T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/171 Esas
KARAR NO: 2020/314
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 20/02/2017
KARAR TARİHİ: 09/03/2020
KARAR
YAZIM TARİHİ : 09/05/2020
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin daha önce de bir çok kez ticari ilişkide bulunduğu ...... Havalandırma ve ....... isimli müşterisine 13/11/2016 tarihli faturada görüleceği üzere mal sattığını, bu faturaya karşılık olarak da dosyaya konu çekin müvekkiline verildiğini, davalı çekin rızası hilafına çıktığına beyan etmişse de bunun müvekkili tarafından bilinemeyeceğini, kaldı ki müvekkilinin ilgili çeki 13/11/2016 tarihine makbuz karşılığı aldığını, ilgili banka şubesi ile görüştüğünü ve onay aldığını, davalının çekin vadesinden bir gün önce çalındığına ilişkin girişimde bulunduğunu, bu durumun bile davalının kötüniyetli olduğunu gösterdiğini, dosyaya konu çekle ilgili davalı tarafından İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunulduğunu, soruşturmanın ...... Soruşturma sayılı dosyasına kaydedildiğini, çekle alakalı el koyma kararı verildiğinden müvekkilinin çeki tahsil için bankaya ibraz ettiğinde el konulduğunu, mecburen genel haciz yolu ile takip başlatıldığını, soruşturma dosyasında cirosu bulunan tüm borçlular ve özellikle ilk ciranta ...... Metal Rek. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilinin ifadelerinin alındığını, bahsi geçen şirket yetkilinin ifadesinde davalı ile ticari ilişkisi olduğunu beyan ettiğini, bu durumda davalının elinden çeklerin rızası dışında çıktığını iddia etmesine rağmen dosya içerisinde bulunan evrakların gerçek bir ticaretin varlığını kanıtladığını, keşideci ile lehtar arasındaki defilerin müvekkiline ileri sürülemeyeceğini, neticeten davalının çek bedelini ödemediğini, alacağının tahsili amacıyla davalı şirkete karşı Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü’nün ...... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı-borçlunun dosya borcuna itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına davalının %40 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davayı ikame etmesinde hukuki yarar bulunmadığını, husumet itirazında bulunduklarını, icra takibinin ilamsız olarak açıldığını, kambiyo senetlerinde cirantanın sorumluluğu kapsamında doğabilecek bir hak olan alacağın 3. kişilere yöneltilebilme hakkının davacı tarafından ilamsız takipte haksız ve hukuksuz olarak kullanıldığını, müvekkili ile davalı arasında her hangi bir ticari ilişki bulunmadığını, davacıya borcu bulunmadığını, davacının yapması gerekenin ...... Havalandırma ve ..... firmasına karşı elindeki ticari belgeleri dayanak kılarak alacak hakkını yöneltmesi gerektiğini, müvekkiline sorumluluk yöneltmeye çalışmasının davacının kötüniyetli olduğunu gösterdiğini, davaya konu çekle ilgili İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde gerekli başvuruların yapıldığını, kendisini ..... Metal Rek. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi olarak tanıtan ..... isimli şahsın müvekkili ile ticari ilişki konusunda anlaştığını, siparişlerin hazır olduğunu bildirerek siparişlere ait faturaları müvekkiline gönderdiğini, siparişlerin hazır olduğunu müvekkiline söyleyerek şirket çalışanlarını çek ile birlikte siparişleri almaları üzere kendi işyerine çağırdığını, burada siparişlerin teslim edilmediğini üstelik 5-6 kişi ile beraber müvekkilinin tehdit edilerek dava konusu çekin gasp edildiğini, daha sonradan yapılan araştırma neticesinde bahsi geçen kişinin dava dışı ....... Metal Rek. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yöneticisi olmadığını, bu ve benzeri şirketlerin paravan olarak kullanıldığını, bu tespitten sonra kendilerine gönderilen faturaların iade faturasıyla ........ İnşaat'e gönderildiğini, şirket sahibinin müvekkiline ulaşarak çekin kendilerine ulaştığını ancak çeki kaybettiklerini, Savcılığa başvurmamalarını istediğini bildirdiğini, ancak müvekkilinin sürekli oyalanarak çekin teslim edilmediğini, ciro silsilesi içinde yer alan firmaların birbiriyle gerçek bir alışverişi bulunmadığını, ilk cirantanın paravan bir şirket olduğunu, müvekkilinin gasp tarihinden el koyma tarihine kadar banka nezdinde tüm girişimlerde bulunduğunu belirterek davanın reddini ve davacının İİK 67/2. maddesi gereği %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
Dava; davacının, ...... bank A.Ş. ..... Şubesinin keşidecisi davalı, lehtarı dava dışı ...... Metal Rek. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., keşide tarihi 22/11/2016, keşide yeri İstanbul, meblağı 165.087,90-TL olan çeke dayalı alacağının tahsili için davalı aleyhine giriştiği genel haciz yoluyla icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü’nün ....... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 165.087,90-TL asıl alacak, 8.254,35-TL çek tazminatı olmak üzere toplam 173.342,25-TL alacak ile toplam alacağa takip tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte tahsili için çek alacağına dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Davalı - borçlu; davacı - alacaklıya borcu bulunmadığını, takibe konu çekin müvekkilinin muhasebecisinden gasp edildiğini, gerekli başvuruların yapıldığını belirterek takibe, takibin tüm ferilerine, ödeme emrine, faiz oranına ve işlemiş faize itiraz etmiştir.
Bankaya yazılan müzekkereye ...... bankça verilen cevabi yazıda davaya konu davalının ..... nolu hesabına tanımlı ..... seri nolu çekin ibrazına ilişkin banka kayıtlarında her hangi bir bilgiye rastlanılmadığı bildirilmiştir. Ancak icra dosyasına dayanak çek sureti incelendiğinde ...... bank A.Ş. ...... Şubesi tarafından 22/11/2016 tarihinde ibraz edildiği ve Savcılıkça el konulduğunu dair şerh düşüldüğü anlaşılmaktadır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce taraflarca sunulan defter ve kayıtlarda, davalının çek bedelini ödeyip ödemediği, çekle ilgili herhangi bir kaydın yer alıp almadığı hususlarında bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi 18/07/2019 tarihli raporunda; tarafların 2016 yılına ait ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile davalının yevmiye defterinin kapanış tasdikinin yasal süreleri içerisinde yapıldığını, davalı açısından ticari defterlerinin tasdik bakımından sahibi lehine delil kabiliyetleri bulunduğunu, ancak davacı yevmiye defterinin kapanış tasdikinin yapılmadığını, davalı taraf kayıtlarına göre dava dışı ....... Metal Rek. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İle ilişkisinin olduğunu ancak dava konusu çekin davalı kayıtlarında görülmediğini, her ne kadar kayıtlarda yer almasa da tutar olarak davalı kayıtlarına göre dava dışı ..... Metal Rek. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İle ticari ilişkisinde iade faturasının düzenlenmesinden önce doğan hesap bakiyesi ile aynı oluğunu, davacının çeki dava dışı ...... 'dan aldığının yevmiye defterinde kayıtlı olduğunu bildirmiştir.
İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...... Soruşturma numaralı dosyasında TCK 64/1. Maddesi gereği şüpheli hakkında ölüm nedeniyle kamu adına kovuşturma yapılmasına yar olmadığına dair karar verildiği davaya konu çekin davacıya iade edilmesine 02/05/2018 tarihinde karar verildiği anlaşılmaktadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri poliçe esası üzerine kurulmuştur. Kanun, kambiyo senetlerinin ortak olan hükümlerine poliçe başlığı altında yer vermiş; bono ve çek hakkında ise ortak hükümlere yollama yapmakla yetinmiştir (6102 TTK' nın 778, eTTK. 690, 730).
