T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/879 Esas
KARAR NO: 2021/437
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/08/2014
KARAR TARİHİ: 05/04/2021
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/08/2021
Batman ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dosyası ile açılan davada 21/04/2015 tarihinde verilen yetkisizlik kararı Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı 09/05/2017 tarihli ile onanmış olup bunun üzerine mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı ihtiyati haciz kararına istinaden, Bakırköy ... İcra Dairesi Müdürlüğü tarafından ... sayılı takip dosyası ile müvekkili şirkete kambiyo senetlerine mahsus ödeme emri gönderildiğini, müvekkilinin ...'daki ofisine Ankara ... İcra Müdürlüğü aracılığıyla ihtiyati haciz gelmesi üzerine müvekkilinin ihtirazi kayıtla icra dosyasına ihtiyati haciz bedeli ve masrafı olarak toplam 19.255,00-TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, Batman .... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ... D.iş sayılı dosyada verilen ihtiyati tedbir kararı ile icra veznesine giren paranın alacaklılara ödenmesinin durdurulmasına karar verildiğini, müvekkilinin davalılara hiç bir borcu olmadığı için icra takibinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili tarafından keşide edilen 13/07/2014 tarihli ... Bankası TR... iban nolu hesaba ilişkin ... nolu takip konusu çekin lehdar ... Elektronik Led Aydınlatma Ürn. Üretim Paz. A.Ş. firmasına gönderilmek üzere ... kargoya teslim edildiği, söz konusu çekin kargo kuryesi tarafından teslim edileceği esnada 26/05/2014 tarihinde faili meçhul şahıs ya da şahıslar tarafından çalındığını, çekin çalındığına ilişkin kargo firması görevlisinin .... Polis Merkezi Amirliğinde verdiği suç duyurusuna ilişkin savcıklık soruşturmasının devam ettiğini, 15/07/2014 tarihinde ... Elektronik Firması, ... Müdürlüğü'ne Üsküdar ... Noterliği aracılığıyla ihtarname göndererek çekteki kaşe ve imza ile atılan cironun ... Elektronik'e ait olmadığı, çekin kendileri tarafından teslim alınmadığı ve müvekkili ... Mühendislik Ltd Şti'ne doğmuş veya doğacak herhangi bir alacağının bulunmadığını beyan ettiğini, ayrıca çekin zayi olması nedeniyle ödeme yasağı konulmasının bankaya bildirildiğini, çalıntı çek ile takip yapılması nedeniyle Batman Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, davalılar ... ve ... Ltd. Şti'nin ellerinde bulundurdukları çekin çalıntı olması nedeniyle yaptıkları işlemlerin hukuka aykırı ve kötü niyetli olduğunu, gerek çekin çalıntı olması, gerek cirodaki kaşe ve imzaların sahte olması ve gerekse de çeke ilişkin müvekkili şirketin hiç bir borcu bulunmaması nedeniyle, müvekkili şirketin davalılara borcu olmadığının tespit edilerek çek bedelinin %20'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, Batman ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafınan verilen 08/08/2014 tarih ve ... D.iş sayılı İhtiyati tedbir kararının devamına ve yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; icra takibi başlatılmadan önce veya başlatıldıktan sonra verilecek ihtiyati tedbir kararları, gösterilmesi gereken teminat ve bu kararların icra takibine etkisi İİK m. 72'de, ihtiyati tedbirin şartları ( m. 389 ), tedbir talebi ( m.390), ihtiyati tedbir kararında bulunması zorunlu olan hususlar ( m.391 ) ve sair ilgili hususların ise Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda düzenlendiğini, tedbir talep eden tarafın dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğunu, Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca hırsızlık da dahil kıymetli evrakın her hangi bir sebeple zayii halinde, ancak ve açık çeki elinde bulunduranın ağır kusuru veya ihmali söz konusu ise çeki iade etme yükümlülüğünün söz konusu olduğunu, davacının dilekçesinde yer alan ifadeler dışında müvekkilinin kötüniyet veya ağır kusurunu ortaya koyacak delil ve belge bulunmadığını, HMK'nın yetkiye dair 9. maddesi hükmü uyarınca müvekkili açısından ikametgahın bulunduğu yer olan Erzurum mahkemeleri, diğer davalı açısından ise ticari ikametgahının bulunduğu ... İli, ... İlçesi mahkemeleri açılmış olan davayı görmeye yetkili olduğunu, müvekkilinin dava konusu çekin meşru, haklı ve iyiniyetli hamili olduğunu, çekin zayi edilmiş olmasının müvekkilinin yetkili hamil olmasına engel teşkil etmediğini, davacının müvekkilinin çeki kötü niyetle veya ağır kusurlu bir şekilde iktisab ettiğini kesin delillerle ispat etmek zorunda olduğunu, bu nedenlerle tedbir itirazının ele alınarak vaki tedbirin kaldırılmasına, yetki itirazının kabulüne, davacının kötü niyet tazminatının reddedilmesine, davacı aleyhine İİK'nın 72/11 uyarınca öngörülen alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... tarafından davaya cevap verilmemiş, duruşmalara da katılım gösterilmemiştir.
DELİLLER : Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı ihtiyati haciz kararı, Bakırköy .... İcra Dairesi Müdürlüğü tarafından ... sayılı takip dosyası, Batman ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... D.iş sayılı dosyası, Ankara .... İcra Müdürlüğü'nün ... Tal. Sayılı dosyası, Bakırköy .... İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası, ihtarname, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları, Batman Ticaret ve Sanayi Odası kayıtları, suç duyuruları, çek, Bakırköy ... Ağır Ceza Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası, ... Bankası A.Ş. Kayıtları, ... Bankası A.Ş. Kayıtları, tanık, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacının Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına konu keşidecisi ... Mühendislik Müşavirlik İnş. Nakliyat Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti olan keşide yeri ..., keşide tarihi 13/07/2014, 8.968,00-USD bedelli .. Bankası A.Ş. ... Şubesine ait çekten kaynaklı davalılara borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davalılardan ... tarafından davacı şirkete, dava dışı ... Elektronik Led Aydınlatma Ürünleri Ürt. Paz. A.Ş.'ye ve diğer davalı ... şirketine karşı 13/07/2014 keşide tarihli 8.968,00-USD bedelli çekten kaynaklı takip başlatıldığı, alacaklı tarafından 29/04/2015 tarihinde borçlulardan diğer davalı ... şirketine karşı ihtiyati haciz kararının infazından feragat edildiği, Beyoğlu .... Noterliğinin 12/07/2017 tarih ... yevmiye nolu alacağın devri sözleşmesi ile davalı alacaklı tarafından alacağın dava dışı ... isimli şahsa devredildiği, asıl alacak miktarının 8.968,00-USD, vadelerden itibaren değişen oranlarda işlemiş avans faizi miktarının 14,43-USD, %10 çek tazminatı miktarının 1.909,38-TL, ihtiyati haciz mahkeme masrafının 69,60-TL, ihtiyati haciz ücreti vekaletin 300,00-TL, %0,3 TTK'YA göre komisyon bedelinin 57,28-TL toplam alacak miktarının 8.982,43-USD ve 2.336,26-TL olduğu tespit edilmiştir.
Davaya konu çek incelenildiğinde; ... şubesine ait, ... keşide yerli 13/07/2014 keşide tarihli, 8.968,00-USD miktarlı, keşidecisi davacı, lehtarı dava dışı ... Elektronik Led Aydınlatma Ürünleri Ürt. Paz. A.Ş., çekin arka tarafında dava dışı ... firmasına ait, davalı .... firmasına ait ve davalı ...'e ait ciroların bulunduğu, çekin yasal unsurlarını taşıdığı tespit edilmiştir. Somut olayda söz konusu çekin zorunlu unsurları ve imzanın salahiyeti konusunda bir uyuşmazlık olmayıp, çek geçerli ve tedavüle uygun bir çektir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının temel ilişki içinde olduğu dava dışı şirkete kargo ile gönderdiği çekin kargodan çalınması neticesinde çeki iktisap eden davalı cirantaların dava konusu çeki iyi niyetle kazanıp kazanmadığı, borçlu olmadığını bile bile ve davacıyı zararlandırmak için çeki iktisap edip etmediği, noktasında toplandığı açıktır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmıştır.
Davacının tanıklarının dinlenilmesine karar verilmiş olup, davacı tanığı ... beyanında; dava dışı ... Elektronik Led Aydınlatma Ürünleri Ürt. Paz. A.Ş. firmasının sahibi olduğunu, davacı firma ile aralarında ticaret olduğunu, davacının gönderdiği çekin ellerine hiç geçmediğini, kargodan çekin gelmediğini, bu durumu bildirmeleri üzerine davacıdan ödemeyi aldıklarını, diğer davalı ... firması ile ilişkilerinin olup olmadığını hatırlamadığını, ... ile ise her hangi bir ticari ilişkilerinin bulunmadığını, çek üzerinde yer alan kaşe ve imzanın kendilerine ait olmadığına dair tanıklık beyanında bulunmuştur. Batman .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyası ile davacı tanığı ... dinlenilmiş olup tanık beyanında; davacı şirkette muhasebeci olduğunu, çekin keşide edilip kargo ile dava dışı ... Firmasına gönderildiğini, çekin kargoda çalınması üzerine derhal çek üzerine ödeme yasağı koydurtulduğunu, daha sonra yeni çek keşide edilerek dava dışı ... Firmasına gönderildiğini, davacı şirketin davalılarla her hangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını bildirmiştir.
Bakırköy .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dosyası incelenildiğinde; müştekilerinin ... (Dava dışı ... Firması yetkilisi), ..., katılanların ... Elektronik Led Aydınlatma Ürünleri Ürt. Paz. A.Ş., ... ve ... (davacı şirket yetkilisi) olduğu, sanıkların ... ve ... (davalı ... firması yetkilisi) olduğu, suç tarihinin 15/07/2014 olduğu, sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından bu suçları işlediğine dair mahkumiyetine yeter, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilememesi, yüklenen suçların sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle sanığın yüklenen suçlardan ayrı ayrı beraatine karar verildiği, sanık ...'in resmi belgede sahtecilik suçunu ve nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediği sabit olduğundan cezalandırılmasına 05/06/2018 tarihinde karar verildiği, kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Ceza Dairesi denetiminden geçerek 12/03/2019 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.
İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere gelen 24/09/2020 tarihli yanıtta ... isimli şahsın davalı ...'nin müdür sıfatıyla ortağı ve münferiden yetkilisi olduğu tespit edilmiştir.
Kambiyo senetlerinde, imzaların istiklali ilkesi geçerlidir. Çeke hangi sıfatla olursa olsun imza atarak sorumluluk altına giren her kişi diğer imza sahiplerinin sorumluluğundan ayrı ve bağımsız olarak borç altına girer. Bu husus, 6762 sayılı TTK'nın 589. maddesinde (6102 sayılı TTK'nın 677. md.) de açıkça ifade olunmuştur. Zincirleme ve birbirine bağlı, lehtardan hamile tam ve düzenli yani kesintisiz cirolar hak sahipliğine karine sayılır. Cirolar arasındaki zincirleme bağlılığın gözlenmesi sadece dış görünüm bakımından yapılır. Başka bir anlatımla, ciro silsilesinin (zincirinin) muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğini incelerken dış görünüşü incelemek yeterli olup, cirantalardan birinin imzasının sahte olması veya temsilci sıfatıyla senedi imzalayan şahsın imza yetkisinden yoksun olması ciro zincirini etkilemez. Ayrıca imzaların istiklali prensibi gereğince ciro silsilesinde şekli bir eksiklik bulunmadığı sürece çeki elinde bulunduran hamilin iyiniyetli olduğu kabul edilir.
Somut olayda, davaya konu çekte ciro silsilesinde şeklen bozukluk yoktur. Davacı, davalı hamilin kötüniyetle çeki iktisap ettiğini kanıtlamadıkça şahsi def'ileri hamile karşı ileri süremez. Davalı hamilin çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği, başka bir anlatımla kötüniyetli hamil olduğu kanıtlanmalıdır.
Davacının davaya konu olan çekin kargoda çalınmış olduğundan bahisle dava dışı ... Firma yetkilisinin şikayetçi olduğu, davacı şirket yetkilisi ve muhasebecisinin katılan olarak yapılan yargılamada yar aldığı, Bakırköy ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin .. Esas - ... Karar sayılı dosyasında hamilden önceki ciranta olan ... firması yetkilisinin resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından cezalandırıldığı ve cezanın kesinleştiği, davalı hamil ... hakkında ise beraat karar verildiği dolayısıyla çeklerin çalınması ve davacı ile sonraki cirantalar arasında ticari ilişki olmadığı somut olayda sabittir.
Davacı vekilinin 18/01/2021 tarihli 11. celsede davalılardan ... hakkında haricen edindikleri bilgi doğrultusunda benzer konularda açılmış başkaca davaların olduğu, davalının sabıka kaydı ve duruşma listesinin incelenilmesi talep edilmiştir. Davalı hakkında resmi belgede sahtecilik, bedelsiz senedi kullanma, bilişim sistemleri banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma, tacir veya şirket yöneticili ile kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılığı, mala zarar verme, iş yeri dokunulmazlığını ihlal etme, bina içinde muhafaza altına alınmış eşya hakkında hırsızlık, serbest meslek sahibi kişilerin dolandırıcılığı, kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından yararlanarak hırsızlık, kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınan eşya hakkında hırsızlık suçlarından toplamda şüpheli olarak yer aldığı 31 adet soruşturma dosyasının, resmi belgede sahtecilik, bilişim sistemleri banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçlarından sanık olarak yer aldığı 12 adet kovuşturma dosyasının bulunduğu, bir kısmının karara çıktığı, sanığın beraat, hagb ve mahkumiyet kararlarının bulunduğu, büyük çoğunluğunda yargılamaların devam ettiği, adına kayıtlı 145 adet hukuk davası bulunduğu, yine bunlardan 35 tanesinin konusunun kıymetli evraktan kaynaklı menfi tespit ve istirdat davalarına ilişkin olduğu, davalının bu davalarda davalı sıfatı ile yer aldığı Uyap entegrasyon ekranından yapılan kontrolde tespit edilmiştir. Davalının yetkilisi olduğu dava dışı ... şirketi hakkında yine mahkememizde bu yönde dava bulunması, kargoda çalınan çekin aynı yöntem ile davalı ...'in eline geçtiği, sadece davacısının farklı olduğu anlaşılmıştır. Davacıları farklı olan, ülkenin farklı yerlerinde kaybolan çeklerin genelde aynı cirantaların imzası ile ...'in eline geçerek son hamil olarak bankaya sunulması hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi ...'in iyi niyetini ortadan kaldıran organize bir durumun olduğunu göstermektedir.
Bu açıklamalar ışığında davalı hamil ... ve davalı ciranta ... Yetkilisinin kesinleşmiş ceza mahkemesi kararı ile kötüniyetli oldukları kabul edilerek davacı tarafın davasının kabulüne, davacı ...'nin ... bankası ... şubesi ... seri nolu ve 8.968,00-USD bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine ve dosya kapsamı itibari ile davalı ...'nin kötü niyetli olduğu anlaşıldığından alacağın %20si oranında 3.892,82-TL kötü niyet tazminatının davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile davacının Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına konu keşidecisi ... Mühendislik Müşavirlik İnş. Nakliyat Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti olan keşide yeri .. keşide tarihi 13/07/2014 , 8.968 USD bedelli ... Bankası AŞ ... Şubesine ait çekten kaynaklı davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacının talep etmiş olduğu 3.892,82 TL kötü niyet tazminatının davalılardan ... Turizm Nak. İnş. Pet. Teks. San. Ve Dış Tic Ltd Şti den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Alınması gerekli 1.329,59-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 332,50-TL peşin harcın mahsubuyla bakiye 997,09-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 25,20-TL başvurma harcı, 332,50-TL peşin harç olmak üzere toplam 357,70-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça posta/ tebligat/ bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 739,40-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine,
6-Yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 4.080,00-TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine,
7-Davalıların yapmış oldukları yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına,
8-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde verilen karar açıkça okunup,usulen anlatıldı. 05/04/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır