T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/215 Esas
KARAR NO: 2021/292
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/03/2017
KARAR TARİHİ: 09/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25/08/2016 tarihinde davalı tarafça ZMMS poliçesi ile sigortalı ....... plaka sayılı aracın, ...... plaka sayılı müvekkilinin aracına arkadan çarptığını, çarpmanın etkisi ile müvekkiline ait aracı kullanan .......'in sol tarafında seyir halinde olan ....... plakalı kamyona yandan çarptığını, müvekkiline arkadan çarpan ....... plaka sayılı aracın asli kusurlu olduğunu, ancak aracın zorunlu trafik sigorta poliçesini düzenleyen davalı tarafa zararın karşılanması için yapılan başvurunun reddedildiğini, fazlaya ilişkin her türlü haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkilinin aracında meydana gelen 8.500,00-TL'lik araç hasar bedeli ile fazlaya ilişkin her türlü haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00-TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işlenilecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı ...'in 20/03/2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; 25/08/2016 tarihi 02:02 sularında Esenyurt bağlantı yolu Haramidere istikametinde orta şeritte seyir halinde iken önündeki zincirleme kazayı gördüğünde yavaşladığını, plakasını alamadığı bir aracın kendisine arka ortadan çarptığını, çarpmanın etkisi ile ayağının frende olmasına rağmen önünde bulunan ...... plaka sayılı araca çarparak durabildiğini, olay yerine gelen memurların yönlendirmesi ile olayı gösteren fotoğrafları çekip kaza tespit tutanağı tuttuklarını, aracının hem önden hem arkadan aldığı darbeler sonucu pert olduğunu, aracın hem trafik hem kasko poliçesi olduğu için hasarla ilgili sorumlunun sigorta şirketleri olduğunu beyan etmiştir.
Davalı ...... Sigorta A.Ş. vekilinin 28/03/2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; 25/08/2016 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ....... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limiti 31.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, davacı tarafın müvekkili şirkete yazılı başvuru yaptığını ispat etmesi gerektiğini, değer kaybı tazminat talebine ilişkin dava yoluna gitmeden önce sigorta şirketine başvuru yapmaması sebebi ile davanın usulden reddi gerektiğini, davayı kabul manasına gelmemekle birlikte davanın haksız fiile dayanması sebebi ile uygulanacak faizin yasal faiz olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla değer kaybının Trafik Sigortası Genel Şartları Ek-1'de yer alan hesaplama yönteminin esas alınması gerektiğini belirterek, davanın reddine davacı tarafın değer kaybı ve hasar bedeli talep etmeye hakkı olup olmadığını var ise miktarının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamasına neticeten davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Mimarlık Yapı İnşaat Taah. Tur. Oto. San. Ve Ltd. Şti.'nin 27/09/2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen olayda şirketlerine ait........ plaka sayılı aracın ... sevk ve idaresinde iken kazaya karıştığını, kaza sonrası tutulan trafik kazası tutanaklarına üçüncü bir aracın arkadan gelip araçlarına çarpıp kaçtığını, aracın arkadan aldığı darbe etkisi ile ...... plaka sayılı araca çarptığını, burada asıl suçlunun araçlarına çarpıp kaçan araç olduğunu, aracın bu kaza neticesinde pert olduğunu, araç bedelinin kasko sigorta poliçe firması olan ,...... Sigorta A.Ş. tarafından ödendiğini, meydana gelen kazada sorumluluğun önce trafik sigorta firması olan ...... Sigorta A.Ş.'de, fazlası durumlarda ise ........ Sigorta A.Ş.'de olduğunu belirtmiştir.
DELİLLER : 25/08/2016 tarihli kaza tespit tutanakları, kazaya ait fotoğraflar, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi, hasar bedelinin ödendiğini gösteren fatura,...... tarafından mahkemeye sunulan müzekkere yanıtı, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında sunulan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacının trafik kazasına bağlı haksız fiilden kaynaklı hasar tazminatı ve değer kaybı bedelinin tazminine ilişkindir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğunda bilirkişi incelemeleri yaptırılarak dava sonuçlandırılmıştır.
Davalı ......Sigorta A.Ş.'ye ait ....... poliçe nolu 13/08/2016 başlangıç 13/08/2017 bitiş tarihli zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi incelenildiğinde davalılardan ...... Mimarlık Yapı İnşaat Taah. Tur. Oto. San. Ve Ltd. Şti.'nin sigortalısı olduğu, ....... plakalı....... model otomobile ilişkin olduğu, araç başına maddi 31.000,00-TL azami teminat limitinin bulunduğu tespit edilmiştir.
Bilirkişi Makine Mühendisi ....... 02/07/2018 havale tarihli raporunda; çok araçlı zincirleme maddi zincirleme maddi hasarlı trafik kazalarında her olayın kendi içinde değerlendirildiğini, dava konusu kazada 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlama kurallarından madde 56/c "Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar" ve trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller kurallarından madde 84/d "Araç sürücüleri trafik kazalarında; arkadan çarpma hallerinde asli kusurlu sayılırlar." maddelerini ihlal etmesi nedeniyle ....... plakalı aracın sürücüsü ...'in %100 oranında kusurlu olduğunu, dosyaya sunulan onarım faturasında araçta kaza nedeniyle değişen ya da onarılan yedek parçaların hangileri olduğu ve araçta yapılmış olan işçiliklere ait her hangi bir detay bulunmaması nedeniyle araçta yapılan onarımın kaza ile uyumlu olup olmadığının belirlemenin mümkün olmadığını, sigorta şirketinden hasar dosyası ve eksper raporunun mahkeme kanalıyla tarafına iletilmesini, iletildiğinde hesaplamalar yapılacağını bildirmiştir.
Bilirkişinin talep etmiş olduğu belgelerin celbi üzerine ek rapor aldırılmış, bilirkişi 04/02/2019 havale tarihli ek raporunda kusura ilişkin görüşünün değişmediğini, bir araçta değer kaybının hesaplanabilmesi için adacın kaza tarihindeki kilometresi, bu aracın daha önce trafik kazasına karışıp karışmadığına ilişkin belge, araçta meydana gelen hasar ile ilgili eksper raporu ve detaylı onarım faturasına ihtiyaç bulunduğunu, dosyaya sunulan belgelerin yeterli olmaması nedeniyle değer kaybının meydana gelip gelmediğini hesaplamanın mümkün olmadığını bildirmiştir.
Dosyaya davalı ... şirketinden ekspertiz raporunun gelmesi üzerine bilirkişiden 2. Ek rapor aldırılmış; bilirkişi 19/11/2019 havale tarihli 2. Ek raporunda; kusur yönünden değerledirmesinin değişmediğini, meydana gelen kazada hasar gören dava konusu ...... plaka sayılı araçta Oto Mecburi Mali Mesuliyet Kesin Ekspertiz Raporunda tespit edilen KDV Dahil 24.524,60-TL hasar onarım bedelinin yapılan piyasa araştırmasında tarafınca da uygun bedel olduğu kanaatine varıldığını, aracın çıkma parçalarla ve hasarlı olan kısımlar düzeltilip boyanarak, KDV Dahil 8.500,00-TL'ye onarımının yapılıp, araç sahibine teslim edildiği göz önüne alındığında talep edilebilecek hasar bedelinin 8.500,00-TL olduğunu ve bu bedelden ....... plaka sayılı aracın ZMMS Trafik Sigorta poliçesini düzenleyen ......Sigorta A.Ş.'nin poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, meydana gelen kaza sonrasında ...... plaka sayılı araçta 4.884,00-TL değer kaybı meydana geldiğini, meydana gelen 4.884,00-TL değer kaybı bedelinden ....... plakalı aracın ZMMS Trafik Sigorta Poliçesini düzenleyen ...... Sigorta A.Ş.'nin poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, aracın dava konusu kazadan önceki 2. El piyasa rayiç bedelinin 40.000,00-TL iken kazadan sonraki 2. El piyasa rayiç bedelinin yaklaşık 35.000,00-TL olduğunu bildirmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesi başlıklı dilekçesi ile değer kaybı talebi bakımından talebini 4.384,00-TL arttırarak değer kaybı bakımından 4.884,00-TL hasar tazminatı bakımından 8.500,00-TL olmak üzere toplam 13.384,00-TL alacağını kaza tarihinden itibaren sigorta şirketinden poliçe sorumluluk limitleriyle sınırlı olmak üzere davalılardan avans faizi ile birlikte talep etmiştir.
Davalılar bilirkişi raporlarına ve talep arttırım dilekçesine karşı bir beyanda bulunmamışlardır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hakimin takdirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.
Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesiyle de; işletenin Aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.
Hemen belirtmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91.maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir. Öyle ise, hem işleten hem de sigortacının sorumluluğu, hukuki niteliği itibariyle tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğundan, uyuşmazlığın bu çerçevede ele alınıp, çözümlenmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybından kusur nispetinde haksız fiili işleyen sıfatıyla davalı firmanın, araç sürücüsünün ve ZMMS poliçesi kapsamında davalı ... şirketinin (değer kaybının araçla doğrudan ilişkili olup doğrudan zarar türlerinden olduğu kabul edilmekle) 6098 Sayılı TBK 49, 6102 Sayılı TTK 1401 ve 1409. maddeleri uyarınca sorumlu tutulmaları gerektiği esastır. Aldırılan bilirkişi raporları mahkememiz ve istinaf denetimine elverişli olup, yeterli teknik incelemeyi içerdiğinden hükme esas alınmış olup, 25/08/2016 tarihinde meydana gelen kazada davacı aracında oluşan ve bilirkişi raporuyla tespit edilen hasar bedeli ve değer kayıplarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Davalı ... şirketinin KTK 97. Maddesi uyarınca başvuru yapılmadığına dair dava şartı itirazının davacı vekilinin 22/10/2020 tarihinde sunmuş olduğu dilekçesi ekinde yer alan kayıtlar gereği reddine karar verilmiştir. KTK 97. Maddesi gereği sigorta şirketine başvuru tamamlanabilir dava şartı olup davacı vekilince verilen kesin süre içerisinde eksiklikler giderilmiştir. Bu sebeplerle sigorta şirketinin temerrüt tarihi olarak dava tarihi esas alınmış, faiz başlangıç tarihi hükümde bu şekilde belirtilmiştir. Yapılan açıklamalar doğrultusunda davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile 8.500,00 TL hasar tazminatı , 4.884,00 TL değer kaybı tazminatı olmak üzere toplam 13.384,00 TL'nin davalılardan ... ve ..... kaza tarihi 25/08/2016 davalı ...... Sigorta A.Ş. Bakımından dava tarihi 03/03/2017 'den itibaren (sigorta şirketi bakımından poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 914,26-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 153,70-TL harcın mahsubuyla bakiye 760,56-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 31,40-TL başvurma harcı, 153,70-TL peşin harç, 4,60-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 189,70-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 1.066,90-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalıların yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 4.080,00-TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/03/2021
Katip ...
¸(e-imzalıdır)
Hakim ...
¸(e-imzalıdır)