T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1201
KARAR NO: 2022/842
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 11/12/2018
KARAR TARİHİ: 27/09/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 11/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait .... Mh. .... No:..... AVCILAR/İST. adresindeki ..... İnş. Nak. Mad. San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı, ...... vergi sicil nolu ticari işletmeye ait belgeler 26.11.2018 tarihinde çalındığını, buna ilişkin karakol tutanağı dilekçe ekinde olduğunu, söz konusu hırsızlık olayı nedeniyle müvekkil şirkete ait bulunan ekteki belgede listesinin sunulduğu ticari defter, fatura, vergiye esas belgeleri ve sair her türlü belge ve evraklar zayi olduğundan TKK madde 82, (7) numaralı fıkra uyarınca dilekçe ekinde belirtilen listedeki tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etme zarureti hasıl olduğu hususları iddia ve beyan ederek tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi 10/06/2020 havale tarihli raporunda; Hasımsız davaya konu ticari belgelerin, davacı şirket tarafından bastırılıp bastırılmadığı, davaya konu defterlerin tasdik ettirilip ettirilmediği ilgili vergi dairesinden sorulması, Polis merkezinde ifade sahibi olan ..... T.C. Kimlik Numaralı ..... 'ın, olayla ilgisi bakımından Davacı Şirketin çalışını olup olmadığı SGK'tan sorulması, ..... Polis Merkezi Amirliği tarafından tutulan 26.11.2018 tarih ve ...... No-lu Şikâyetçi İfade Tutanağına konu ....... plaka sayılı araç nezdinde parmak izi tespiti yapılıp yapılmadığının bu Amirlikten sorulması, ..... Polis Merkezi Amirliği tarafından Tutulan 26.11.2018 tarih ve ..... Nolu Şikâyetçi İfade Tutanağının akıbetinin ne durumda olduğu bu Amirlikten sorulması, ayrıca, Davacı Şirketin, 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 344 ve 359. Maddelerine istinaden Kaçakçılık Suçları ve Cezaları ile muhatap olduğu tespit edildiğinden, ..... İnş. Nak. Mad. San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı ve ilgili vergi kimlik no.lu vergi mükellefinin 2018 yılında incelenmek üzere defter ve belgelerinin ibrazının istenilip istenilmediği vergi dairesinden (yazının bir örneğinin istenilmesi) sorulması, gelen bilgilere bilimsel, denetime ve hüküm kurmaya elverişli ek rapor düzenlenebileceği görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Bilirkişi 01/07/2022 havale tarihli ek raporunda; ..... na'lu suç numaralı tahkikat dosyası tetkik edildiğinde, davalının defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermemiş bulunduğu, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olmadığı, ileri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olmadığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.
DOSYANIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı TTK'nun 82/7.maddesinde belirtilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zayi olması sebebiyle kendisine bir belge verilmesi istemine ilişkindir.
Türk Ticaret Kanunu Madde 82/7. maddesine göre; Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.
Davacının söz konusu TTK 82/7. maddesindeki düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması gerekmektedir.
Tüm dosya kapsamına göre somut olayda; davacı kanunda yazılı sebeplerden hırsızlık sebebine dayanmış olup, hırsızlık olayına dair mahkememize bildirilen soruşturma dosyasında, dava dışı ...... isimli kişinin 26/11/2018 tarihinde ....... plakalı aracı park halinde bıraktığını ve sabah saatlerinde aracı çalıştırıp seyir halinde iken bagaj kapısının çapması ile açık olduğunu anladığını ve bunun üzerine araçta bulunan davacıya da ait olduğunu beyan ettiği belgelerin çalındığını, bunun üzerine söz konusu olaydan dolayı şikayetçi olduğunu bildirmiştir. Meydana gelen bu olayda davacının iddialarını somutlaştıracak şekilde araç içinde var olduğu beyan edilen belgelerin nelerden ibaret olduğu, davacının sunduğu ve çalındığı iddia edilen belgelerin meydana gelen hırsızlık olayı ile zayi olduğu ispatlayamamış olup aksine davacı vekili her ne kadar şikayetçi olan şahıs ile ilgili muhasebecilerinin çalışanı olduğunu beyan etmiş ise de burada, davacının bir tacir olarak basiretli davranma yükümlülüğünü ihmal ettiği, zayiiliği talep edilen belgelerin koruması ve saklanması için gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünü de yerine getirmediği (İstanbul Bam 13. HD 2020/1904e,2021/172k) sonuç ve kanaatine varılmıştır. Anılan kanun hükmü ve açıklanan tüm sebepler ile davanın reddine dair karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 35,90 TL harcın mahsubuyla bakiye 44,80 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/09/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır