T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1275 Esas
KARAR NO: 2022/456
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/12/2018
KARAR TARİHİ: 27/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ticari ilişki gereği muavin defteri kayıtlarına göre müvekkilinin alacaklı olduğunu, borcun ödenmemesi sebebiyle alacağının tahsili amacıyla davalı tarafa karşı Büyükçekmece ...... İcra Müdürlüğü'nün ...... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı-borçlunun dosya borcuna itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına davalının %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında cari hesap ilişkisinin TL üzerinden sürdüğünü, dolarda meydana gelen devalüasyon sonrasında Amerikan Doları üzerinden talep yapıldığını, müvekkilinin kabul etmemesi üzerine takip yapıldığını, davacı fahiş cari hesap alacağı talep ederken taşıma konusu malları teslimde de sorunlar yaşandığını, müvekkilinin cari hesap sebebiyle davacı şirkete borçlu olsada bu hususta borcunu ödemek konusunda geç teslimler sebebiyle kendisine yöneltilecek zarar tazmin talepleri için beklediğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Dava, davacının, cari hesap alacağının tahsili için davalı aleyhine giriştiği icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.
Büyükçekmece ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 20.872,61 USD asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren döviz faizi ile birlikte tahsili için cari hesaba dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın alacaklıya tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Mali müşavir bilirkişi tarafından sunulan 03/06/2019 tarihli raporda; davacının 2017 ve 2018 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, döviz cinsinden cari hesabın ticari defterlerindeki TL cari hesabın sunulmaması nedeniyle kur farkı değerlendirmesi yapılamadığı bildirilmiş olup, itirazlar doğrultusunda aynı bilirkişiden alınan 25/11/2019 tarihli ek raporda; ödeme dekontlarının sunulması halinde USD cinsinden faturalandırma ve ödemeye ilişkin teamülün varlığının oluştuğunun kabulünün gerekeceğini demuraj bedeli faturasının değerlendirilmesinin uzmanlık alanı dışında olduğunu bildirmiştir.
Bilirkişi raporuna yapılan itirazlar dikkate alındığında rapor teknik olarak yeterli olmadığı gibi itirazların ek raporla karşılanamayacağı anlaşıldığından başka bir mali müşavir bilirkişi ve taşıma uzmanı bilirkişiden oluşan heyete dosya tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 23/03/2020 tarihli raporda; davacının, davalı adına döviz bazlı tüm faturaları kayıtlarına TL olarak geçtiği ve muavin hesaplarda döviz olarak takip edip VUK gereği ay sonunda değerlemeye tabi tutup, kur farkını hesapladığı, hesaplanan kur farklarının kurların artış veya azalış gösterdikleri dönemlerde kendi leh ve aleyhlerine, kayıtlarına alındığı, davalı tarafça kur farklarının değerlemeye tabi tutmadıkları, davacı şirket tarafından kur farkı değerlemelerinde ve davalı tarafça yapılan ödemelere ait faturaların açıklama kısmında faturaların döviz olarak ödeneceği açıklamasının yer aldığı, bu konuda taraflar arasında teamül bulunduğu, sunulan döviz cinsi hesap ekstrelerininde bunu desteklediği, davalı tarafça cari hesaba istinaden ödeme yapılmadığı, müşteriler tarafından yöneltilecek zarar tazmin taleplerinin beklenildiği belirtilmiş ise de, bu konuda açılmış bir karşı dava ve tazminat talebi olmadığından bu yöndeki savunmanın ayrıca değerlendirilmediği, kur farkından kaynaklı davalının 18.442,13 USD borçlu gözüktüğü, 1.860,00 USD'lik e-arşiv faturasının mail olarak gönderildiği dikkate alındığında davacı taraf ticari defter kayıtlarında çıkan hesap durumuna göre davalı şirketten 20.422,61 USD(122.335,52 TL) borçlu göründüğünü bildirmiştir.
Bilirkişi raporuna itiraz edilmiş olup, taşıma bilirkişi tarafından teknik olarak raporda herhangi bir değerlendirme yapılmadığı anlaşıldığından demuraj faturasıyla ilgili değerlendirme yapılmak üzere dosya tekrardan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyet tarafından 08/01/2021 tarihli ön raporda istenilen belgeler taraflarca ibraz edilerek 27/04/2021 tarihli rapor sunulmuştur. Bilirkişi raporunda; davacının demuraj ücretine hak kazandığını söylemek için davacı ... davalının demuraj ücreti hususunda anlaştıklarına dair sözleşme ile yüklediği konteynera yüklenebileceğine ilişkin hazırlık ihbarının yapıldığını gösteren belgelerin dosyaya sunulması gerektiği belirtilmiş olup, davacı tarafça rapora itiraz dilekçesinde belirtilen belgeler celbedilerek bilirkişiden 20/01/2022 tarihli ek rapor alınmış, bilirkişi raporunda; dava dışı ..... Nakliyat A.Ş. 25/11/2021 tarihli yazısı ekindeki 11/07/2018 tarihli 1.860-USD tutarlı .... nolu fatura, fatura tutarının davacı tarafından dava dışı şirkete ödendiğine ilişkin 10/08/2018 işlem tarihli ...... Hesaptan Hesaba Havale - Alacak Dekontu; davacı vekilinin 14/07/2021 tarihli Bilirkişi Ek Raporuna Beyan Dilekçesinde ekindeki davacı şirket ile davalı şirket (davalı şirket çalışanı ....) arasındaki 28/03/2018 ve 02/04/2018 tarihli mail yazışmaları dikkate alındığında, davacı şirket ile davalı şirketin gemiye yükleme öncesi bekleme sebebiyle demuraj ücreti ödenmesi konusunu müzakere ettikleri ve anlaştıklarının söylenebileceği; dolayısıyla davacı şirketin dava dışı şirkete ödediği demuraj ücreti olan 1860USD bakımından davalı şirkete rücu edip isteyebileceğini bildirmiştir.
İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu içeriğine göre; taraflar arasında bulunan cari hesap ilişkisi nedeniyle takip konusu yapılan alacağın kur farkı faturası ve demuraj ücretine ilişkin olduğu görülmüştür.
Davaya konu kur farkı talebi yönünden, kur farkının talep edilebilmesi için 3 şartın varlığından söz edilmektedir. Yabancı para birimi üzerinden ticari ilişkinin varlığının ispatı, faturaların döviz cinsinden düzenlenmesi ve kararlaştırılan ödeme gününde, ödemenin yapılmamasıdır. Kur farkında vade farkı istemleri gibi teamülün olup olmadığı önemli değildir.
Vergi Usul Kanunu'na göre belgeler Türk parası karşılığı gösterilmek şartıyla yabancı para birimine göre de düzenlenebilir. Bu bakımdan faturaların Türk parası karşılığı yazılmak kaydıyla USD veya EURO cinsinden düzenlenmesi de mümkündür.
Somut olay yönünden, taraflar arasındaki ticari ilişkiye konu fatura USD cinsinden düzenlenmiş ve yasal mevzuat gereğince de TL tutarı belirtilmiştir.
Taraflar arasında kur farkı alacağını öngören sözleşme bulunmamakla birlikte kur farkına dayalı satış faturasının USD cinsinden düzenlendiği, davalı şirket, davacı tarafından düzenlenen faturaların kayıtlarını alırken davacı faturalarının açıklama kısmında iş bu fatura döviz olarak ödenecektir. Fatura kayıt tutarı ödeme gününde yapı kredi satış kuru esas alınacaktır açıklamasına istinaden tüm döviz bazlı faturaları açıklama kısmında belirtilen TL tutarı itibariyle kayıtlarına aldığı, fatura içeriğine herhangi bir itirazın bulunmadığı, davacının ödeme tarihindeki kuru dikkate alınarak hesaplanan kur farkı alacağını davalıdan talep edebileceği, davacının demuraj ücretine ilişkin 1.860,00 USD'lik alacak talebi yönünden ise, davalı şirketin konteynerı geminin kalkışından önce hazır edilmesi talebi üzerine konteynerın davalıya teslim tarihinden İstanbul kalkış limanında konteynerın gemiye yükleme tarihi olan 15/05/2018 tarihine kadar oluşan masraf için olduğu ve davacı şirket ile davalı şirket (davalı şirket çalışanı ......) arasındaki 28/03/2018 ve 02/04/2018 tarihli mail yazışmaları dikkate alındığında, davacı şirket ile davalı şirketin gemiye yükleme öncesi bekleme sebebiyle demuraj ücreti ödenmesi konusunu müzakere ettikleri ve anlaştıkları kanaatine varılmakla davacının demuraj ücreti de dahil olmak üzere toplam davalıdan 20.422,61 USD alacaklı olduğu anlaşılmakla bu miktar yönünden davalının itirazının iptaline fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Dava İİK.nun 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davası olup, icra takibi cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik olduğu, bu durumda açılan itirazın iptali davasında hüküm altına alınan alacak bilinebilir, bir başka deyişle likit olduğundan hükmedilen miktarın % 20'si oranında İİK.nun 67. maddesi uyarınca davacı yararına tazminata hükmedilmesine karar verilerek davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kısmen kabulü ile 20.422,61 USD asıl alacak yönünden davalının Büyükçekmece ..... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı takibe vaki itirazın iptaline, takibin asıl alacak yönünden devamına,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Asıl alacağın %20'si üzerinden hesap edilen 21.689,22 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Alınması gerekli 7.407,95 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 1.892,80 TL harcın mahsubuyla bakiye 5.515,15 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvurma harcı, 1.892,80 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.928,70 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 1.086,20 TL yargılama giderinden kabul ve red oranı üzerinden takdiren 1.062,78 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 1.600,00 TL yargılama giderinden kabul ve red oranı üzerinden takdiren 34,49 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
AAÜT gereğince hesap edilen 14.252,38 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Reddedilen kısım üzerinden hesap edilen 2.389,60 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine,
Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/04/2022
Katip ...
Hakim ...