T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1007
KARAR NO: 2022/443
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/10/2018
KARAR TARİHİ: 22/04/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İşbu davanın Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyadaki kayıp çek davasında verilmiş bulunan ara karar uyarınca açıldığını, müvekkilinin ... Plastik Kağıt Ambalaj San ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından keşide edilen 08/08/2018 tarihli 22.000,00 TL bedelli, ..... Bankası A.Ş ... şubesine ait ...... numaralı çekin meşru hamili olduğunu, müvekkilinin söz konusu çekin tahsilini sağlamak için ciro ederek bankaya vermek üzere hazırlık yapmak için 07/08/2018 günü çantasını kontrol ettiğinde mezkur çekin kaybolduğunu fark ettiğini, çek hakkında tahsilatı engellemek için ilgili bankaya yazılı talimat verildiğini ve 08/08/2018 tarihinde Bakırköy ..... ATM'nin ...... esas sayılı dosyasında ödeme yasağı ve çekin iptali talep edildiği, çek bedelinin %15'i tutarında teminat yatırılarak ödeme yasağı tedbiri alındığı, ayrıca ticaret sicil gazetesinde 3 defa ilan yapıldığı, ancak banka tarafından ilgili çekin 14/08/2018 tarihinde bankaya ibraz edildiğinin bildirildiği, ibraz eden kişinin kimlik bilgilerinin gönderildiği, Bakırköy ..... ATM tarafından bir hafta içinde çeki ibraz eden hakkında tedbir talepli istirdat davası açıp, tedbir kararının ibraz edilmesi için tarafına kesin süre verildiği, çeki muhatap bankaya ibraz eden kişinin haksız ve mesnetsiz hamil olduğu, çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin mağdur olduğunu, bu sebeple dava konusu çekin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu edilen çekin ....... İnş. Turz. San. Ve Tic. A.Ş'ye yaptığı iş karşılığı olarak davacı tarafından kargo yolu ile gönderildiğini, davacının çeki gönderirken çekin sahteliği ile ilgili herhangi bir beyanda bulunmadığını, ancak sonrasında söz konusu çekin sahte olduğu dava dışı ....... İnş. Turz. San. Ve Tic. A.Ş tarafından anlaşıldığını ve bu hususta savcılık şikayetinde bulunulduğunu, ilgili soruşturmanın Sakarya CBS'nin ....... sayılı dosyasından yürütüldüğünü, davacı taraf ile çekin cirantası olarak ..... A.Ş arasında başkaca bir çek alışverişi daha olduğunu, davacının, ....... Bankası A.Ş'ye ait 30/08/2018 tarihli 30.000,00 TL bedelli keşidecisi ..... Kimya San. Ve Tic. A.Ş olan çeki yine kargo yolu ile ....... A.Ş'ye iş karşılığı olarak gönderdiğini, mezkur çekin tahsilinin dava dışı ........ A.Ş tarafından yapıldığını, taraflar arasındaki ticari ilişki neticesinde kesilen fatura kayıtlarının daha sonra dosyaya ibraz edileceğini, davacının dava dışı ....... A.Ş'yi hiç tanımadığı, çeki kaybettiği yönündeki iddiaların tamamen gerçek dışı olduğunu, davacının borcundan imtina etmek amacıyla çekin iptali yoluna gittiğini, davacının kötü niyetli olduğunu, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DOSYANIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, TTK m.792 kapsamında çekin yetkili hamilden istirdatı istemine ilişkindir.
İhtilaf, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinin "çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi gereği rızası hilafına çekin elinden çıktığını ileri süren kişi lehine çekin istirdatına veya bedelinin tahsiline karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu kapsamda ispat yükü çekin istirdatını talep eden davacıya aittir. Aksini iddia ise kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.
Çekin davacı hamilin elinden rızası hilafına çalınması halinde bile davacının çekin yeni hamili olan davalının çeki iktisap ederken kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. (bkz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 08/02/2016 tarih 2015/9998 E. ve 2016/1058 K.)
Bu çerçevede somut olaya bakıldığında istirdatı talep edilen çek, İstanbul 08/08/2018 tarih, 22.000,00 TL miktarlı, ...... seri nolu, 14/08/2018 tarihinde muhattap bankaya ibraz edilen ve ödeme yasağı şerhi düşülen, keşidecisi ..... Ltd. Şti., muhattabı .... Bankası ..... Şubesi, lehtarı davacı ...... olan çektir.
Davacı her ne kadar çek üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını iddia etmiş ise de, dava dilekçesinde tek talebinin, dava konusu çekin istirdatı olduğu anlaşılmakla, mahkememizce yukarıda açıklandığı gibi çeki elinde bulunduran hamilin çeki iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispata yönelik incelemeler yapılmıştır.
Bu kapsamda, Sakarya CBS' nin ....... soruşturma nolu dosyasının, davalının davacıya karşı dava konusu çekin sahte olarak düzenlendiğinden bahisle şikayetçi olduğu soruşturma dosyası olduğu görülmekle, davacı, davalının çeki iktisap ederken kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat edemediği bu hususta herhangi bir delil sunamadığı anlaşılmış olup bu nedenle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 375,71 TL harcın mahsubuyla bakiye 295,01 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan ayrıntısı uyapta kayıtlı bulunan 205,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesap edilen 5.100,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine,
7-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/04/2022
Katip ......
¸e-imzalıdır
Hakim .....
¸e-imzalıdır