulunduran ve çeki muhatap bankaya ibraz eden olmadığını, davacının açtığı “çek iptali” davasına müdahale eden olmadığını, olmasının da mümkün olmadığını, müvekkilinin çek keşidecisi olup çeki emrine düzenlediği “....elektrik paz. san. tic. ltd. şti’ne (ilk cirantaya) borcuna karşılık çek teslim makbuzu ile verdiğini, huzurdaki istirdat davasının (hataen veya kasten) yanlış yere müvekkiline yöneltildiğini, Çek İptali talep eden davacının işbu davasını dayandırdığı, ... ...bank’ın Çorlu.... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderdiği yazıda; Çek hesabı sahibi keşideci müvekkilin bilgilerinin verildiğini ancak “Söz konusu çek ve çeki ibraz eden hamil bilgileri karşı banka nezdindedir” şeklinde bilgi verildiğini ibraz eden hamil bilgilerinin karşı bankadan istenmesi gerektiğini, bu hususun yazıda belirtildiğini çeki ibraz eden hamilin bu bankadan sorulması gerektiğini, neticeye göre dava açılması veya çek iptali davasına müdahale eden çeki elinde bulundurana karşı işbu istirdat davasının açılması gerektiğini, dava konusu çekin müvekkilinin elinde olmadığından husumet yokluğundan reddine karar verilmesine talep etmiştir.
Davacı vekili 18/01/2018 tarihli ıslah dilekçesinde özetle: Davalı Şirket vekilinin vermiş olduğu cevap dilekçesindeki hususları kısmen kabul ettiklerini, davalı şirketin karşılıksız kalmış bu çeke istinaden 14/12/2016 tarihinde 5.000,00 TL ödemeyi davacı şirketin banka hesabına ödediğini, bakiye 7.000,00 TL ödenmemiş haliyle müvekkili şirketin davaya konu çeki 12/06/2017 tarihinde zayi ettiğini, 22/06/2017 tarihinde de hasımsız olarak Çorlu.... Asliye Hukuk mahkemesinde çek iptali davası açıldığını, dava açıldıktan sonra davalı şirketin 08/08/2017 tarihinde davacı şirket hesabına 2.000,00 TL ödeme yaptığını ancak muhasebe birimi tarafından kendilerine bilgilendirme yapılmadığını Çorlu ... AsliyeHukuk mahkemesinde yargılama aşamasında .... Genel Müdürlüğüne verilen cevabi yazıda davaya konu çekin son olarak davalı tarafından tahsil için takasa ibraz edildiği bilgisinin geldiğini ve bu nedenle mahkemenin kendilerine keşideci istirdat davası açılması için süre verdiğini sehven verilen bu ara karar üzerine bahsi geçen ödemelerden bi haber şekilde tüm çek tutarı kadar ayrıca yasaya aykırı şekilde keşideci davalı şirkete karşı istirdat davası açtıklarını belirtmiştir. Söz konusu çek ile ilgili davacı şirketin hali hazırda 5.000,00 TL alacağı bulunmakta olduğunu, davalı şirketin bakiye bedeli halen ödemediğini bu nedenlerle istirdat davasını ALACAK DAVASI na dönüştürme zorunluluğu gerektiğini ve bu nedenlerle davayı ıslah ettiğini beyan etmiştir.
Davalı ikinci cevap dilekçesinde özetle; Davacının ıslah talebiyle davanın alacak davasına dönüştürülmesinin hukuken mümkün olmadığını, Çorlu Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış zayi nedeniyle çek iptali davası sonuçlanmadığı sürece müvekkilinin çekin tamamı için çeki elinde bulunduranın cebri icra ve haciz tehdidi altında olduğunu, açıklanan sebeplerle husumet nedeniyle davanın reddini talep ettiği, diğer yandan ıslah ile alacak davasına dönüştürülen bu davanın dinlenebilmesi için Çorlu ... AsliyeHukuk Mahkemesinin .... Esas sayılı zayi nedeniyle çek iptali davasının sonuçlanması ve kesinleşmesi gerektiğini, zira çeki elinde bulunduran haklı hamilin kim olduğu ve ne suretle çeki elinde bulundurduğunun belli olmadığı ve bahsedilen dava sonuçlanmadan belli olmasının da mümkün olmadığını dolayısı ile ıslah ile alacak davasına dönüştürülen dava da hukuki yarar yokluğu olduğunu ve hukuki yarar yokluğundan davanın reddi gerektiğini ve ayrıca avukatlık ücreti ile yargılama giderlerinin davacı yanca kendilerine ödenmesini talep etmişlerdir.
Mahkememizce toplanan tüm deliller, Çorlu ... AsliyeHukuk Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası incelendiğinde davacının zayi nedeniyle çek iptali davasının yargılamasında 28/11/2017 tarihli 1 nolu celsenin 2 nolu ara kararı gereği mahkememizde istirdat davası açmış olduğu, davacı yanın Çorlu ... AsliyeHukuk Mahkemesinde 2 nolu celsede istirdat davası açmış olduklarını ancak istirdat davası şartlarının oluşmadığını beyan ettiği ve ilgili mahkemenin davaya devam ettiği anlaşılmıştır. Davacı vekilinin 22/01/2018 havale tarihli ıslah dilekçesi ile 12.000,00 TL dava değeri olan istirdat davasını 5.000,00 TL dava değeri olan alacak davasına dönüştürmesine yönelik dilekçe vermiş olduğu tespit edilmiştir.
Alacak davası alacaklının alacağını borçludan tahsil edebilmek adına açtığı davadır. Söz konusu alacak herhangi bir sözlü yada yazılı sözleşmeye, resmi bir evraka dayanabilir. Davacının davaya konu kıymetli evraktan kaynaklı alacağını isterken öncelikle çek iptali davasından karar çıkmış olması ve bu karar neticesinde kendisinin yetkili hamil olduğunun kesinleşmiş olması gerekmektedir. Dava değeri ıslah ile azaltılamaz. Mahkememizce açılan davanın değerinin 12.000,00 TL olduğu göz önüne alındığında ıslahın usulüne uygun yapılmadığı tespit edilmiştir.
Çek iptali TTK 818 md.1/s göndermesi ile TTK 757-763. maddeler ile 764. maddenin 1. fıkrasında atıfla düzenlenmiştir. TTK 758/1 de poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. İade davası TTK. 763 de düzenlenmiş olup elden çıkan poliçe mahkemeye sunulduğu takdirde mahkeme iade davası açılması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Davacının istirdat davasını keşideciye karşı açması belirtilen kanun maddelerine aykırı olup zayi nedeniyle çek iptali davasının yargılamasında tespit edilecek son hamile karşı açılması gerekmektedir. Davacının zayi nedeniyle çek iptali davası kesinleşmeden alacak davası açmasında hukuki yarar olmadığı gibi istirdat davasını da keşideciye açması usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın HMK. 114/1/h gereği hukuki yarar yokluğundan usulden REDDİNE,
2-Davalının kötü niyet tazminatının REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 44,40 TL harçtan peşin alınan 204,93 TL harcın mahsubu ile bakiye 160,53 TL harcın hükmün kesinleşmesine müteakip ve istem halinde davacıya iadesine,
4-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
6-Davalı tarafından yapılan gider olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, bakiye giderin davalı tarafa iadesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 2.725,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345. maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/01/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır