T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/372
KARAR NO: 2022/187
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/04/2017
KARAR TARİHİ: 18/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin kasasından çalınan ...... bank ...... Şubesine ait keşidecisi ....... Dijital Baskı ve Kumaşçılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti olan ....... çek seri nolu, 31.07.2016 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çekin zayi olduğunu, söz konusu çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıkması sebebiyle ödeme yasağı talepli olarak Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, mahkemece tedbiren ödeme men kararının verildiğini söz konusu çekin zilyetliğinin müvekkilin şirketin rızası dışında elinden çıktığını, müvekkilinin şirketin iş yerinin ofis adresine 04.03.2016 günü hırsız girdiğini ve müvekkili şirketin ofis bölümünde bulunan 2 adet kasadan birisinin çalındığını, kasa içerisinde, onlarca boş çek koçanı ve ayrıca müşterilerden alınmış olan ve ciro edilmeyen çeşitli bankalara ait 7 adet dolu çekin bulunduğunu müvekkili şirket yetkilisinin olayın hemen ardından kolluk kuvvetlerine haber verdiğini ve meçhul şahıs veya şahıslardan şikâyetçi olduğunu, bu hırsızlık olayı ile ilgili olarak Küçükçekmece Cumhuriyet Savcılığının ...... Soruşturma dosyasının halen devam ettiğini, dava konusu çekin, keşideci, ...... Digital Baskı ve Kumaşçılık San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, ...... Kağıtçılık Kesim San. Ve Tic. Ltd. Şti. lehine düzenlenerek teslim edildiğini, bu şirketle müvekkilinin yaptığı ticari iş karşılığı olarak ciro edilerek müvekkili şirkete verildiğini, çekin, müvekkili şirket kasasından çalınmak suretiyle kasa ile birlikte ve davacı tarafından ciro edilmeden kaybolduğunu, çek iptali davası devam ederken davaya konu çekin davalı ... Gayrimenkul Değerlendirme A.Ş. tarafından bankaya ibraz edildiği ve mevcut ödeme yasağına karşın çek bedelinin davalı banka tarafından şirkete ödendiğini, bu durumda davalı ... Gayrimenkul Değerlendirme A.Ş'nin çekin meşru hamili olmayıp çeki ciro silsilesi içerisinde elde etmiş olmadığını, davalı bankanın tedbir kararı olan ve ödenmemesi gereken çeki haksız ve anlaşılmaz bir şekilde ödediğini, ve bu ödemede bankanın açık hizmet kusuru olduğunu, çeki bankaya ibraz eden davalı şirketin, meşru hamil olmayıp, çekteki ciroların birinci ciranta olan ...... Kağıtçılık Kesim San. Ve Tic. Ltd. Şti'den tüm ciroların sahte olup, meşru hamil olmadıklarını, dava konusu çekin istirdadı ile müvekkilinin çekin haklı hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine, çek bedelinin davalılardan her davalı için farklı hukuki nedene dayalı olmak üzere, tahsilde tekerrür olmamak üzere faizi ile birlikte tahsili ile müvekkili şirkete verilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ....... vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı ....... Dijital Baskı ve Kumaş.San.ve Tic.Ltd.Şti.tarafından keşide edilen 20.000,00-TL’lik çekin davacı tarafça çalındığının iddia edildiğini, konuyla ilgili K.Çekmece Cumhuriyet Savcılığının ...... nolu soruşturmasının devam ettiğini, . soruşturması devam eden bir konuya ilişkin olarak mahkemede dava açılmasının mümkün olmadığını, çünkü hukuken çekin kime ait olduğunun ihtilaflı olduğunu, müvekkili bankanın ciro silsilesine göre meşru hamil ve çeki elinde bulunduran şahsa ödeme yaptığını, . çekte bulunan ve ...... Kağıtçılık kesim san.Ve Tic.Ltd.Şti.’den itibaren tüm ciroların sahte olduğunun ileri sürüldüğünü, iddianın ispat edilmesi gerektiğini, davacının ceza yargılamasını ve gerektiğinde bilirkişi incelemesini gerektiren iddialarını kabul etmediklerini, iddiaların kanıtlanmadıkça herhangi bir sorumluluktan yada hukuk davasından bahsedilemeyeceğin belirterek haksız ve hukuka aykırı açılan davanın reddini, davanın görülmesine karar verilir ise ceza yargılamasının bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacının uhdesinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ..... Gayrimenkul Değerlendirme A.Ş' ve ... usulüne uygun meşruhatlı davatiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
DOSYANIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, ...... bank ...... Şubesine ait keşidecisi ....... Dijital Baskı ve Kumaşçılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti olan ....... çek seri nolu, 31.07.2016 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çekin istirdatı istemine ilişkindir.
İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları ve soruşturma dosyası içeriğine göre;
Dava, çek iptali davasında ortaya çıkan çeke ilişkin son hamile karşı, TTK'nın 792.maddesi uyarınca açılan çek bedelinin iadesi (istirdadı) davasıdır.
6102 sayılı TTK. 790.maddesi “cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır”
Yine TTK. 792.maddesi “çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olupta hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” hükümlerini içermektedir.
Her ne kadar davacı, davaya konu çekin, yetkili hamil olmayan davalı ...... tarafından ibraz edildiğini bunun üzerine davalı ...... bank' ın çekin ödemesini ibraz eden davalıya yaptığını ve bankanın hizmet kusuru bulunduğunu ayrıca diğer davalı ....... ' nin ise cirosunun sahte olduğunu iddia ederek eldeki davayı ikame etmiş ise de; öncelikle, ispat kuralına ilişkin TMK. m. 6 hükmüne göre; “Kanunda aksine bir hüküm
bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür”.
HMK. Madde 190/1 hükmüne göre ise; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia
edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir”, şeklinde düzenlenmiş olup, davacının lehine hak çıkaran taraf olarak iddiasını ispat yükü altında olduğu görülmektedir. Buna istinaden davacının, yukarıda anılan kanun hükmü uyarınca çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Ancak, davacının davalılar hakkında bulunduğu suç duyurusu üzerine Bakırköy CBS tarafından soruşturmanın başladığı anca davalıların kötü niyetli veya ağır kusurlu olduklarına dair kovuşturma yapılmadığı ve davacının, davalı ....... banka karşı hizmet kusuru iddiası ile şikayetçi olduğu, ancak bu davanın çeki elinde haksız bulunduran hamile karşı açılması gerektiği hususları ile davacının, iddialarını ispat edemediği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gerekli 80,70 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 341,55 TL harcın mahsubuyla bakiye 260,85 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı ...tarafından posta / tebligat gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 96,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...verilmesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ...yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesap edilen 5.100,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı ...verilmesine,
6-Davalı ...tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine,
7-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili ve davalı ...... bank vekilinin yüzlerine karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/02/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır