T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1003 Esas
KARAR NO: 2022/88
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/10/2018
KARAR TARİHİ: 01/02/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 01/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Bakırköy ....... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı takibine konu nama yazılı çekin, yetkili hamili olan müvekkili ....... Oto Ltd Şti. Elinde iken çalınmış olması, ilk ciro olması gereken bu müvekkilinin imzasının ve şirket kaşesinin değişik bir unvanla ve sahte olarak üretilmiş olması nedeniyle ciro silsilesindeki kopukluk, takip alacaklısının kötü niyetli ve ağır kusuru nedeniyle, işbu çeke dayalı takip nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitini, çekin istirdadını ve yargılama sonuçlanıncaya kadar takibin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı usulüne uygun meşruhatlı davatiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, ancak dava vekili aracılığı ile takip edilmiştir.
DELİLLER : Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ....... esas sayılı dosyası, Bakırköy ...... İcra Hukuk Mahkemesinin ...... esas sayılı dosyası, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının ....... hazırlık sayılı dosyası, Bakırköy ..... İcra Hukuk Mahkemesinin ....... esas sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacıların Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ...... Esas sayılı takip dosyasına konu çekten kaynaklı olarak İİK 72. Maddesi uyarınca borçlu olunmadığının tespiti, takibin iptali ile çekin istirdatı, kötüniyet tazminatı, para cezası istemine ilişkindir.
Bakırköy ...... İcra Hukuk Mahkemesinin ...... esas sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporunda; inceleme konusu 30.000,00-TL bedelli çek aslının arka yüzünde ....... Otomotiv ve ..... Organize Tic Ltd Şti kaşesi üzerine atılı 1. ciro imzası ile atfedilen şirket yetkilisi .......'a ait mevcut mukayese imzaların karşılaştırmalarında aralarında, işleklik derecesi, alışkanlıklar, tersin biçimi, istif, eğitim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından da farklılıklar saptandığından inceleme konusu 1. ciro imzasının mevcut mukayese imzalarına kıyasla .......'ın eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Bakırköy ...... İcra Hukuk Mahkemesinin ..... esas sayılı ....... karar nolu dosyasında: davacı ...'ın davasının reddine, davacı ....... Otomotiv ve ...... Organize Tic Ltd Şti'nin davasının kabulü ile bu davacı yönünden Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün....... E sayılı dosyasındaki takibin iptaline, bu davacının, davalı hamil tarafından şirket yetkilisinin kim olduğu ciro anında kendisi tarafından bilinemeyeceğinden, tazminat ve para cezasına ilişkin taleplerinin koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiştir. Bu hüküm tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine 13/10/2021 tarihinde kesinleşmiştir.
Yargılama devam ederken davacı ...'ın başka bir vekille temsil edildiğine dair yeni vekaletname ibraz edilmiştir.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir.
Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır.
Eldeki davada davacı sahtelik nedenine dayalı olarak açılmıştır. Mahkemece öncelikte sahtecilik iddiasının incelenmesi dava konusu çekteki imzaların davacı borçlu şirkete ait olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir. Her hangi bir belgedeki imza veya yazının olmadığı hususunda yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve gerekli donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması; bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özellikleri tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakların denetime elverişli bir raporla ortaya konulması; gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduğunun fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır.
Bakırköy .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ..... Esas - ...... Karar sayılı dosyasında aldırılan 10/04/2019 tarihli raporda davaya konu çekte lehtar davacı şirkete ait kaşe üzerindeki imzalar davacı şirket yetkilisine ait olmadığı tespit edilmiştir. Mahkemece verilen kararın istinaf edilmeyerek kesinleştiği anlaşılmış olup bu durumda usul ekonomisi gereği mahkememizce yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına gerek görülmemiştir. Davacı şirketin imzaların şirket yetkilisine ait olmaması sebebiyle davalıya borçlu olmadığı tespit edilmiştir.
