T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1346 Esas
KARAR NO: 2022/653
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/12/2018
KARAR TARİHİ: 23/06/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/07/2022
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: davacılar vekili özetle; müvekkili ......... Adi Ortaklığının Davalı ruhsat sahibi ......... Yapı Limited Şirketi (......... Yapı) arasında 20/10/2010 tarihinde rödovans sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşme ile müvekkili şirketin İstanbul, Çatalca'da bulunan sicil: 680 sayılı maden ruhsat sahasında Davalı şirketin ........ olarak maden işletme faaliyetini sürdüreceği konusunda anlaşma yapıldığını, davacı müvekkili ortaklığın ruhsat sahasında rödovansçı olarak madencilik faaliyetlerini sürdürdüğünü, davacı ........ müvekkili şirketin, ...... sözle mesi başlangıcı tarihinden itibaren her yıl faaliyetlerinden doğan devlet hakkı borcunu davalı ......... Yapı'nın banka hesabına yatırarak ödediğini, davalı ......... Yapının ise ruhsat sahibi olarak kanundan doğan devlet hakkı kamu borçlarını ödeme yükümlülüğü ile rödovans sözleşmesindeki yükümlülüklerini ihlal ettiğini, davalının kamu borçlarını ödememesi neticesinde, maden ruhsat sahasında üretim faaliyeti Enerji Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 24/05/2015 tarihinde durdurulduğunu, davalı şirketin ruhsat sahibi olduğu maden sahasında rödovansçı olan müvekkili şirketin, davalı şirket kamu borçlarını ödediği 13/04/2016 ya kadar üretim faaliyetinde bulunamadığını, ödemenin geç yapılmış olmasından dolayı patlayıcı ruhsatını ise 17/06/2016 tarihinde alabildiği için de 24/04/2016 - 22/06/2016 tarihleri arası ......... ile çalışmak zorunda kaldığını, bu durumda hem üretim maliyetinin arttığını, hem de üretilen malzeme miktarının çok düştüğünü, davalı şirketin haksız ve hukuka aykırı davranışı neticesinde müvekkilinin maden sahasında üretim yapamadığını, müvekkilinin zarara uğradığını beyan ederek davanın kabulü ile, davalının haksız ve hukuka aykırı davranışı neticesinde müvekkili davacı şirketin çalışamadığı süre ile ......... ile çalıştığı süreye ilişkin uğradığı zararın tazmini için fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 150.000.-TL'nin 24.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalı şirketten tazmin ve tahsiline, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, safahatta sunduğu 28.04.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile; dava dilekçesinde 150.000,00 TL talep edilmiş olan tazminat bedelinin 854.094,87 TL arttırılması, dava değerinin 1.004.094,87 TL üzerinden harç hesaplaması yapılması, bilirkişi raporu doğrultusunda dava değerini artırım dilekçesinin kabulü ile yukarıda artırımı yapılan 1.004.094,87 TL tazminat alacağının 24.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tazmin ve tahsilini talep etmiştir.
SAVUNMA: davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı ......... Adi Ortaklığının Türk Ticaret Kanunu’nda hükmi şahsiyeti (tüzel kişiliği) olan Ticari bir şirket olmadığını, davacının ileri sürdüğü beyanlarının hiçbirisinin gerçeği yansıtmadığını, Resmi hiçbir belge ibraz edemediğini, alınacak bilirkişi raporu ile davacının iddialarının gerçek dışı olduğunun tespit edileceğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki Rödovans sözleşmesine istinaden uğranılan zararın tahsili talebinden ibarettir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan 08/09/2020 tarihli bilirkişi raporu bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bulunması sebebiyle hükme esas alınmıştır.
Taraflar Arasında imzalanan 20/10/2010 Tarihli Rödevans Sözleşmesinin; ......... Yapı Ltd. Şti. ile ......... Adi Ortaklığı arasında imzalandığı anlaşılmıştır.
Davacı şirketin, davalı şirketi muhatap tutarak; ".. üretim faaliyetinin geçici süre yapılamamasından dolayı rödovans sözleşmesinin gereği ödeme yapılmayacaktır..." şeklinde ihtarnameler keşide edildiği görülmüştür.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, celp edilen bilgi ve belgeler, taraflar arasında imzalanan sözleşme, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına binaen; davacı ......... adi ortaklığı ile davalı maden ruhsatı sahibi ......... Yapı Ltd. arasında 20.10.2010 tarihinde akdedilen rödavans sözleşmesi ile ......... şirketi İstanbul, Çatalca'da bulunan sicil: 680 sayılı maden ruhsat sahasında kalker taş ve mıcır üretimi için davalı şirketin ........ olarak maden işletme faaliyetini sürdüreceği konusunda anlaşma yapıldığı, Madencilik faaliyetinin gerçekleşebilmesi için işin doğası gereği şantiye kurulması, makina ve ekipman parkının maden sahasına taşınması ve kurulması gerekmektedir. Dosyadaki bilgilere göre, Maden ruhsat sahibi ......... Yapı Ltd. şirketinin kamu borçu nedeniyle Enerji Bakanlığı ruhsat sahası içinde madencilik faaliyetlerine izin vermediği için rödevansçı firma ......... adi ortaklığı şirketinin madencilik faaliyetinde bulunamadığı süre olan 24.05.2015 - 24.04.2016 tarihleri arasında kar kaybı olarak maddi zarara uğradığını iddia ederek zararın tahsilini talep etmiştir. Taraflar arasında mevcut rödovans sözleşmesi m. 7.2. uyarınca davalı şirket “Kamu kurum ve kuruluşlarından davacı .........'ın faaliyetleri ile ilgili gerekli olan ve olabilecek tüm izinleri temin etmek, temin edilmesi amacı ile gerekli belge ve bilgileri vermek, .........'ın tayin ettiği şahıslara konu ile ilgili vekaletleri talebi halinde derhal vermek” borcu altına girmiştir. Yine taraflar arasındaki sözleşmenin 8.4. maddesine göre davacı şirket, “Satış Bilgi Farmuna istinaden tahakkuk edecek olan Devlet Hakkı, İl Özel İdare ve Belediye payı ve o tarihte yürürlükte olan yasalara göre gerekli vergileri en geç o senenin Mayıs ayı sonuna kadar resmi mercilere yatırmak, makbuz asıllarını, Maden İşleri Genel Müdürlüğüne ve diğer ilgili mercilere verilmek üzere .........'a teslim etmek.” ile yükümlüdür. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünün 07/08/2015 - 14701 tarih ve sayılı yazısı, İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Doğal Kaynaklar, Ruhsat ve Kültür Yarlıkları Müdürlüğünün....... sayılı yazısı ile İstanbul Valiliği Emniyet Müdürlüğünün ......... tarih ve sayılı yazılarında davalı “......... Yapı Ltd. Şti. uhdesinde bulunan ....... Erişim ve İR:577 sayılı ........ maden sahasının İşletme Ruhsatı ve İşletme İzni'nin 24/05/2015 tarihinde son bulduğu yeni izin belgelerinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünce yenilenmesinden sonra...tazmin edilerek verilebileceği...” denilerek davalı şirketçe 24/05/2015 tarihinde yenilenmesi gereken İşletme İzni ve İştetme Ruhsatının yenilenmediği, bu haliyle taraflar arasındaki rödevans sözleşmesi m. 7.2. uyarınca davalı şirketin gerekli izinleri alma yönündeki yükümlülüğüne aykırı davrandığı, davacı şirketçe, söz konusu izin ve ruhsatların davalı şirketçe yenilenmesine geçen zamanı boyunca üretimi durdurmasından kaynaklanan zararları talep etmesinde haklı olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile 849.958,90 TL net kar paylı, 154.135,97 TL ek maliyet gideri olmak üzere toplam 1.004.094,87 TL'nin 24/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile davacı şirkete ödenmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 68.589,72 TL harçtan peşin alınan 2.561,63 TL+ ıslah harcı olarak yatırılan 14.585,81 TL harcın mahsubu ile eksik 51.442,28 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 3.180,20 TL posta masrafı + toplam harç gideri 2.602,73 TL+ 14.585,81 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 20.368,74 TL. yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
4-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 67.254,74 TL avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
Dair karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK'nun 342.maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 23/06/2022
Başkan .......
¸(e-imzalıdır)
Üye .........
¸(e-imzalıdır)
Üye .......
¸(e-imzalıdır)
Katip .....
¸(e-imzalıdır)