T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/127 Esas
KARAR NO: 2020/78
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/02/2017
KARAR TARİHİ: 27/01/2020
KARAR YAZILMA TARİH : 14/05/2020
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından keşidecisi ...... Mühendislik Tekstil İnş. San. Tic. Ltd. Şti. olan ...... bank ..... Caddesi şubesine ait ..... çek numaralı 31/01/2017 keşide tarihli 29.472,00-TL bedelli çekin 02/11/2016 tarihinde çaldırıldığını, olayla ilgili Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ..... soruşturma sayılı dosyasında başvuruda bulunduğunu ve Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... esas sayılı dosyasında çek zayi davası açarak ödeme yasağı aldığını, davalının İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ..... E. sayılı dosyası ile takip başlatması sonucunda müvekkilinin dava konusu çekten haberdar olduğunu, müvekkili ile keşideci ...... Mühendislik Tekstil İnş. San. Tic. Ltd. Şti. arasında ticari ilişki olup, mal bedeli olarak söz konusu çekin alındığını, buna ilişkin 27/10/2016 tarihli irsaliyeli faturanın sunulduğunu, çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktıktan sonra davalıya cirolar yoluyla geçtiği, çeki takibe koyan davalı şirket hakkında 50'den fazla çalıntı çekleri kullanmaktan kaynaklı soruşturmanın bulunduğunu, müvekkilinin kendinden sonra gelen ciranta ...... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. hiçbir ilişkisinin bulunmadığı gibi davalıyı da tanımadığını, danışıklı olarak davalının başka firmalarla da bu tür işler yaptığını belirterek öncelikle icra takibinin tedbiren durdurulmasını, dosyaya ödenecek paranın takip alacaklısına ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini. Çekin meşru ve gerçek hamilinin müvekkili olması nedeniyle dava konusu çekin istirdatına, mümkün değilse bedelinin müvekkiline ödenmesine, davalıya borçlu olmadığının ve müvekkilinin haklı hamil sıfatı ile alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra dosyasına dosya borçlusunca dosya borcunun ihtirazi kayıtsız borcu kabul ile ödendiğini, dosyanın infaz olduğunu, tedbir kararı verilebilecek bir dosya bulunmadığını, cirantanın kendi imzasını ret etmediği sürece imzaların istiklali prensibi gereğince çekten dolayı borçlu olmadığını ileri süremeyeceğini, dolayısıyla sorumluluğunun devam ettiğini, çekin çalıntı olduğu ve çekteki cirantalarla ilişkinin bulunmadığı iddiasının iyiniyetli hamil olan müvekkiline ileri sürülemeyeceğini, davacı tarafça ödeme yasağı konulan çeke dayalı takip yapılamayacağına ilişkin itirazının alacaklının alacağının temin etmesine engel bir durum olmadığını belirterek davanın reddi ile davalının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
Dosya ile birleştirilen mahkememiz ..... E. Sayılı dosyasında :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından ..... Şubesi'ne ait, keşidecisi ...... İnşaat ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. olan, TR ..... IBAN numaralı hesaptan keşide edilen 21.01.2017 keşide tarihli .... seri numaralı 13.017 TL tutarlı çekin 02/11/2016 tarihinde çaldırıldığını, olayla ilgili Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ..... soruşturma sayılı dosyasında başvuruda bulunduğunu ve Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... esas sayılı dosyasında çek zayi davası açarak ödeme yasağı aldığını, davalının İstanbul ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... E. sayılı dosyası ile takip başlatması sonucunda müvekkilinin dava konusu çekten haberdar olduğunu, müvekkili ile keşideci ...... İnşaat ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. arasında ticari ilişki olup, mal bedeli olarak söz konusu çekin alındığını, buna ilişkin 27/09/2016 tarihli irsaliyeli faturanın sunulduğunu, çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktıktan sonra davalıya cirolar yoluyla geçtiği, çeki takibe koyan davalı şirket hakkında 50'den fazla çalıntı çekleri kullanmaktan kaynaklı soruşturmanın bulunduğunu, müvekkilinin kendinden sonra gelen ciranta ..... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. hiçbir ilişkisinin bulunmadığı gibi davalıyı da tanımadığını, danışıklı olarak davalının başka firmalarla da bu tür işler yaptığını belirterek öncelikle icra takibinin tedbiren durdurulmasını, dosyaya ödenecek paranın takip alacaklısına ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini. Çekin meşru ve gerçek hamilinin müvekkili olması nedeniyle dava konusu çekin istirdatına, mümkün değilse bedelinin müvekkiline ödenmesine, davalıya borçlu olmadığının ve müvekkilinin haklı hamil sıfatı ile alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak 11/08/2017 tarihinde tebligat yapılmasına rağmen her hangi bir beyanda bulunulmamış, ancak davalı vekilince 19/12/2017 tarihinde dosyaya vekaletname ibraz edilmiştir.
Mahkememizce 25/12/2017 tarihinde dosyanın mahkememizin .... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
Dosya ile birleştirilen mahkememiz .... E. Sayılı dosyasında :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket yetkilisinin içerisinde ..... bank ...... Şubesi'ne ait, 30/12/2016 keşide tarihli, ...... no'lu, 7.548,00 TL bedelli çekinde bulunduğu çantayı aracında bırakarak araçtan ayrıldığını, araca döndüğünde çanta içerisinde bulunan dava konusu çek ile birlikte birçok çekin çalındığını farkederek durumu polise bildirdiğini, konuyla ilgili Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ....... soruşturma sayılı dosyasının açıldığını, dava konusu çek ile ilgili olarak Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... esas sayılı dosyada çekin iptali konusunda dava açtıklarını, çekin davalı tarafından ibraz edildiğini, davalı tarafın dava konusu çekle ilgili olarak İstanbul ...... İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, dava konusu çekin bu takibe konu edilmesi halinde ve takip alacaklısı tarafından çek bedellerinin tahsili durumunda müvekkilinin zarara uğrayacağını belirterek dava süresince icra takibinin durdurulmasını, mümkünse dava konusu çekin istirdatına, mümkün değil ise çek bedelinin müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çek ile ilgili açılmış olan icra takibene ödeme yapan firmanın farklı bir firma olduğunu, söz konusu davanın davacı sıfatına uygun bulunmadığından usulden reddi gerektiğini, icra takibine konu borcun ödendiğini, icra dosyasının infaz edilerek kapatıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkememizce 03/11/2017 tarihinde dosyanın mahkememizin ...... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
Dosya ile birleştirilen mahkememiz ...... E. Sayılı dosyasında :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket yetkilisinin içerisinde ...... Bankası ....... Şubesi'ne ait, 10/12/2016 keşide tarihli, ...... no'lu, 4.200,00 TL bedelli çekinde bulunduğu çantayı aracında bırakarak araçtan ayrıldığını, araca döndüğünde çanta içerisinde bulunan dava konusu çek ile birlikte birçok çekin çalındığını farkederek durumu polise bildirdiğini, konuyla ilgili Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...... soruşturma sayılı dosyasının açıldığını, dava konusu çek ile ilgili olarak Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... esas sayılı dosyada çekin iptali konusunda dava açtıklarını, çekin davalı tarafından ibraz edildiğini, davalı tarafın dava konusu çekle ilgili olarak İstanbul.... İcra Müdürlüğünün ...... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, müvekkilinin başlatılan icra takibi nedeniyle dosya borcunu ödediğini ve müvekkilin bu icra tehdidi altında ödemiş olduğu bedelin davalıdan tahsiline ve mümkünse dava konusu çekin istirdatına, mümkün değil ise çek bedelinin müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak 10/06/2017 tarihinde tebligat yapılmasına rağmen her hangi bir beyanda bulunulmamış, ancak davalı vekilince 19/12/2017 tarihinde dosyaya vekaletname ibraz edilmiştir.
Mahkememizce 03/11/2017 tarihinde dosyanın mahkememizin ..... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca çek istirdatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce öncelikle bilirkişi marifetiyle tarafların defter incelemesi yaptırılarak aralarında ticari ilişki olup olmadığı yönünde inceleme yaptırılmıştır.
Bilirkişiler 19/02/2019 havale tarihli raporunda özetle; davacının 2016 yılı defterinin lehine delil niteliğinde bulunduğunu, keşidecisi ...... Mühendislik Tekstil İnş. San. Tic. Ltd. Şti. olan ...... bank ..... Caddesi şubesine ait ..... çek numaralı 31/01/2017 keşide tarihli 29.472,00-TL bedelli çekin 24/10/2016 tarihinde çekin keşidecisinden cari alacağına istinaden alınmış olduğunu, çıkışına dair her hangi bir kaydın bulunmadığını, kendisinden sonra gelen ..... Nalburiye İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davacının her hangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, ....... Şubesi'ne ait, keşidecisi ...... İnşaat ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. olan, 21.01.2017 keşide tarihli ...... seri numaralı 13.017 TL tutarlı çekin 27/09/2016 tarihli ...... no'lu 13.017,42-TL tutarlı satış faturasına karşılık alınmış olduğunu, çekin çıkışına dair her hangi bir kaydın bulunmadığını, kendisinden sonra gelen ..... Nalburiye İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davacının her hangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, keşidecisi...... Yapı Anonim Şirketi olan ....... bank .... Şubesi'ne ait, 30/12/2016 keşide tarihli, ..... no'lu, 7.548,00 TL bedelli çekin 18/10/2016 tarihinde çekin keşidecisinden cari alacağına karşılık alınmış olduğunu, çıkışına dair her hangi bir kaydın bulunmadığını, kendisinden sonra gelen ..... Nalburiye İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davacının her hangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, keşidecisi ...... olan ..... Bankası ...... Şubesi'ne ait, 10/12/2016 keşide tarihli, ...... no'lu, 4.200,00 TL bedelli çekin 18/10/2016 tarihinde çekin keşidecisinden cari alacağına karşılık alınmış olduğunu, çıkışına dair her hangi bir kaydın bulunmadığını, kendisinden sonra gelen ..... Nalburiye İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davacının her hangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, davacının çeklerin tamamını keşidecilerden cari ilişkisine istinaden aldığını ve kendinden sonra gelenlerle bir ilişkisinin bulunmadığını, davacı lehtarın çeklerin arkasında cirosunun bulunmasının, bu çekleri TTK 684/1. maddesi uyarınca devrettiğinin göstergesi olduğunu, çalınma anında meşru hamil olup olmadığının takdirinin mahkemeye ait olduğunu bildirmiştir.
Davacı tarafından çeklerin çalınması üzerine Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... E.sayılı dosyası ile çek iptali davasının açıldığı, çeklerin dava dışı ..... Nalburiye İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden cirolanarak davalı ..... İnş. Tur. Teks. Plas. Gıda ve San. Dış. Tic. Ltd. Şti.'ne ondan da ciro edilmek suretiyle neticesinde ....... tarafından bankaya ibraz edildiği, karşılığının Bakırköy ....... Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki çek iptali davasındaki ödemenden men yasağı kararı üzerine ödenmemesi üzerine çek bedelinin icra dosyasına davacı tarafça yatırıldığı anlaşılmıştır.
Davaya konu somut olayda, davaya konu çeklerin ciro silsilesinde şeklen bozukluk yoktur. Kural olarak davacı, davalı hamilin kötüniyetle çeki iktisap ettiğini kanıtlamadıkça şahsi def'ileri hamile karşı ileri süremez. Davalı hamilin çekleri iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği, başka bir anlatımla kötüniyetli hamil olduğu kanıtlanmalıdır.
Dava konusu çalınan çeklerle ilgili açılan davada davacının şikayeti üzerine Savcılıkça işlem yapıldığı görülmüş ancak davalı hakkındaki yakalama kararı sebebiyle tahkikatın devam ettiği görülmüştür. Uzun süre Savcılık soruşturma sonucunun beklenmesi makul yargılama süresini aşacağından belirsiz durumda olan Savcılık dosyasının akibeti mahkememizce beklenmemiştir. Kural olarak çek herhangi bir surede hamilinin elinden çıkmış bulunursa ister hamiline yazılı bir çek bahis mevzuu olsun, ister ciro suretiyle nakledilebilen bir çek bahis mevzuu olup da hamil hakkını TTK 702. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusura bulunduğu takdirde, o çeki geri vermekle mükelleftir. " düzenlemesi mevcuttur.
Açıklanan Kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu kanıtlaması ve yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu da kanıtlaması gerekir.
Mahkememizce davalı ....... Tur. Teks. Plas. Gıda ve San. Dış. Tic. Ltd. Şti. hakkında UYAP entegrasyon ekranında yapılan inceleme ve dosyaya arasına alınan iş bu kayıtlar uyarınca davalıya ait benzer mahiyette birçok dosyanın olduğu görülmüş çalınan çekin aynı yöntem ile davalının eline geçtiği kanaati hasıl olmuş sadece davacısının farklı olduğu, davacıları farklı olan, ülkenin farklı yerlerinde kaybolan çekin genelde aynı cirantaların imzası ile davalının eline geçerek son hamil olarak bankaya sunulması, bu cirantaların şirket olması ve bu şirketlere ulaşılamaması hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi davalının iyi niyetini ortadan kaldıran organize bir durumun olduğunu gösterdiği, dava konusu çeki ne şekilde elinde bulundurduğu, ciranta ....... ile arasındaki ilişkiyi açıklayamaması ciranta .......'ın hamilin kötüniyetli olduğunu kabulünü gerektirdiği, davalı hamil olarak gözüken davalı hakkında söz konusu - çeklerle ilgili bir çok davasının olması sebebiyle bu aşamada davalıyı iyi niyetli kabul etmek TMK 2.madde uyarınca dürüstlük ve iyi niyet kurallarına aykırı sayılacağı gibi çekleri çalınan kişiler yönünden telafisi imkansız bir durum ortaya çıkaracağından davalının hakkındaki aynı mahiyette birçok mahkemede sahte çek sebebiyle dava açılmış olması, benzer bir davada İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ....... Hukuk Dairesi'nin ...... Esas - ...... Karar sayılı ilamı da göz önüne alındığında davalının kötüniyetli olduğu kabul edilerek davacı tarafın davalarının kabulüne, çek bedeli yönünden davalı sebepsiz zenginleştiğinden çek bedellerinin davacıya ödenmesine, mahkememiz .... Esas sayılı dosyası bakımından ise verilen ihtiyati tedbir kararı gereği henüz ödenmemiş olan çekin davalıdan istirdatı ile davacıya iadesine gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile;
Mahkememiz ..... esas sayılı davasına konu çekin İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ....... esas sayılı icra dosyasında davalı tarafça tahsili sebebi ile 29.472,00 TL çek bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Mahkememiz ..... esas sayılı davasına konu çekin İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün ....... esas sayılı icra dosyasında davalı tarafça tahsili sebebi ile 7.548,00 TL çek bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Mahkememiz ...... esas sayılı davasına konu çekin İstanbul ...... İcra Müdürlüğünün ...... esas sayılı icra dosyasında davalı tarafça tahsili sebebi ile 6.715,20 TL çek bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Mahkememiz ..... esas sayılı davasında İstanbul ....... İcra Müdürlüğünün ....... esas sayılı icra dosyasında yer alan davaya konu çekin davalı yandan istirdatı ile davacıya iadesine,
ASIL DAVA BAKIMINDAN
2-Alınması gerekli 2.013,23-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 503,31-TL harcın mahsubuyla bakiye 1.509,92-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 31,40-TL başvurma harcı, 503,31-TL peşin harç olmak üzere toplam 534,71-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça 810,10-TL posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-AAÜT gereğince hesap edilen 4.420,80-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine,
7-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
BİRLEŞTİRİLEN ...... E. SAYILI DOSYA BAKIMINDAN
8-Alınması gerekli 889,19-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 222,30-TL harcın mahsubuyla bakiye 668,89-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
9-Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma harcı, 222,30-TL peşin harç olmak üzere toplam 253,70-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Davacı tarafça 273,10-TL posta / tebligat gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-AAÜT gereğince hesap edilen 3.400,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
12-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
BİRLEŞTİRİLEN ..... E. SAYILI DOSYA BAKIMINDAN
13-Alınması gerekli 515,60-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 128,91-TL harcın mahsubuyla bakiye 386,69-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
14-Davacı tarafından yapılan 31,40-TL başvurma harcı, 128,91-TL peşin harç olmak üzere toplam 160,31-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
15-Davacı tarafça yapılan 87,60-TL posta / tebligat gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
16-AAÜT gereğince hesap edilen 3.400,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
17-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
BİRLEŞTİRİLEN ..... E. SAYILI DOSYA BAKIMINDAN
18-Alınması gerekli 286,90-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 71,73-TL harcın mahsubuyla bakiye 215,17-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
19-Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma harcı, 71,73-TL peşin harç olmak üzere toplam 103,13-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
20-Davacı tarafça 75,10-TL posta / tebligat gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
21-AAÜT gereğince hesap edilen 3.400,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
22-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı ve davalı vekillerinin üzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/01/2020
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)