T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/975
KARAR NO: 2021/135
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/10/2018
KARAR TARİHİ: 05/02/2021
GEREKÇELİ KARAR YAZILMA TARİHİ : 17/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında tapuda Yozgat İli, ...... İlçesi, ....... Mahallesi, ...... Ada, ...... Parsel no'da kayıtlı bulunan akaryakıt istasyonunun işletmeciliği için 28.10.2013 tarihinde 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi ve aynı tarihli protokol imzalandığını, 28.10.2013 tarihli protokol'ün 3.1.2 maddesi ile davalı bayi, bayilik sözleşmesi tarihinden itibaren yıllık dönemler itibariyle 1.000 m3/yıl beyaz ürün (benzinler-motofcinler)satın alacağını, bu miktarda eksik aldığı her m3 ürün için 100 USD cezai şartı müvekki şirkete ödemeyi beyan, kabul ve taahhüt ettiğini, davalı bayinin yine aynı protokol'ün 4. maddesi ve bayilik sözleşmesinin 17/c ve 19. maddeleri gereğince taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin bir yada birden fazla maddesini ihlal etme halinde müvekkil şirkete 150.000,00 USD cezai şartı ve bu sebeple sözleşmenin feshi halinde cezai şartlar dışında sözleşmenin sonuna kadar müvekkil şirketin uğradığı kar mahrumiyetini ödemeyi beyan kabul ve taahhüt ettiğini bayilik sözleşmesinin eki olarak taraflar arasında akdedilen ariyet sözleşmesi hükümleri doğrultusunda müvekkili şirket tarafından davalı bayisine sözleşme süresince akaryak istasyonundan bedelsiz olarak kullanılmak ve sözleşmenin sona ermesiyle iade edilmek üzere menkul mallar verildiğini, dava bayiye 09.12.2013 tarih, ...... nolu fatura kapsamın 56.884,37TL bedelli kurumsal kimlik ekipmanları ile 12.02.20 tarih ...... nolu fatura kapsamında 10.971,64 TL bedelli tank ve pompa otomasyonu teslim edildiğini, protokol hükümleri göre taahhütlerini yerine getiren müvekkili şirketin aşamadan sonra tek beklentisinin davalı bayisinin de sözleşme hükümlerine riayet ederek taahhütlerini yerine getirme olduğunu ancak davalı bayinin satış taahhütlerini yeri getirmediği gibi cari hesap borcunu da ödemediğini, aynı zamanda işletmekte olduğu istasyonu satarak işyeri açma ve çalışma ruhsatını üçüncü şahıslara devrettiğini, davalı bayinin, bayilik sözleşmesini fiilen ve hukuken sona erdiren ahde vefa ilkesine aykırı bu davranışı üzerine müvekkili şirket tarafından bayiye bir ihtarname gönderildiğini, ihtarname ile bayilik sözleşmesinin süresinden önce feshine sebebiyet veren davalı bayiden doğmuş borçlarının ödemesini talep edildiğini, bu arada davalının müvekkili şirketin bayisi olarak EPDK nezdinde sahip olduğu bayilik lisansının da kendi müracaatıyla sonlandırıldığı bilgisini EPDK'nın web sitesinde yayınlandığını, müvekkili şirketin bahsedilen taraflar arasında imzalanmış sözleşme ve protokollerden kaynaklanan cezai şart ve kar mahrumiyeti alacaklarının tahsili amacıyla Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesini ....... E. sayılı dosyasıyla fazlaya ilişkin hakları saklı tutmak suretiyle kısmi alacak davası ikame edildiğini, mahkemece müvekkili şirketin 1.000 USD'lik satış taahhüdünden kaynaklanan cezai şart alacağının kabul edildiğini, fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuklarını, söz konusu yargılamada tahkikatın yapılmış olduğunu, cezai şart alacağının tespit edildiğini, beyanla, Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ...... E. Sayılı takip dosyasında davalının itirazının iptali takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen, cevap dilekçesi sunmamıştır.
Bakırköy ...... İcra Dairesinin .....E. Sayılı dosyasının incelenmesine; davacının 214.759,92 TL asıl alacak, 76.391,28 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 291.151,20 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yoluyla takip başlatıldığı, borçlunun itiraz etiği, icra dairesi tarafından takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın yasal 1 yıllık süre de açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin ..... E. -..... K. Sayılı dosyasında; "taraflar arasındaki sözleşmenin sona erme şekli dikkate alındığında kurulan üçlü ilişkinin TBK madde 205/2 anlamında sözleşme devri olarak nitelendirilmesi gerektiği, davacı, davalı ve dava dışı yeni bayi arasında üçlü bir mutabakat sağlandığı, davacının sözleşmenin devri yoluyla davalıyla aralarındaki sözleşme ilişkisinin sona ermesine muvafakat anlamına gelecek şekilde yeni bayi ile sözleşme imzaladıktan sonra davalıdan sözleşmeyi başkasına devrettiği için tazminat istemesinin çelişkili davranış yasağına aykırılık teşkil edeceği anlaşıldığından davacının maktu cezai şart ve yoksun kalınan kâra ilişkin taleplerinin reddine; sözleşme kapsamında asgari tedarik taahhüdüne aykırı olarak yeterli miktarda akaryakıt alımı yapmadığı dosya kapsamında sabit olup, asgari tedarik taahhüdüne aykırı davranış sebebiyle talep edilen cezai şartın taleple bağlı kalınarak kabulüne, 1.000 USD cezai şartın temerrüt tarihi olan (davacının ihtarının davalıya 18/11/2014 tarihinde tebliğ edildiği ve davalının 26/11/2014'de temerrüde düştüğü dikkate alınarak) 26/11/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına" karar verildiği, davacının istinaf yasa yoluna başvurusundan feragat ettiği, hükmün 15/10/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi ....... raporunda özetle; toplam 96.400 USD cezai şartın kesinleşen 1.000 USD'lik kısmı için TL karşılığı olan 2.227,80 TL tutara ve kalan kısmı için 95.400 USD' lik kısım için TL karşılığı olan 212.532,12 TL üzerinden takibe kadar hesaplanan faiz toplamının 76.436,88 TL olduğunu, takibe konu ipoteğin " ... cezai şart ve temerrüt faizlerinden kaynaklanan borçlar için azamı 400.000 TL olarak" belirlendiği ve davacının talep tutarının ipotek tutarı içerisinde kaldığı bildirilmiştir.
Dava; bayilik sözleşmesinden kaynaklanan bakiye cezai şart alacağına ilişkindir.
İncelenen tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında 28/10/2013 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi imzalandığı, geçerli sözleşmeye göre davalının eksik alacağı her metre küp ürün için 100,00 USD cezai şartı davacıya ödemesinin kararlaştırıldığı, davalının satış taahhüdünü yerine getirmediği iddiasıyla davacı tarafından açılan dava da Mahkememizin ...... E. -....... K. Sayılı dosyasında yargılama yapıldığı, yapılan yargılamada birden fazla rapor alındığı, hükme esas alınan 24/03/2016 tarihli bilirkişi raporunda davalının asgari tedarik satış taahhüdünü yerine getirmemesi dolayısıyla ödemesi gereken cezai şart tutarının 96.400,00 USD olarak hesaplandığı, cezai şartın haklı bir hukuki sebebe dayandığı, sözleşme kapsamında davalının asgari tedarik taahhüdüne aykırı olarak yeterli miktarda akaryakıt alımı yapmadığının sabit olması nedeniyle davacının talep miktarı ile bağlı kalınarak fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak kaydıyla 1.000 USD cezai şartın davalıdan tahsiline karar verildiği ve verilen kararın kesinleştiği anlaşılmakla, davacının davalının asgari tedarik taahhüdüne aykırı davranışı nedeniyle 96.400,00 USD talep edebileceği, 1.000 USD yönünden verilen hükmün kesinleştiği, davalının temerrüde düşürüldüğü 26/11/2014 tarihinden takip tarihine kadar geçen sürede davacının talep edebileceği faiz miktarının 76.436,88 TL olduğu, talebin ipotek tutarı içinde kaldığı tespit edilmekle, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ...... e sayılı dosyasında davalının itirazının iptali ile takibin devamına,
2-Kabul edilen asıl alacağın %20 si oranında belirlenen 42.951,98 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine
3-Alınması gerekli 19.681,56 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 3.464,36 TL harcın mahsubuyla bakiye 16.217,20 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvurma harcı, 3.464,36 TL peşin harç olmak üzere toplam 3.500,26 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 771,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-AAÜT gereğince hesap edilen 28.618,49 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345. maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/02/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır