T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR
ESAS NO: 2018/1256 Esas
KARAR NO: 2020/249
DAVA: Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/09/2015
KARAR TARİHİ: 24/02/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/05/2020
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ..... Pazarı isimli şletmenin sahibi olduğunu, davalı banka ile imzalanan üye işyeri sözleşmesi ile müvekkiline pos cihazı verildiğini, 08/04/2015 ve 09/04/2015 tarihlerinde yapılan et satışına ilişkin müşterilerin kredi kartlarından çekilen yaklaşık 71.000,00 TL, şüpheli işlem olduğu gerekçesi ile müvekkiline ait hesaptan geçici hesaplara aktarılarak bloke altına alındığını, kartların sahte olduğunu bilmeyen müvekkilinin, pos cihazının vermiş olduğu onaya istinaden şüphelilere etleri teslim ettiğini, ancak halen dahi hakedişini davalı bankadan alamadığını, davalı haksız ve hukuksuz olarak, kendisinden kaynaklanan güvenlik açığı sebebiyle oluşan zararın müvekkilinin sırtına yıkmaya çalıştığını, müvekkilinin üzerine düşen bütün yükümlülükleri yerine getirdiğini, şüphelilerin kimlik kontrollerini yaptığını ve kredi kartındaki isimle uyuşması sebebiyle de satışı gerçekleştirdiğini, davalı ile imzalanan üye işyeri sözleşmesinin kopyası ya da aslı müvekkiline verilmediğini, davalı banka söz konusu tutarı yaklaşık 170 gündür elinde bulundurmakla haksız kazanç sağladığını ileri sürerek, söz konusu tutarın müvekkiline vaktinde ödenmemiş olması sebebiyle müvekkilinin uğramış ya da uğrayacak olduğu menfi ve müsbet zararlara ilişkin tazminat davası açma hakkı saklı kalmak kaydıyla, davalı bankanın geçici hesaplarında bloke altında bulunan tutarın blokesinin çözülmesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, neticede blokenin kaldırılarak söz konusu tutarın müvekkiline ödenmesini, söz konusu tutara blokeye alınma tarihinden itibaren % 10,5 ticari faiz işletilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya yansıtılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsi geçen bloke, işleminin 5549 sayılı kanun ve anılan kanun uyarınca çıkartılan alt düzenlemelerle hiçbir ilgisinin bulunmadığını, banka tarafından 08/04/2015-09/04/2015 tarihlerinde mutabakata verilen pos cihazı üzerinden yurtdışı kartlarla sahte /sahtecilik şüphesi doğuran işlemler gerçekleştirildiğinin tespit edildiğinden, banka ile muhatap arasında 07/11/2014 tarihinde imzalanan Üye İşyeri Sözleşmesinin 6 ve 16. maddelerindeki düzenlemelere istinaden yurtdışı kartlarla yapılan sahte işlemlerden kaynaklanan 66.460,00 TL'lik tutar davacı hesabından alınarak bankanın geçici hesaplarına aktarılarak bloke altına alındığını, banka tarafından uygulanan bloke işlemi hiçbir surette hukuki dayanaktan yoksun olmadığını, taraflar arasında Üye İşyeri Sözleşmesine dayandığını, uygulama çerçevesinde yurtdışı kartlar ile yapılan harcamalar işlem tarihinden itibaren 65 gün süre ile bloke tutulduğunu, imzalanan sözleşme incelenmesinde POS kurulumu aşamasında bu husus müvekkili tarafından müşteriye izah edildiğini, davacının da bu hususları kabul ve taahhüt ettiğini, ....... ve ..... Card harcama itirazı kuralları gereği tüm bankaların bu kurallara uymak ve bu kuralları birbirleri ile olan ilişkilerinde uygulama zorunlulukları bulunduğunu, müvekkilinin geçici hesaplarda bekletilen bu tutarın tasfiye edilebilmesi için 540 günlük itiraz süresinin tamamlanması gerektiğini, söz konusu tutarın bloke tutulmasının sebebi işlemin hata şüpheli olarak değerlendirilmesi ve 540 günlük itiraz süresinin tamamlanmaması ve müvekkili banka riskinin devam etmesi olduğunu ileri sürerek, işbu davayı açmasında hiçbir hukuki menfaati olmadığından haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile karşı yan vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini istemiştir.
