T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1010 Esas
KARAR NO: 2021/1087
DAVA: Banka Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ: 25/10/2018
KARAR TARİHİ: 07/12/2021
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/02/2022 (Babalık izni ve yıllık izin nedeniyle)
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı bankanın müşterisi olduğunu davalı banka müvekkil lehine çek karnesi vermek için genel kredi ve teminat sözleşmesi akdetmiş ve müvekkile çek karnesi verdiğini, Davalı banka tarafından Gebze ........ Noterliği tarafından müvekkile gönderilen ihtarname ile verilen çek karnelerinin bir kısmının karşılıksız çıkması nedeniyle ve çek karne bedellerinin ödenmediğinden dolayı doğan yükümlülüklerin sözleşmenin ve mevzuatın ilgili hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle hesabın kat edildiğini ve müvekkile vermiş olduğu çek karneleri toplamı olan 19.581,93.-TL'nin ödenmesini ihtar ettiğini, Davalı banka eski çek karne bedellerinin kendilerinden ödenmesinin istenmemesine ve çek karne bedellerindeki sorumlulukları bitmesine rağmen istediği bedel müvekkil tarafından kendisine ödenmediği için Bakırköy .......... İcra Müdürlüğünüm ......... E. Sayılı dosyasından icra takibine giriştiğini, Davalı bankanın yapmış olduğu bu işlemler hukuka aykırı oluğu müvekkilinin muaccel bir borcunun bulunmadığı alacaklar konusunda herhangi bir risk meydana gelmediği fakat davalı banka anlaşılamaz şekilde icra takibi başlattığını, 03.02.2012 tarih ve 28193 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 6273 sayılı Çek Kanununda değişiklik yapılmasına dair Kanunun 2. Maddesi ile 5941 sayılı çek kanununun 3. Maddesine (9) çekin üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi halinde muhatap bankanın 3. Fıkraya göre ödemekle yükümlü oluğu tutar sona erer..” ibaresinin eklendiğini, 31.01.2012 tarihli çek kanununda değişiklik yapılmasına dair kanunun geçici 3. Maddesi (4) bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleri ile ilgili olarak muhatap bankanın 3. Maddesinin 3. Fıkrasına göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu olmadığı belirtildiğini, bu nedenlerle takibin durdurulmasına menfi tespit davamızın kabulüne icra takibinin durdurulması amacıyla ihtiyatı tedbir kararı verilmesine uygulanan temerrüt faizinin iptaline, %20 dan aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı borçlu müvekkil banka ile imzalamış olduğu genel kredi sözleşmesi gereği açılan ve kullandırılan kredi hesaplarından kaynaklanan borcunu ödenmesi nedeniyle 31.01.2013 tarihi itibariyle hesaplarının kapatıldığı, Gebze ....... Noterliğinin ........ nolu ihtarname keşide edilmiş muhataba 07.02.2013 tarihinde tebliğ edildiğini, borcun ödenmemesi üzerine Bakırköy ....... İcra Müdürlüğünün ......... sayılı takip dosyası açılmış ancak borçlu tarafından, itirazda bulunulduğunu, Davacının davası yasal dayanaktan yoksun olup haksız olduğunu, Öncelikle GKS nin ilgili maddesi kredi borcunun muacceliyet ve temerrüt faiz oranı düzenlendiğini, GKS Sözleşmesi hükmü gereğince Merkez Bankası bildirimimiz ve gerekse TT.8 md ve 3095 sayılı kanunun ilgili hükümleri gereği bankanın tespit ettiği akdi faiz oranı ve talep edilen temerrüt faiz oranı yasal olduğunu, 15 adet çekin nakde dönüştüğünü, açıklanan nedenlerle davacının vaki tüm taleplerinin ve davanın reddine dava konu edilen alacağın %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderleri ile ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini itiraz ve talep etmiştir.