Davacı keşideci ...... bakımından ise; 6102 Sayılı TTK'nın 818. (eTTK.nun 730) maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken aynı yasanın 677. (eTTK.nun589) maddesi uyarınca ''bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez''. İmzaların bağımsızlığı (istiklali) şeklinde tanımlanan bu ilke, poliçeye atılan her geçerli imzanın (keşidecinin, cirantanın, avalistin, kabul eden muhatabın imzası gibi) sahibini bağladığını, geçersiz imzanın sahiplerini sorumlu kılmamalarına rağmen poliçenin geçerliliğini ortadan kaldırmadığını ifade eder. Geçerli imzaların sahipleri, başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamazlar. Geçersiz bir imza sahibini bağlamaz, ancak ciro zincirini de koparmaz. İmzaların bağımsızlığı ilkesi, ciro zincirinde bulunan imzalardan birinin veya bazılarının sahteliğine dayanılarak menfi tespit davası açılmasına olanak sağlamaz. Diğer bir deyişle, “imzaların istiklali (bağımsızlığı)” ilkesine göre senet lehtarının veya diğer cirantaların ciro imzasının sahte olması hali, diğer imza sahiplerinin ve özellikle senedin asıl borçlusu olan keşidecinin senetten kaynaklanan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Poliçeye imza koyan kişi, diğer imzaların geçersiz veya sahte ya da mevhum kişilere ait olmasının riskini de taşır. Buna göre her imza kendi sahibini, diğer imzalardan bağımsız olarak bağlar. Poliçe üzerinde şekil bakımından tamam ve görünüşe göre sahibini bağlayan bir imzanın bulunması yeterlidir. Kanun yapıcı, 6102 Sayılı TTK'nun 677 (eTTK 589) maddesinde senedin geçerliliğinin, sorumluluktan tamamen bağımsız şekilde mevcut olabileceğini kabul etmiştir. Çekteki imzalar, bu imzalarda ismi geçen şahıslar yönünden herhangi bir sorumluluk yaratmasa bile, senet yine de geçerli kalır. Çekin geçerli kalmasının sonucu ise, diğer imzaların sahiplerinin sorumluluklarının devam etmesidir. (Reha Poroy/ Ünal Tekinalp; Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, 17. Baskı, İstanbul 2006, s. 141-142; Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, 2.Bası, Ankara 1997, s. 414 vd; Hüseyin Ülgen / Mehmet Helvacı / Abuzer Kendigelen/ Arslan Kaya; Kıymetli Evrak Hukuku Ders Kitabı, İstanbul 2004, s. 126 vd; Naci Kınacıoğlu; Kıymetli Evrak Hukuku, 5.Baskı, Ankara 1999, s. 122 vd; Gönen Eriş; Türk Ticaret Kanunu, Kıymetli Evrak ve Taşıma, Ankara 1988, s. 174 vd- s.286; Yargıtay 11.HD.3.11.1987 tarih, 347/5865 Esas ve Karar sayılı kararı; Oğuz İmregün; Kıymetli Evrak Hukuku, İstanbul 1998, s.58 vd; İsmail Doğanay; Türk Ticaret Kanunu Şerhi, c.II , 3. Baskı, Ankara 1990 s.1611 vd.). Açıklanan sebeplerle davacı ... yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Yine davacıların kötüniyet tazminatı ve para cezası taleplerinin davalı tarafından icra takibinin kötüniyetle başlatıldığı ispatlanamadığından bu talepler bakımından ret kararı vermek gerekmektedir. İcra Mahkemesi kararınca davacı şirket bakımından icra takibi iptal edildiğinden bu hususta hüküm kurulmamıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sunulan deliller ile tüm dosya kapsamına göre; Davanın davacılardan ...... Sporları Organizasyon Tic. Ltd. Şti açısından kabulü ile anılan davacının Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ...... esas sayılı dosyasına konu çekten kaynaklı borçlu olmadığının tespitine, davacı ... bakımından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın davacılardan ...... Organizasyon Tic. Ltd. Şti açısından kabulü ile anılan davacının Bakırköy ....... İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı dosyasına konu çekten kaynaklı borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacı ... bakımından davanın REDDİNE,
3-Davacıların talep etmiş olduğu kötü niyet tazminatı ve para cezası taleplerinin şartların oluşmaması nedeniyle reddine,
4-Alınması gerekli 2.049,30 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 512,33-TL harcın mahsubuyla bakiye 1.536,97-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 35,90-TL başvurma harcı, 512,33-TL peşin harç olmak üzere toplam 548,23-TL'nin davalıdan alınarak davacı ...'ne verilmesine,
6-Davacı ... tarafından posta/ tebligat/ bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 50,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak ilgili davacıya verilmesine,
7-Yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 5.100,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacı ...'ne verilmesine,
8-Davacı ...'ın davasının reddedilmiş olması sebebiyle yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 5.100,00-TL ücreti vekaletin davacı ...'dan alınarak davalıya verilmesine,
9-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı taraflarca peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzünde diğer davacı ve davalının yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/02/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır