T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/723 Esas
KARAR NO: 2021/667
DAVA: Alacak (ayıplı ürün ve nakliye bedeli)
DAVA TARİHİ: 04/08/2017
KARAR TARİHİ: 28/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın yaptığı araştırmalar ve aldığı teklifleri değerlendirerek üretim yaptığı fabrikasında kullanmak üzere 07/10/2015 tarihinde İsviçre'de kurulu olan ve orada üretim yapan ..... AG firmasının yetkili distribütörü ....... Makine Yedek Parça ve Otomotiv Sanayi Tic. Ltd. Şti.'den "....... ve seri no: ..... no'lu ....... Soğutma Makinesi" satın aldıklarını, cihazın henüz garanti kapsamındayken 08/06/2016 tarihinde arızalandığını, cihazın tamiri için ulaştıklarında olumsuz yanıt aldıklarını, bunun üzerine müvekkili şirketin üretici firma olan ....... A.G. firmasına ulaştıklarında kendilerinin ..... Makine A.Ş. unvanlı bir firma kurduklarını ve firmanın arızayı gidermek için servis elemanları gönderdiğini, incelendiğini, incelemeler sonucunda dava konusu cihazın masraflarının müvekkili firma tarafından karşılanarak İsviçre'ye gönderildiğini, ancak ...... firması Türkiye'de inceleme yapan kendi teknik servisinin arızanın garanti kapsamında giderileceğini defalarca bildirilmiş olmasına rağmen cihazdaki arızanın kullanıcı hatası nedeni ile meydana geldiğini iddia ederek garanti kapsamında olmayacağını bildirdiğini, cihazın bir kez daha nakliye masrafları müvekkili firma tarafından karşılanarak Türkiye'ye geri getirildiğini, müvekkilini uzun süre oyalayarak ücretsiz onarımdan imtina ettiklerini, bu nedenle müvekkili firmanın satın aldığı cihazı aylardan beri kullanamadığını ve mağdur olduğunu, arz ve izah edilen nedenlerden dolayı, davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere, tazminat da dahil tüm hakları saklı kalmak kaydı ile ayıplı malın ücretsiz şekilde onarılmasını veya ayıpsız benzeri ile değiştirilmesini, malın üretim yeri İsviçre'ye gönderilip geri getirilmesi için yapılmış olan 2.050,00-Euro nakliye masraflarının da taraflarına ayrıca ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin ise davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ....... Makine A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın 19/04/2016 tarihinde kurulduğunu, söz konusu cihazın davacıya müvekkili firma tarafından satılmadığını, müvekkili firmanın hukuken henüz daha kurulmadığı ve dolayısı ile hukuken tarafı olmadığı bir tarihte gerçekleşen ticari bir satıştan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, davanın müvekkili hakkında pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesini, müvekkili firmadan destek talep eden davacıya karşı sorumlu bulunmadıkları halde cihazın İsviçre'deki üretici firmaya gönderilmesi ve tamirinin maliyeti hakkında bilgi edinilmesi tavsiyesinde bulunulduğunu, davacının müvekkili ile alakası olmayan ....... Makina firmasından satın aldığı cihazın 05/09/2016 tarihinde üretici firma ..... İsviçre'ye ulaştığını, cihazın orjinal durumunda bulunmadığının tespit edildiğini, izah edilen sebeplerden dolayı, haksız ve mesnetsiz olan davanın reddini ve ileri sürdükleri taleplerin kabulü ile davacının tüm taleplerinin reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ....... Makine Yedek Parça ve Otomotiv San. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın diğer davalı firmanın ürettiği ürünlerin Türkiye'ye getirilmesi ve satılması sürecinde aracılık ettiğini, satılan ürünlerin niteliği ya da özellikleri konusunda her hangi bir karar yetkisi bulunmadığını, müvekkiline doğrudan dava açılamayacağını, hem sorumluluk hem de tarih itibariyle diğer davalının sağlaması gereken garantiden sorumlu olmadığını, bu sebeple pasif husumet yokluğundan davanın reddini talep ettiklerini, davacının dava dilekçesinde netice-i talep kısmında, terditli bir talepte bulunmuş olduğunu ve onarım ve ya değişim talep ettiğini, seçimlik hakların yenilik doğurucu haklar olduğunu ve kullanılmakla bittiğini, talebinin hukuka aykırı olduğunu, arz edilen sebeplerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Tarafların ticari defter, belge ve kayıtları, tanık beyanları, bilirkişi raporları, tüm dosya kapsamında taraflarca dosyaya ibraz edilen deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, maldaki gizli ayıp nedeniyle malın ücretsiz onarılması veya ayıpsız misli değiştirilmesine yönelik TTK 23. - TBK 227. maddeleri gereği seçimlik haklarının kullanılması talebi ve üretim ülkesi İsviçre'ye 2.050,00-Euro nakliye masrafı talepli alacak davasıdır.
6102 Sayılı TTK 23. maddesine göre; (1) Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır. a) Sözleşmenin niteliğine, tarafların amacına ve malın cinsine göre, satış sözleşmesinin kısım kısım yerine getirilmesi mümkün ise veya bu şartların bulunmamasına rağmen alıcı, çekince ileri sürmeksizin kısmi teslimi kabul etmişse; sözleşmenin bir kısmının yerine getirilmemesi durumunda alıcı haklarını sadece teslim edilmemiş olan kısım hakkında kullanabilir. Ancak, o kısmın teslim edilmemesi dolayısıyla sözleşmeden beklenen yararın elde edilmesi veya izlenen amaca ulaşılması imkânı ortadan kalkıyor veya zayıflıyorsa ya da durumdan ve şartlardan, sözleşmenin kalan kısmının tam veya gereği gibi yerine getirilemeyeceği anlaşılıyorsa alıcı sözleşmeyi feshedebilir. b) Alıcı mütemerrit olduğu takdirde satıcı, malın satışına izin verilmesini mahkemeden isteyebilir. Mahkeme, satışın açık artırma yoluyla veya bu işle yetkilendirilen bir kişi aracılığıyla yapılmasına karar verir. Satıcı isterse satış için yetkilendirilen kişi, satışa çıkarılacak malın niteliklerini bir uzmana tespit ettirir. Satış giderleri satış bedelinden çıkarıldıktan sonra artan para, satıcının takas hakkı saklı kalmak şartıyla, satıcı tarafından alıcı adına bir bankaya ve banka bulunmadığı takdirde notere bırakılır ve durum hemen alıcıya ihbar edilir. c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.
6098 Sayılı TBK'nun ayıptan sorumluluk başlıklı 219. Maddesine göre; Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur. Yine aynı Kanun'un 221. Maddesine göre; Satıcı satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, ayıptan sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan her anlaşma kesin olarak hükümsüzdür. 223. Maddesine göre; Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.
Alıcının seçimlik hakları TBK 227. Maddesinde düzenlenmiş olup; satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: 1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme. Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemeleri yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Bilirkişi Makine Yüksek Mühendisi ...... 06/08/2018 tarihli raporunda; davaya konu .... seri nolu ...... marka soğutucu cihazının ayıplı olduğunu, ayıbın satın alınırken anlaşılmasının mümkün olmadığını, arızanın cihazın çalışması sırasındaki zaman sürecinde 1. Kompresörünün 3709 saat, 2. Kompresörünün 3580 saat sonra meydana gelmiş olmasının cihazın gizli ayıp nedeni ile arızalandığını ve cihazın gizli ayıplı olabileceği kanaatine verildiğini bildirmiştir.
Bilirkişi Makine Yüksek Mühendisi ...... 29/04/2019 tarihli ek raporunda; kök raporda belirtilen değerlendirmelerde bir değişikliğin yapılamayacağını ve makinenin gizli ayıplı makine olduğunu, makinenin ayıplı haliyle tamirinin ekonomik olmayacağını makinenin ağır hasarlı olduğunu makinenin hurda olarak değerlendirilebileceğini, hurda olarak değerlendirilmesi halinde bazı parçalarının yedek parça olarak kullanılabileceğini bu nedenle makinenin 01/08/2017 dava tarihi itibariyle hurda değerinin 4.000,00-Euro değerinde olabileceğini bildirmiştir.
Bilirkişi SMMM ...... 25/07/2019 havale tarihli raporunda; davacı - alacaklı tarafın 2016 yılı yasal defterlerinin açılış onaylarının yaptırıldığını, defterlerin birbirini teyit eder vaziyette işlenmiş olduklarını yine TTK 64/3 Maddesine göre süresi içinde sene sonu E- defter kapanış onaylarının mevcut olduğunu ve kendi lehine olacağını, dava konusunda yer alan 2050,00 Euro nakliye bedeli alacağına ilişkin nakliye firması ...... Seyahat ve Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.'nin düzenlemiş olduğu, göndericisinin ....... San. ve Tic. Ltd. Şti. - alıcısının ...... olduğu 23/08/2016 tarih ....... nolu ve göndericisinin ......, alıcısının ....... San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu 12/12/2016 tarih ...... nolu faturaların, davacı ticari defterlerine gününde kayıtlarının yapıldığını, ödemelerinin ise ...... Bankası ...... Şubesi ....... /Euro hesabından sırası ile 26/08/2016 ve 26/12/2016 tarihlerinde ödendiğinin tespit edildiğini bildirmiştir.
Bilirkişi Makine Mühendisi Yrd. Doç. Dr. ....... 10/07/2020 havale tarihli raporunda; davalı ...... Makina Tic. A.Ş.'nin kurucu ortağının, dava konusu soğutma cihazını üreten ...... AG olduğunu, ilgili Kanun maddeleri değerlendirildiğinde cihazın ayıplı olması durumunda zamanaşımına uğramadığını ve dava konusu arızanın olduğu tarihte cihazın garantisinin devam ettiğini, cihazı satan davalı ....... Makina Yedek Parça Oto. San. Ltd. Şti.'nin teklifinde bir seçim hatası yapmadığını, cihazı ilk devreye alan ve cihaz arızalana kadar cihaza servis hizmeti veren firma olduğunu, dava konusu cihazın bozulmasında servisin bir görev kusuru işleyip işlemediğinin ve cihazın garanti kapsamında tamir edilip edilemeyeceğinin tespiti için; ...... tipindeki ..... seri numaralı soğutma cihazının ilk çalıştırma belgeleri / kontrol listeleri , periyodik bakım belgeleri ve varsa müşteri bakım sözleşmelerinin taraflarca dava dosyasına sunulması gerektiğini, bu belgeler incelendikten sonra soğutma cihazının ayıplı olup olmadığının tespitinin değerlendirileceğini bildirmiştir.
Bilirkişi Makine Mühendisi Yrd. Doç. Dr. ....... 28/04/2021 tarihli ek raporunda; davalı ...... Makina Tic. A.Ş.'nin kurucu ortağının, dava konusu soğutma cihazını üreten ...... AG olduğunu, cihazı satan davalı ....... Makina Yedek Parça Oto. San. Ltd. Şti.'nin teklifinde bir seçim hatası yapmadığını, cihazı ilk devreye alan ve cihaz arızalana kadar cihaza servis hizmeti veren firma olduğunu, cihazın arızalandığı tarihte, cihazın garantisinin devam ettiğini ve garanti şartlarının bozulmadığını, cihazın garantisi devam ederken arızalandığı ve davacı şirketin bunda bir kusurunun olmadığını, cihazın arızalanması sonucu oluşan navlun faturaları dahil tüm zararlardan davalıların sorumlu olduğunu bildirmiştir.
Davacı tanıkları ....... in tanıklık beyanları, Davalı ....... Makina Yedek Parça Oto. San. Ltd. Şti.'nin makinenin satın alındığı tarihteki şirket yetkilisi olan .......'ın beyanları 03/02/2020 tarihli celsede beyanları alınmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları, tanık beyanları, dosyada yer alan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; Dava dışı ...... AG'nin distribütörü olan ....... Makina Yedek Parça Ve Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 14/04/2015 tarihinde, ...... model, 216 KW soğutma kapasiteli, su çıkış sıcaklığı + 7 C/ ortam sıcaklığı + 37 C olan, kondanseri hava soğutmalı, ....... Makine deposunda teslim, devreye alınması ....... Makine Firma personeli tarafından ücretsiz olarak yapılması ve elektrik kullanım hatası ve servis bakım eksikliğinden kaynaklanan arızalar dışında 1 yıl yedek parça ve 15 yıl parça temin garantili, tanksız fiyatının 46.000 CHF olan su soğutma cihazı ile teklifin davacı firmaya verildiği, davalı ....... Makina Yedek Parça Ve Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen teklifin 17/04/2015 tarihinde davacı firma tarafından kabul edildiği ve aynı gün davalı firma tarafından işleme alındığı, 17/10/2015 tarihinde ...... sayılı fatura ile ....... model ..... Soğutma Makinesinin, ....... Makina Yedek Parça Ve Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. tarafından KDV dahil 163.813,50-TL bedeli olarak davacı firmaya teslim edildiği, cihazda gerçekleşen arızaların bilirkişi raporları neticesinde gizli ayıp olduğu, davacının ayıptan sorumlu olmadığı, ürünün İsviçre'ye davacı tarafından tamir için gönderildiği ve geri getirildiği buna ilişkin navlun ücretinin de yapılan mali inceleme neticesinde davacı tarafından karşılandığı, davalı ..... Makina Tic A.Ş.'nin kurucu ortağının dava dışı ....... AG olduğu, 25/04/2016 tarihli 9061 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin 337. sayfasında şirketin sermayesinin 50.000,00-TL değerinde olduğu, sermayenin 50 eşit parçaya ayrıldığı, tüm bedelin dava dışı ...... AG tarafından taahhüt edilerek şirketin tescilinden önce ödendiği, davalı şirketin dava dışı şirketle aralarında organik bağ bulunduğu, dava dışı şirket tarafından Türkiye'de kurulduğu anlaşılmakla davalı ..... şirketinin pasif husumet itirazının bu sebeplerle yerinde olmadığı, diğer davalı ....... Makine şirketinin pasif husumet itirazının ise makinenin alındığı tarihte dava dışı ...... firmasının yetkili distribütörü olması, cihazı ilk devreye alan ve arıza gerçekleşene kadar periyodik bakımların bu şirket tarafından yapılmış olması, cihaz arızasının olduğu tarihte yetkili servis olması nedenleriyle yerinde görülmemiş son celse davacıdan seçimlik hakkı açıkça sorularak malın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin talep edildiği tespit edilmiş, davacının davasında haklı olduğuna kanaat getirilerek davanın kabulüne karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,
1-Davanın KABULÜ ile;
2-Davaya konu özelliklerin faturada yazılı bulunan 1 adet ..... ve seri no:....... no'lu ....... Soğutma Makinesi'nin ayıplı olduğundan davalılara iadesi ile davalılarca ücretsiz olarak misli ile değiştirilmesine, tüm masrafların davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen karşılanmasına,
3-Makinenin temin edilememesi halinde İİK 'nun 24. Md. Gereği işlem yapılmasına,
4-Nakliye masrafı 2.050,00 Euro 'nun davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine,
5-Alınması gerekli 587,70-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 146,93-TL peşin harcın mahsubuyla bakiye 440,77-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 31,40-TL başvurma harcı, 146,93-TL peşin harç olmak üzere toplam 178,33-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça posta/ tebligat/ bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 2.121,85-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacının yargılamada kendisini vekille temsil ettirmesi nedeniyle yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 4.080,00-TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına, kullanılmayan gider avanslarının bulunması halinde karar kesinleştiğinde istem halinde ilgili davalıya iadesine,
10-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı ve davalı ...... vekilinin yüzünde diğer davalının yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı.28/06/2021
Katip ......
¸(e-imzalıdır)
Hakim ......
¸(e-imzalıdır)