DELİLLER : Bakırköy ........ . İcra Müdürlüğü'nün .......... esas sayılı dosyası, Kredi Sözleşmeleri, banka kayıtları, Gebze ........ Noterliğinin ......... yevmiye numaralı ihtarnamesi, bilirkişi incelemeleri, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacının Bakırköy ......... . İcra Müdürlüğünün .......... Esas sayılı takip dosyasına konu genel kredi ve teminat sözleşmesinden kaynaklı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Bakırköy ....... . İcra Müdürlüğü'nün......... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 19.581,93.-TL asıl alacak, 2.920,18.-TL işlemiş faiz, 145,91 BSMV, 273,01 masraf olmak üzere toplam 23.966,03.-TL ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %94,50 temerrüt faizi ile birlikte tahsili için kredi sözleşmesine dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan banka alanında uzman bilirkişiler tarafından incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Bilirkişi ......... 27/06/2019 tarihli raporunda; Bankalar, 3167 sayılı Kanun çerçevesinde çek kullandırdıkları müşterilerinin keşide etmiş oldukları ancak karşılığı bulunmayan veya yetersiz kalan her bir çek yaprağı için, keşideci dışındaki hamile , 3167 sayılı Kanunun 10 maddesi gereği, her yıl TCMB tarafından yayınlanan miktarlarda ödeme yapmak zorundadırlar. Bu miktar her bir çek yaprağı için 3 Şubat 2012 1.000.-TL, Resmi Gazetede yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 6273 Sayılı Kanunla Değişik 5941 Sayılı Çek Kanununda bankanın çek yaprağı sorumluluğu bulunmakta olduğunu buna göre ilgili banka süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için karşılığının hiç bulunmaması halinde, her yıl TCMB tarafından yayınlanan miktarlarda ödeme yapmak zorundadır.... Denmektedir. Davalı banka tarafından davacının hesabında para olmadığından dolayı davacıya verilen karşılıksız çıkan dava konusu çekler için; ........ Aralığındaki çek karnesi davacıya 05.09.2012 tarihinde teslim edilmiş olduğu, aşağıdaki çeklerin karşılığı bulunmadığından ilgili süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için; 21.01.2013 tarihinde 1.000,00 TL ÇEK NO: ......... 23.01.2013 tarihinde 1.000,00TL ÇEK NO: ......... 22.01.2013 tarihinde 1.000,00TL ÇEK NO: ........ 25.01.2013 tarihinde 1.000,00TL ÇEK NO: ......... dökümü yapılan çeklerin sorumluluk bedelini bankanın ödediği tespiti edilmiştir. Çekin teslimi ile çekin ödeme süresinin 1 yılı geçmediğinin tespit edildiği, .......... Aralığındaki çek karnesi davacıya 13.04.2012 tarihinde teslim edilmiş olduğu, aşağıdaki çeklerin karşılığı bulunmadığından ilgili süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için; 31.10.2012 tarihinde 1.000,00TL ÇEK NO: ......... 15.11.2012 tarihinde 1.000,00TL ÇEK NO:.......... 22.04.2013 tarihinde 1.000,00TL ÇEK NO:......... dökümü yapılan çeklerin sorumluluk bedelini bankanın ödediği tespit edilmiştir. Çekin teslimi ile çekin ödeme süresinin 1 yılı geçmediğinin tespit edildiği, .......... Aralığındaki çek karnesi davacıya 06.07.2012 tarihinde teslim edilmiş olduğu, aşağıdaki çeklerin karşılığı bulunmadığından ilgili süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için; 15.11.2012 tarihinde 1.000,00TL ÇEK NO:......... , 06.12.2012 tarihinde 1.000,00TL ÇEK NO:.......... , 07.12.2012 tarihinde 1.000,00TL ÇEK NO:.......... , 03.01.2013 tarihinde 1.000,00TL ÇEK NO:.......... , 03.01.2013 tarihinde 1.000,00TL ÇEK NO:........... , 09.01.2013 tarihinde 1.000,00TL ÇEK NO:.......... , 15.01.2013 tarihinde 1.000,00TL ÇEK NO: ......, 22.01.2013 tarihinde 1.000,00TL ÇEK NO:........., dökümü yapılan çeklerin sorumluluk bedelini bankanın ödediği tespit edilmiştir. Çekin teslimi ile çekin ödeme süresinin 1 yılı geçmediğinin tespit edildiği, Davacının bankaya Çek Sorumluluk bedelinden dolayı Nakde dönen Krediden dolayı ve ......... dolayı borçlu bulunduğu, dolayısıyla davacıların iddialarının yersiz olduğu sonuç ve kanaatine vardığını bildirmiştir.
Tarafların rapora itirazları doğrultusunda aynı bilirkişiden 05/11/2019 tarihli ek rapor alınmış, davacı vekilinin talebi doğrultusunda dosyada yeni bir bilirkişiden rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi .......... 17/07/2020 tarihli bilirkişi raporunda; 5941 sayılı Kanunun 3. maddesine bir fıkra eklenmek suretiyle, muhatap bankanın çekin karşılıksız kalması halinde ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğunun, çekin üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili bankaya ibraz edilmemesi halinde sona ereceği hükme bağlanmıştır. Yukarıdaki çek yaprakları da üzerlerindeki baskı tarihlerinden (Ki taraflar arasında imzalanmış Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi ile ticari müşteri sözleşmesi 24.06.2010 tarihinde imzalanmış olduğu.) itibaren ( yıl içerisinde bankaya ibraz ile tazmin ettirilerek hamilleri tarafından garanti bedelleri bankadan tahsil edilmiştir. Dolayısı ite nihai hukuki taktiri sayın mahkemenize ait olmak üzere davaya konu çek yapraklarının bankaya ibraz ile banka tarafından çek yaprakları garanti bedellerinin banka tarafından tazmin edilmiş olmasının gerek gerek ticari müşteri sözleşmesi ve gerekse 3167 ve 6273 sayılı yasalar ilgili maddeleri ile örtüştüğü ve bankanın ödemekle yükümlü bulunduğu, davacı beyanları ile örtüştürülemediği. Kredi alacakları yönünden; 18.501,40 TL. asıl alacak, 985,79 TL muacceliyetten Takip tarihine kadar yıllık 634,08 temerrüt faizi, 49,28 TL. Faizin 965 Gider Vergisi, 273,01 TL. İhtarname masrafı, 19.809,48 TL. nakit toplamı olarak tespit edilmiş olduğu, takip ile hesaplama 29.03.2013 tarihinden itibaren tespitimiz 18.501,40 TL, asıl alacak üzerinden yıllık 34,08 ve değişen oranlarda temerrüt faizi ve 5 BSMV. uygulanması gerektiği. Nihai hukuki taktiri sayın yüce mahkemenize ait olmak üzere 1 adet çek yaprağının ticari müşteri sözleşmesi 31. maddesi içeriğine uygun olarak davacı bankaya İADE edilmesi veya her bir çek yaprağı için Takip 29.03.2013 tarihi itibariyle 1.045,00 TL. tazmin bedelleri üzerinden davalı müteselsil kefil yönünden 1 adet çek yaprak garanti bedeli toplamı 1.045,00.-TL'nin Bankaya nakden yatırması (depo etmesi) gerektiği kanaatine varılmakta olup, Çek yaprakları takip tarihinden sonra tazmin edildiğinde tazmin tarihinden itibaren, tazmin tarihindeki sözleşme ve 5464 sayılı yasa 26. md. doğrultusunda T.C. Merkez bankası tarafından belirlenmekte olan yıllık 434,08 ve değişen oranlarda temerrüt faizi ve 5 BSMV.nin uygulanması gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Tarafların rapora itirazı doğrultusunda bilirkişiden 21/01/2020 tarihli ek rapor aldırılmış bilirkişi ek raporunda kök raporda bildirmiş olduğu kanaatinde bir değişiklik olmadığını bildirmiştir.
İtirazların karşılanması çelişkilerin giderilmesi için yeni bir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi .......... 11/06/2021 tarihli raporunda: Dava ve icra dosyası ile davalı Banka kayıtlarının incelenmesi neticesinde, nihai takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; Davalı ............ Bankası A.Ş. ile davacı .......... arasında 24.06.2010 tarihli 100.000,00 TL limitli Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi ile Ticari Müşteri Sözleşmesi imzalanmış olduğu, Rapor içerisinde açıklandığı üzere, yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; davacı tarafından ikame edilen huzurdaki menfi tespit davasına dayanak olan Bakırköy .......... İcra Müdürlüğü” nün ......... E. Sayılı dosyası ile açılan icra takibinden dolayı davacının, davalı alacaklı Bankaya takip tarihi itibariyle toplam 22.580,08.-TL borçlu durumda olduğu sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Tarafların rapora itirazı doğrultusunda bilirkişiden 25/08/2021 tarihli ek rapor aldırılmış bilirkişi ek raporunda: Kök raporda ayrıntılı olarak yapılan hesaplamaların geçerli olup, davalı banka 08.04.2013 takip tarihi itibarıyla Bakırköy ....... İcra Müdürlüğü'nün ......... E. sayılı dosyasında davacıdan; 19.456,46.- TL Asıl Alacak, 2.714,86 TL İşlemiş Faiz, 135,75 TL %5 BSMV, 273,01 TL Masraf, 22.580,08 TL, 1.045,00.-TL, Gayrinakit toplamı 23.625,08.-TL alacaklı durumda olduğunu bildirmiştir.
İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporları içeriğine göre; Davalı ............ Bankası A.Ş. ile davacı .......... arasında 24/06/2010 tarihli 100.000,00-TL limitli Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi ile Ticari Müşteri Sözleşmesi imzalanmış olduğu, davalı bankanın 08/04/2013 takip tarihi itibarıyla Bakırköy .......... . İcra Müdürlüğü'nün ......... E. sayılı dosyasında davacıdan; 19.456,46 TL Asıl Alacak, 2.714,86 TL İşlemiş Faiz, 135,75 TL %5 BSMV, 273,01 TL Masraf olmak üzere toplam 22.580,08 TL ile 1.045,00 TL Gayrinakit toplamı olmak üzere toplam 23.625,08 TL alacaklı durumda olduğu yapılan bilirkişi incelemesi gereği tespit edilmiştir. İcra takibindeki alacak kalemlerinden mahsup edildiğinde davacının davalıdan 125,47 TL asıl alacak, 205,32 TL işlemiş faiz, 10,16 TL %5 BSMV olmak üzere toplam 340,95 TL alacak bakımından borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile davacının Bakırköy ........ . İcra Müdürlüğünün ......... Esas sayılı dosyasından kaynaklı olarak 125,47 TL asıl alacak, 205,32 TL işlemiş faiz, 10,16 TL %5 BSMV olmak üzere toplam 340,95 TL alacak bakımından borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacının ve davalının kötü niyet ve icra inkar tazminat taleplerinin şartları oluşmamış olması nedeniyle reddine.
3-Davacının zamanaşımı definin reddine,
4-Alınması gerekli 59,30.-TL karar ve ilam harcının davacı tarafça yatırılan 409,86.-TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye irat kaydına, bakiye 350,56.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan 35,90.-TL başvurma harcı, 59,30.-TL peşin harç olmak üzere toplam 95,20-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça posta/ tebligat/ bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 2.690,70.-TL yargılama giderinden kabul ve red oranı üzerinden takdiren 38,22.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-AAÜT gereğince hesap edilen 340,95.-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Reddedilen kısım üzerinden hesap edilen 5.100,00.-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı ve davalı vekillerinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/12/2021
Katip ........
e-imzalıdır
Hakim ........
e-imzalıdır