Deliller : İrsaliyeli fatura suretleri, kredi kartı slipleri, ihtarnameler, Bakırköy Cumhuriyet Savcılığının ...... soruşturma numaralı dosyası, banka kayıtları suretleri dosyadadır.
Dava; Üye İşyeri Sözleşmesi uyarınca müşteri hesabına haksız olarak konulan blokenin kaldırılması ve bloke altında tutulan paranın ödenmesi, bu tutara blokeye alınma tarihinden itibaren faiz işletilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece 15/12/2017 tarihinde; taraflar arasındaki pos cihazı kullanım sözleşmesi gereğince davacı hesabındaki 66460 TL ye sözleşmeye aykırı kullanım iddiasıyla bloke konulduğu, pos cihazının usulsüz kullanıldığının sabit olmadığı davalının en çok 540 gün bloke altına alabileceği hesabın dava açıldıktan sonra 22/03/2017 de serbest bırakıldığı dolayısı ile davanın blokenin kaldırılması talebi yönünden konusunun kalmadığı ancak davacının faiz talebinin yerinde olduğu anlaşılmakla yasal 540 günlük sürenin bitiminden itibaren faiz işletilmesi gerektiğinden bahisle blokenin kaldırılması yönünden davanın konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, faiz talebinin kabulü ile 4.10.2016 dan işleyecek avans faizinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce davanın kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Daire'sine gönderilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesi'nin ...... E. - ..... K. Sayılı ilamı gereğince mahkememiz kararının HMK.'nun 353(1)a-4-6 gereği kaldırılmasına 29/11/2018 tarihinde karar verilmiştir.
08/04/2015 ve 09/04/2015 tarihlerinde davacı POS cihazından 27 adet yurtdışı kart ile 41 değişik işlem gerçekleştirildiği, işlemlerin ağırlıklı olarak 20.00 - 22.00 saatleri arasında yapıldığı ve bu işlemler neticesinde toplam 66.460,00 TL’lik işlemin şüpheli olarak görüldüğü ve bu tutarın davalı bankaca müşteri hesabından çekilerek geçici hesaba aktarılarak hesabın bloke altına alındığı anlaşılmaktadır. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ....... Hukuk Daire'sinin de belirtmiş olduğu üzere; sözleşmede bloke süresinin ne kadar olacağı düzenlenmemiştir. Bu durumda Uluslararası Kart Kuruluş Kuralları dikkate alınarak makul charge back süresinin ne kadar olduğunun tespiti ile dava tarihi itibariyle bu sürenin dolup dolmadığının belirlenmesi gerekir. Mahkememizce bu hususun tespiti bakımından yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi 13/09/2019 tarihli raporunda özetle; yapılan üye işyeri sözleşmesinde blokeye alınan kart harcamalarının ne kadar süreyle blokede tutulacağının belirtilmemesi nedeniyle kredi kartı kullanıcıları yönüyle yapılan işlemlerin kendisine ait olmaması halinde chargeback itiraz süresinin 540 günü aşamayacağını, itirazların işlem tarihinden itibaren 120 gün içinde yapılması gerektiği kuralının geçerli olacağını, yapılan işlemlerde itiraz süresinin , işlemlerin tarihleri 08/04/2015 ve 09/04/2015 tarihleri dikkate alındığında 120 gün sonrasının 08/08/2015 tarihinde dolacağını, blokenin 08/08/2015 tarihinde kaldırılmasının yerinde olacağını, blokenin kaldırılması gerektiği 08/08/2015 tarihinden itibaren bloke istenebileceğini, davacının dava tarihi itibariyle faiz talep ettiğini, dava tarihi 28/09/2015 tarihinden blokenin çözülerek müşteri hesabına aktarıldığı 22/03/2017 tarihine kadar 66.460,00 TL'ye T.C. Merkez Bankasınca belirlenen avans faizi oranından faiz hesaplanır ise tutarının 10.356,69 TL faiz talep edilebileceğini ancak davacının talebiyle sınırlı olacağını bildirmiştir.
Tarafların rapora karşı itiraz ve beyanları dikkate alınarak bilirkişiden ek bilirkişi raporu aldırılmasına karar verilmiştir. Bilirkişi 28/01/2020 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; bloke edilen tutara blokeye alınma tarihi 08/04/2015'den itibaren blokenin kaldırılma tarihi 22/03/2017 tarihine kadar faiz talebi dikkate alınarak hesaplanan faiz tutarının 13.390,77 TL olduğunu, davalının ilk belirttiği 65 gün bloke koyma süresi (bloke bitim tarihi 13/06/2015'den blokenin kaldırılma tarihi 22/03/2017'ye kadar) dikkate alınırsa 12.430,79 TL olacağını, kredi kartı kullanıcıları yönüyle chargeback itirazlarının 120 gün içinde yapılması gerektiği kuralı gereğince, blokenin kaldırılması gerektiği 08/08/2015 tarihinden, blokenin kaldırıldığı 22/03/2017 tarihine kadar 11.325,89 TL olacağını, dava açılma tarihinden blokenin çözülerek müşterinin hesabına aktarıldığı 22/03/2017 tarihine kadar 10.356,69 TL olacağını, bloke koyma süresinin 540 gün olarak dikkate alınması halinde blokenin bitim tarihi 04/10/2016'dan blokenin kaldırılma tarihi 22/03/2017 tarihine kadar faiz tutarının 3.165,16 TL olacağını bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı, taraflarca sunulan deliller, bilirkişi raporları içeriğine göre; Dava değeri 69.000,00 TL gösterilmekle öncelikle blokeye alınan miktar 66.460,00 TL dışında kalan 2.540,00 TL'nin davacının davalıdan bu bedeli isteme hakkı bulunmadığı anlaşılmakla bu kısım bakımından esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. Blokeye alınan 66.460,00 TL bakımından blokenin çözülerek davacıya verildiği tarih 22/03/2017 dava tarihinden sonra olması nedeniyle bu kısım bakımından davanın konusuz kaldığı anlaşılmaktadır. Davalının davacıdan haksız olarak bloke etmiş olduğu bedel karşısında davacının ekonomik olarak güç duruma düştüğü, kendisine karşı icra takipleri de yapılmış olduğu dikkate alınarak talebi doğrultusunda hesabına bloke konulduğu tarihten blokenin kaldırıldığı tarihe kadar faiz isteme hakkını sahip olduğu anlaşılmakla yargılama giderleri davalıya yükletilmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın 66.460,00 TL ana para alacağı bakımından blokenin kaldırılmasına ilişkin istemin yargılama aşamasında kaldırılmış olması dikkate alınarak karar verilmesine yer olmadığına, dava değeri içerisinde yer alan 2.540,00 TL bakımından istemin reddine,
2-Bloke edilen 66.460,00 TL nin bloke edilme tarihi (08/04/2015 - 22/03/2017)'den blokenin kaldırılma tarihine kadarki faizi olan 13.390,77 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine.
3-Davanın açıldığı tarihteki haklılık gözetilerek yargılama giderlerinin taraflara yükletilmesine,
4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 54,40 TL harç peşin alınan 1.178,35 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.123,95 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5- Davacının peşin yatırdığı 27,70 TL başvurma harcı ile 54,40 TL peşin harç toplamı 82,10 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan gider avansından harcanan ayıntısı Uyapta kayıtlı tebligat ve bilirkişi masrafı toplamından oluşan 1.507,00 TL yargılama giderinden HMK 331/1 gereği davada haklılık oranı ve reddedilen kısma göre hesap ve takdir edilen 1.451,52 TL’sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden HMK 331/1 gereği haklılık durumu dikkate alınarak Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 6. Maddesi uyarınca hesap edilen 9.969,00 TL nispi avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Yargılama sırasında davalı tarafından yatırılan gider avansından harcanan ayıntısı Uyapta kayıtlı 20,20 TL yargılama giderinden davada haklılık durumu ve davanın reddedilen kısmı dikkate alınarak 0,74 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine,
11-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 uyarınca hesap edilen 2.540,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı asil ile davacı ve davalı vekillerinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/02/2020
Katip .....
(e-imzalıdır)
Hakim ......
(e-imzalıdır)