İmzaların istiklali (bağımsızlığı) ilkesine göre senet lehtarının veya diğer cirantaların ciro imzasının sahte olması hali, diğer imza sahiplerinin ve özellikle senedin asıl borçlusu olan keşidecinin senetten kaynaklanan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Poliçeye imza koyan kişi, diğer imzaların geçersiz veya sahte ya da mevhum kişilere ait olmasının riskini de taşır. Buna göre her imza kendi sahibini, diğer imzalardan bağımsız olarak bağlar. Poliçe üzerinde şekil bakımından tamam ve görünüşe göre sahibini bağlayan bir imzanın bulunması yeterlidir. Kanun yapıcı, 6102 sayılı TTK'nun 677. maddesinde senedin geçerliliğinin, sorumluluktan tamamen bağımsız şekilde mevcut olabileceğini kabul etmiştir. Çekteki imzalar, bu imzalarda ismi geçen şahıslar yönünden herhangi bir sorumluluk yaratmasa bile, senet yine de geçerli kalır. Çekin geçerli kalmasının sonucu ise, diğer imzaların sahiplerinin sorumluluklarının devam etmesidir.
TTK.'nun 818. maddesi göndermesiyle çekler hakkında da uygulanması gereken aynı Kanun'un 687. maddesinde; "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya arasında var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." düzenlemesi yer almaktadır.
Bu açıklamalar karşısında somut olayın değerlendirilmesine gelince; dava konusu çekte, davacı ciro yoluyla hamil durumunda olup, davalı keşidecidir. Görünüşe göre ilk ciro, çekin lehtarı durumundaki ...... Metal Rek. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. imzası ile yapılmıştır. Davalı keşideci, kendi imzasını inkar etmemektedir. Çekin rızası hilafına elinden çıktığını iddia etmektedir. Çek metnine göre ciro silsilesinde şeklen bir kopukluk bulunmamaktadır. Davalı zamanaşımı def'inde bulunmadığı gibi takip tarihi itibariyle de zamanaşımı durumundan bahsedilemez. TTK 808. Maddesi gereği Hamilin keşideciye başvurma hakkın kullanmasına engel bulunmamaktadır. Yine davalı yanca çekin rızası hilafına elinden çıktığı iddiası da ispatlanamamıştır.
İncelemeye sunulan defter ve belgeler, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü’nün ....... esas sayılı takip dosyası, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...... Soruşturma numaralı dosyası, 18/07/2019 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre, davacının takip ve dava tarihi itibariyle davalıdan ...... bank A.Ş. ...... Şubesinin keşidecisi davalı, lehtarı dava dışı ...... Metal Rek. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., keşide tarihi 22/11/2016, keşide yeri İstanbul, meblağı 165.087,90-TL olan çeke dayalı 173.342,00-TL alacağının bulunduğu anlaşıldığından davalının itirazının iptaline, davalının aleyhine girişilen icra takibinin tamamına haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiği, dava İİK.nun 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davası olup, icra takibi çekten kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik olduğu, bu durumda açılan itirazın iptali davasında hüküm altına alınan asıl alacak bilinebilir, bir başka deyişle likit olduğundan asıl alacağın % 20'si oranında İİK.nun 67. maddesi uyarınca davacı yararına tazminata hükmedilmesine karar verilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile davalının Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali takibin devamına,
2-Davacının icra inkar tazminatının asıl alacak 165.087,90 TL üzerinden hesaplanacak %20 si oranında bedel ile davalıdan alınarak davacıya verilemsien,
3-Alınması gerekli 11.840,99-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 2.093,54-TL harcın mahsubuyla bakiye 9.747,45-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 31,40-TL başvurma harcı, 2.093,54-TL peşin harç olmak üzere toplam 2.124,94-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 902,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-AAÜT gereğince hesap edilen 26.001,30-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine,
8-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı ... davalı vekillerinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/03/2020
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)