T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1141 Esas
KARAR NO: 2020/817
DAVA: Çek İstirdadı
DAVA TARİHİ: 27/11/2018
KARAR TARİHİ: 16/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Elektrik İnş. Rent Car. Nak. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'nin yetkilisi ...'ın şahsi borcu nedeniyle müvekkiline davaya konu ... Bankası A.Ş. .../ ... Şubesine ait ... çek numaralı, keşidecisi .... Restaurant İşletmeleri Gıda İnşaat San. Ve Ticaret Ltd. Şti. Olan 25.000,00-TL meblağlı 30/10/2018 keşide tarihli çeki verdiğini, çekin müvekkili ...'ın bilgisi dışında ve rızası hilafına kaybolduğunu, müvekkilinin çekin vadesi gelmeden durumu fark ettiğini, mağduriyete sebep olunmaması adına ödeme yasağı talepli Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile 24/10/2018 tarihinde hasımsız olarak kıymetli evrak iptali davası açıldığını, davalının iyiniyetli üçüncü şahıs konumundan yararlanmak adına çek iptali davasına kendisinin meşru hamil olduğu gerekçesi ile başvurduğunu, davalı ...'in iş bu çeki dava dışı ... Tekstil Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.'den ciro yolu ile teslim aldığını, davalının belirtilen şirketin yetkilisi olduğunu, müvekkilinin kendinden sonraki cirantaya karşı her türlü delil ile ispatını sağlaması açısından Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/19-2238, 2015/1062 karar sayılı ilamında hayatın olağan akışına ters bir iktisabın her türlü delil ile ispat edilebileceğine değinildiğini belirterek davaya konu çekin istirdadına müvekkilinin haklı hamil olduğunun tespitine, çekin müvekkiline teslimine karar verilmesine arz ve talep etmiştir.
Davalı usulüne uygun meşruhatlı davatiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLER : Bakırköy .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, dava dışı ... Tekstil Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.'nin Boğaziçi Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen 2015 - 2016 - 2017 ve 2018 yılı BA/BS formları, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları, bilirkişi incelemesi.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' denilmiştir. Belirtilen Kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ispatlaması gerekmektedir.
Buna göre, zayi olan çekin istirdadı istemine ilişkin işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Bilirkişi 12/09/2019 havale tarihli raporunda; davaya konu çekte davacı ...'dan sonra dava dışı ... Tekstil Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.'nin cirosunun bulunduğunu, dava dışı ... Tekstil Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. Firmasında davalı ...'in 02/07/2018 tarihinden 11/12/2018 tarihine kadar Yönetim Kurulu Başkanlığına seçildiğini ve tek pay sahibi olduğunu, davalı ...'in dava dışı şirketteki görevinin 02/07/2018 tarihinden 02/05/2021 tarihine kadar tescil olduğunu, ancak 11/12/2018 tarihinde görevinin sona erdiğini ve tek pay sahipliğini de devretmiş olduğunu, bu kararın tescil tarihinin 11/12/2018 olduğunu, bu tarihin de davanın açılış tarihi olan 27/11/2018 tarihinden sonra ve yakın bir tarih olduğunu, Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan temin edilen dava dışı ... Tekstil Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.'ye ait 2015, 2016, 2017, 2018 yılları BA ve BS beyan formlarının incelenmesi sonucu dava dışı şirket ile davacı arasında ticari ilişki bulunmadığını bildirmiştir.
Dava konusu çekin incelenmesinde; dava dışı ... Restaurant İşletmeleri Gıda İnşaat San. Ve Ticaret Ltd. Şti.'nin keşideci, dava dışı ... Elektrik İnş. Rent Car. Nak. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'nin lehtar, davacı ...'ın lehtardan sonraki ciranta, dava dışı ... Tekstil Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.'ın davacıdan sonraki ciranta olduğu, davalının ise dava dışı ... Tekstil Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.'den sonraki ciranta olduğu görülmektedir. Görünüş itibariyle çekteki ciro silsilesinde kopukluk olmadığı anlaşılmıştır.
İncelenen tüm dosya kapsamına, davacının iddiaları, bilirkişi raporu içeriğine göre; davalı ...'in dava tarihi itibariyle dava dışı ... Tekstil Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.'nin yetkilisi tek pay sahibi olduğu, dava dışı ... Tekstil Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.'ye usulüne uygun olarak bilirkişi incelemesi yapılacağının ihtar edilmiş olmasına rağmen ticari defter ve belgelerini sunmadığı, Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan temin edilen dava dışı ... Tekstil Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.'ye ait 2015, 2016, 2017, 2018 yılları BA ve BS beyan formlarının incelenmesi sonucunda dava dışı şirketin davacı ile ticari ilişkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Davalının bu koşullarda iyiniyetli üçüncü kişi olarak kabul edilemeyeceği, çeki kötüniyetli iktisap ettiği anlaşılmaktadır. Davacının ... Bankası A.Ş. .../ ... Şubesine ait ... çek numaralı, keşidecisi ... Restaurant İşletmeleri Gıda İnşaat San. Ve Ticaret Ltd. Şti. Olan 25.000,00-TL meblağlı 30/10/2018 keşide tarihli çekin haklı hamili olduğu ve bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile ... Bankası AŞ ... Şubesine ait ... çek numaralı keşidecisi ... Restaurant İşletmeleri Gıda İnş. San ve Tic. Ltd. Şti olan 25.000,00 TL meblağlı 30/10/2018 keşide tarihli çekin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine,
2-Davacının davaya konu çekin haklı hamili olduğunun tespitine,
3-Alınması gerekli 1.707,75-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 426,94-TL harcın mahsubuyla bakiye 1.280,81-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 35,90-TL başvurma harcı, 426,94-TL peşin harç, 5,20-TL vekalet harcı, 8,20-TL vekalet pulu, posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 833,80-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 1.310,04-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-AAÜT gereğince hesap edilen 3.750,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzünden davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/11/2020
Katip ...Hakim ...
(e-imzalıdır) (e-imzalıdır)