T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/587
KARAR NO: 2023/285
DAVA: Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/08/2016
KARAR TARİHİ: 16/03/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/04/2023
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: davacı vekili özetle; müvekkili ... ile davalı şirket arasında 04/09/2015 tarihinde mal alım satım sözleşmesi düzenlendiğini, bu sözleşmeye istinaden davalı tarafa 3.063.000-TL tutarında muhtelif çekler verildiğini, davalı tarafa avans olarak 3.063.000,00-TL toplam tutarda çekler verildiğini davalı tarafın sözleşme gereği vermesi gereken hurda mal teslimini gerçekleştirmediğini, davalı tarafın sözleşme şartlarını yerine getirmediğini, bunun üzerine müvekkilinin 355.000,00-TL. tutarında ödenmesi gereken çekleri ödemediğini, çeklerin arkası yazıldığını, arkası yazılan çeklerin davalı tarafından 3. şahıslara ciro edildiğini, henüz ödeme tarihi gelmeyen çeklerin davalı yedinde olduğunu, davalı tarfından 3. kişilere ciro edilen ve arkası yazılan çeklerin 21/06/2016 tarihli, ... Bankası ... nolu 95.000-TL meblağlı çek, 30/06/2016 tarihli, ... ... nolu, 75.000,00-TL meblağlı çek, 05/07/2016 tarihli, ... ... nolu, 70.000,00-TL. Tutarlı çek, 12/07/2016 tarihli, ... Bankası ... nolu, 95.000,00-TL. tutarlı, 06/07/2016 tarihli ... ... nolu, 95.000,00-TL tutarlı çekler olmak üzere toplamda 355.000,00-TL tutarlı çekin arkasının yazıldığını, davalı müvekkiline mal vermeyerek çeklerin arkasının yazılmasına neden olduğunu ve müvekkilinin zarara uğratıldığını, 355.000,00-TL nin davalıdan tahsilini talep ettiklerini, arkası yazılmış çek bedeli toplamı olan 355.000,00 TL.nin davalıdan tahsiline, 18.07.2016 tarihli,... ... nolu 100.000,00 TL.meblağlı çek, 20.07.2016 tarihli,... ... nolu 120.000,00 TL.meblağlı çek, 27.07.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 95.000,00 TL.meblağlı çek, 03.08.2016 tarihli,... ... nolu 80.000,00 TL.meblağlı çek, 04.08.2016 tarihli,... ... nolu 125.000,00 TL.meblağlı çek, 10.08.2016 tarihli,... ... nolu 100.000,00 TL.meblağlı çek, 31.08.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 75.000,00 TL.meblağlı çek, 25.08.2016 tarihli,... ... nolu 75.000,00 TL.meblağlı çek, 15.09.2016 tarihli,... ... nolu 180.000,00 TL.meblağlı çek, 22.09.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 80.000,00 TL.meblağlı çek, 26.09.2016 tarihli,... ... nolu 80.000,00 TL.meblağlı çek, 15.10.2016 tarihli,... ... nolu 180.000,00 TL.meblağlı çek, 19.10.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 75.000,00 TL.meblağlı çek, 20.10.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 50.000,00 TL.meblağlı çek, 27.10.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 90.000,00 TL.meblağlı çek, 28.11.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 112.000,00 TL.meblağlı çek, 01.12.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 97.000,00 TL.meblağlı çek, 07.12.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 98.000,00 TL.meblağlı çek, 19.12.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 96.000,00 TL.meblağlı çek, 20.12.2016 tarihli,... ... nolu 100.000,00 TL.meblağlı çek, 22.12.2016 tarihli,... Bankası... nolu 85.000,00 TL.meblağlı çek, 27.12.2016 tarihli,... ... nolu 100.000,00 TL.meblağlı çek, 15.02.2017 tarihli,... Bankası ... nolu 95.000,00 TL.meblağlı çek, 20.08.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 90.000,00 TL.meblağlı çek, 15.09.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 90.000,00 TL.meblağlı çek, 30.09.2016 tarihli, ... Bankası ... nolu 90.000,00 TL.meblağlı çek olmak üzere toplam 26 adet çekin iadesine bu mümkün olmadığı takdirde çek bedellerinin taraflarına iadesine, 2.maddede dökümü yapılan 26 adet çekin, icra takibine konu edilmemesi ve ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine,yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava dilekçesinde belirtilen adresine göre davanın görülmesinde yetkili mahkemenin Lüleburgaz Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, davacı ile sözleşme yapıldığının doğru olduğunu alınan çeklerin doğru olduğunu, davacıya bir kısım kurda sözleşme kapsamında hurda vermeye devam edeceğini, müvekkili şirketin hurda vermede gecikme nedeni fabrikanın taşınması, üretime ara verilmesinden kaynaklandığını, davacının sözleşme yapılırıken ne miktar hurda alabileceğini bilecek konumda olduğunu, müvekkili çıkan tüm hurdayı kendisine verdiğni, davacının hurda almaya devam etmesi durumunda çok rahatlıkla keşide ettiği çeklerin karşılığında hurda alımını gerçekleştirmiş olduğunu, tüm çeklerin müvekkili şirket tarafından ciro edilerek teslim edildiğini, davacının hurda alımına devam ettiği taktirde çek bedelleri karşılığında mal aldığını, davacının davasını nedensiz açtığını, müvekkil şirketin çıkan hurdaların 3. kişilere vermediğini, davacının çıkan tüm hurdaları almakta öncelikli hakka haiz olduğunu, kendisi ödeme güçlüğüne düşmesi nedeniyle bu yola başvurduğunu,davacının davasının arkası yazılan çek bedellerinin ve vadesi gelmeyen çek bedellerinin tarafına ödenmesinin bu yönde olduğunu, açılan davanın haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İşbu dava dosyası İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/04/2017 gün ve ... esas ... karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine mahkememize intikal etmiştir.
Mahkememizden verilen 21/10/2022 tarihli ara karar ile davacılar vekili tarafından atiye bırakılan:
-18.07.2016 tarihli,... ... nolu 100.000,00 TL.meblağlı çek
-20,07.2016 tarihli,... ... nolu 120.000,00 TL.meblağlı çek
-27.07.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 95.000,00 TL.meblağlı çek
-03.08.2016 tarihli,... ... nolu 80.000,00 TL.meblağlı çek
-04.08.2016 tarihli,... ... nolu 125.000,00 TL.meblağlı çek
-10,08.2016 tarihli,... ... nolu 100.000,00 TL.meblağlı çek
-31.08.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 75.000,00 TL.meblağlı çek
-25,08.2016 tarihli,... ... nolu 75.000,00 TL.meblağlı çek
-15.09.2016 tarihli,... ... nolu 180.000,00 TL.meblağlı çek
-22.09.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 80.000,00 TL.meblağlı çek
-15.10.2016 tarihli,... .... nolu 180.000,00 TL.meblağlı çek
-20.10.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 50.000,00 TL.meblağlı çek
-27.10.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 90.000,00 TL.meblağlı çek
-28.11.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 112.000,00 TL.meblağlı çek
-09.12.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 97.000,00 TL.meblağlı çek
-20,12,2016 tarihli,... ... nolu 100.000,00 TL.meblağlı çek
-22.12.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 85.000,00 TL.meblağlı çek
-27.12.2016 tarihli,... ... nolu 100.000,00 TL.meblağlı çek
-15.02.2017 tarihli,... Bankası ... nolu 95.000,00 TL.meblağlı çek
-20,08.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 90.000,00 TL.meblağlı çek
-15.09.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 90.000,00 TL.meblağlı çek
-30.09.2016 tarihli,... Bankası ... nolu 90.000,00 TL.meblağlı çekler yönünden dosyanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilerek mahkememizin ... esas numarasını almıştır.
DELİLLER:İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, banka kayıtları, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas, ... esas sayılı dosyaları, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün .. esas sayılı dosyası, Bilirkişi raporu ve ek raporları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, çeklerin iadesi mümkün olmadığı takdirde çek bedellerinin taraflarına iadesi taleplerinden ibarettir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılarak dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan 23/05/2022 tarihli bilirkişi raporu bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bulunması sebebiyle hükme esas alınmıştır.
Taraflar arasında davalı şirket imalatlarından hurdaya çıkan hurda demir alım ve satımı hakkında 04.09.2015 tarihinde sözleşme imzalandığı, sözleşmenin 3- ödeme başlıklı kısmında;
Alıcı tarafından satıcıdan alınacak hurdalar için avans çeklerini peşin verecek ve zaman içinde hurda
alımını gerçekleştirecektir. Hurda çıktıkça alıcı tarafından hurda alımı gerçekleşecektir. 4- teslim başlıklı maddesinde ise hurdaya ait mal teslimi, satıcının elinde mevcut oldukça alıcıya teslim edilecektir. 5-fesih başlıklı maddesinde ise taraflardan biri diğer tarafın edimini yerine getirmesinin mümkün olmayacağını ve kendisi için çekilmez bir durum yaratması halinde sözleşmeyi fesih hakkı mevcut olup alıcı teslim almadığı, ancak avans olarak verdiği çeklerin satıcı tarafından kullanılması durumunda bedellerinin çek keşide ( vadeli çek mevcut ) tarihinde satıcı tarafından ödenmesi gerekmektedir. alıcının çekleri gününde ödemesi durumunda ise bu miktar borçlanma satıcı tarafından geçerli olacaktır. Ancak teslim edilen veya edilecek hurda demir bedelleri bundan mahsup edilir. Yine sözleşmenin 6- yetki başlıklı maddesinde ise taraflar arasında çıkacak uyuşmazlıklarda bakırköy mahkemeleri yetkilidir ibaresinin olduğu görülmüştür.
Davacının 13.07.2016 tarihli Eyüp ... Noterliğinden ... yevmiye tasdik numarası ile muhatap davalı şirkete gönderdiği ihtarnamede: ... ile muhatap şirket arasında 04.09.2015 tarihinde mal alım
satım sözleşmesi düzenlendiğini; sözleşmeye göre muhataba 3.063.000,00-TL tutarında muhtelif çekler
verildiği; çeklerin alınmış olmasına rağmen vaat edilen hurda mal tesliminin gerçekleşmediğini;
sözleşme gereği 3.063.000,00-TL karşılığı hurda malı ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde teslim etmeleri veya arkası yazılmış olan çek toplamı 430.000-Tl bedeli ödemesini; ayrıca ihtarnamede dökümü verilen çekleri aynı süre içinde muhatabın teslim etmesi ihtar edilmiştir.
Bankalardan gelen cevabi yazılara göre; 22.07.2016 keşide tarihli ... nolu 95.000 TL , 31.08.2016
keşide tarihli ... nolu 75.000 TL ve 07.12.2016 keşide tarihli ... nolu 98.000 TL tutarındaki
çekler hariç olmak üzere diğer tüm çeklerin davalı şirket tarafından bankalara ibraz edildiği, bankalardan gelen cevabi yazılardan anlaşılmıştır.
İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasının tetkikinde, ... A.Ş. tarafından borçlular ... aleyhine, ihtiyati haciz kararı uygulanmak suretiyle 26.09.2016
tarihinde başlatılan kambiyo senetlerine mahsus takipte, toplam 196.417,00-TL’nin asıl alacağa işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği, İcra takibinin dayanağının: 22.07.2016 keşide tarihli, ... çek numaralı ve 95.000-TL bedelli çek ile 03.08.2016 keşide tarihli, ... çek numaralı, 80.000-TL bedelli, ... tarafından ... Ltd. Şti. lehine keşide edildiği, İcra dosyası üzerinden, borçlunun hak ve alacaklarının haczi için bankalara ... haciz
ihbarnameleri gönderildiği anlaşılmıştır.
İstanbul .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasının tetkikinde, dosya alacaklısının ... A.Ş., dosya borçlusunun ... olduğu anlaşılmaktadır.
İstanbul .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasının tetkikinde, ... A.Ş.’nin alacaklı olduğu, borçlularının ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... olduğu takipte, 15.07.2017 keşide tarihli, ...
çek nolu, 10.000,00-TL bedelli çeke dayanıldığı tespit anlaşılmıştır.
İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasının tetkikinde, ... Bankası A.Ş. tarafından, ...,... Ltd. Şti. ve .. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine, 28.04.2017 tarihinde başlatılan
kambiyo senetlerine mahsus icra takibinde; ... Gıda Şti. tarafından ...’e keşide edilen ve ... tarafından da, ... Ltd. Şti.’ne keşide ciro edilen 15.09.2016 tanzim tarihli, ... çek nolu 90.000-TL bedelli çeke dayanılmıştır.
Takipte:
90.000,00-TL asıl alacak
+ 5.608,97-TL işlemiş faiz olmak üzere
95.608,97-TL alacağın, asıl alacağa işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili talep edilmiştir. İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası üzerinden borçlu şirket (... Ltd.) alacaklıya karşı, yetkili icra dairesinin Lüleburgaz İcra Dairesi olması nedeniyle yetki itirazında bulunmakla birlikte, Şirket aleyhinde Lüleburgaz ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası ile şirketin iflas erteleme sürecine girdiğini, şirket hakkında ihtiyati tedbir kararı verildiğinden bahisle iflas erteleme davasında verilen tedbir nedeniyle başlatılan takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. İstanbul .... İcra Hukuk Mahkemesi’nce 19.10.2017 tarihinde (K....) Lüleburgaz ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası üzerinden borçlu şirket hakkında takip yapılmasının tedbiren önlendiği, tedbire aykırı takip başlatılması nedeniyle, bu borçlu bakımından takibin iptaline ve hacizlerin fekkine karar verilmiştir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, celp edilen bilgi ve belgeler, alınan bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamına binaen; taraflar arasında davalı şirket imalatlarından hurdaya çıkan hurda demir alım ve satımı hakkında 04.09.2015 tarihinde sözleşme imzalandığı, sözleşmede, alıcı (Davacı) tarafından satıcıdan (Davalıdan) alınacak hurdalar için avans çekleri peşin vereceğinin ve hurda
alımının da zaman içinde gerçekleşeceği, hurda çıktıkça alıcı tarafından alım gerçekleştirileceğinin, satıcının elinde hurda mevcut oldukça satıcının da mal teslim edeceğinin düzenlendiği; fesih başlıklı 5.maddesinde, taraflardan birinin diğer tarafın edimini yerine getirmesinin mümkün olmayacağını ve kendisi için çekilmez bir durum yaratması halinde sözleşmeyi fesih hakkı mevcut
olduğu alıcı teslim almadığı, ancak avans olarak verdiği çeklerin satıcı tarafından kullanılması durumunda bedellerinin çek keşide (vadeli çek mevcut) tarihinde satıcı tarafından ödenmesi gerektiği; alıcının çekleri gününde ödemesi durumunda ise bu miktar borçlanma satıcı tarafından geçerli olacağı, teslim edilen veya edilecek hurda demirlerin bundan mahsup edileceğinin hüküm
altına alınmış olduğu, davacı tarafından, davalı şirkete avans olarak verileceği sözleşme ile
düzenlenmiş çekler bakımından, davacının ödemesini yapmadığı çekler için Türk Borçlar Kanunu (TBK.) m.77 vd.’nda düzenlenen sebepsiz zenginleşmenin davacı açısından oluşmaması açısından davalı şirketten ödeme talep edemeyeceği, davacının, davalı şirketten hem cari hesap nedeniyle alacaklı konumda olduğu, hem de davalı şirkete avans olarak verdiği çeklerin bedelini talep ettiği, bu nedenle aynı olaydan dolayı iki kez alacaklı konumuna geçtiği, bu haliyle davacının davalıya verdiği ve ödediği çeklerin bedelini talep etmede haklı olduğu, karşılıksız kalan çekler bakımından iade şartlarının oluştuğu ancak zararın oluşmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile ... Bankası 19/10/2016 keşide tarihli, ... numaralı, 75.000,00 TL bedelli çek ile ... 26/09/2016 keşide tarihli, ... numaralı, 80.000,00 TL bedelli çek tutarının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, ... Bankası 07/12/2016 keşide tarihli, ... numaralı, 90.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası, 19/12/2016 keşide tarihli, ... numaralı, 96.000,00 TL bedelli çekler bakımından taleplerin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Mahkememizin 16/03/2023 tarihli duruşma tutanağının ... numaralı kısa kararında her ne kadar ... numaralı çek bedeli olarak 90.000,00 TL yazılmış ise de rakamın sehven yazıldığı anlaşılmakla çek bedeli "98.000,00 TL " olarak düzeltilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile ... Bankası 19/10/2016 keşide tarihli, ... numaralı, 75.000,00 TL bedelli çek ile ... 26/09/2016 keşide tarihli, ... numaralı, 80.000,00 TL bedelli çek tutarının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-... Bankası 07/12/2016 keşide tarihli, ... numaralı, 98.000,00 TL bedelli çek,... Bankası, 19/12/2016 keşide tarihli, ... numaralı, 96.000,00 TL bedelli çekler bakımından taleplerin reddine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 10.588,00 TL harç peşin alınan 6.062,52 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.525,53 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 2.804,50 TL yargılama giderinden davanın red ve kabul edilen kısımları dikkate alınarak takdiren 1.245,00 TL. yargılama gideri ile 6.091,72 TL. toplam harç masrafı ki toplam 7.365,72 TL.yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 24.250,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davalı tarafından yapılan 130,00 TL. yargılama giderinden davanın red ve kabul edilen kısımları dikkate alınarak takdiren 73,00 TL. yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 30.100,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
9-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK'nun 342.maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
16/03/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır