T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/812
KARAR NO: 2021/171
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 25/10/2019
KARAR TARİHİ: 12/02/2021
GEREKÇELİKARAR
YAZILMA TARİHİ: 17/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde ..... numaralı poliçe ile sigortalı olan ..... Perakende Tic. A.Ş şirketine ait işyerinin davalılardan ..... Şirketinin maliki olduğu, ..... AVM 'de 09/11/2018 tarihinde çıkan yangın sonucu zarar gördüğünü, yangın ile ilgili olarak Lüleburgaz CBS tarafından soruşturma başlatıldığını, yangının AVM içerisinde faaliyet gösteren davalılardan .... Eğlence şirketine ait ..... isimli işyerinde çıktığnı, davalılardan .... Sigorta AŞ'nin .... Eğlence şirketinin sigortacısı olduğunu, bu nedenle davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davalı ..... şirketinin ise AVM nin yapı maliki olup, AVM'yi işleten firma sıfatıyla zarardan sorumlu olduğu, ..... Sigorta AŞ' nin de AVM' nin sorumluluk poliçesine tanzim ettiğini, müvekkilinin sigortalısına hasar dosyası ile tespit edilen müvekkilinin payına düşen 123.961,92 TL tutarındaki tazminatı 27/12/2018 tarihinde ödediğini, söz konusu zarara istinaden davalılar aleyhine Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... e sayılı dosyası ile icra takibi başlatıklarını, davalıların takibe itirazı nedeniyle takibin durduğunu beyanla, davalıların haksız itirazlarının iptali ile, %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı .... Eğlence Merkezleri İşletmeciliği AŞ. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından kiralanan mecurun ..... tabelası ile işletildiğini, taraflara arasındaki kira sözleşmesi devam ederken müvekkili şirket tarafından işletilen mağazada 09/11/2018 tarihinde yangın çıktığını, huzurda görülmekte olan davanın müvekkili şirkete ve müvekkili şirketin sigortacısına karşı ikame edilmesinin hukuken doğru olmayıp husumet itirazlarının bulunduğunu, davada Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, her ne kadar müvekkili şirket tarafından işletilen mağazada yangın çıkmış olsa da davacı yanın sigortalısının uğradığı zararların tamamından müvekkili şirketi sorumlu tutmasının mümkün olmadığını, oluşan zararın çıkan yangın nedeniyle alev ve yanmadan kaynaklı zararlar olmayıp, dumanın tahliye edilememesinden kaynaklı şekilde oluşan zararlar olduğunu, müvekkili şirketin işletmekte olduğu mağazadaki tüm emtiaların birinci sınıf yanmaz malzemelerden oluştuğunu, bu nedenle itfaiyenin geç müdahalesine rağmen yangının alışveriş merkezindeki diğer mağazalara sirayet etmediğini, şayet duman tahliye sistemi mevcut olsa idi diğer mağazaların herhangi bir zararının oluşmayacağını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ..... Karton San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davcının sigortalısı ..... Perakende Tic. A.Ş. arasında imzalanan 30/09/2015 tarihli kira sözleşmesi mevcut olup, iş bu kira sözleşmesinin 21. maddesinde sözleşmeden doğacak ihtilaflarda Çağlayan Mahkemeleri yetkilidir denildiğini, bu nedenle davada İstanbul Mahkemeleri yetkili olup, yine kira sözleşmesinden kaynaklandığından Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, yangının çıkış yerinin .... Eğlence Merkezi olup yangının meydana gelmesinde ve zararın oluşmasında .... Eğlence Merkezinin tek kusurlu olduğunu, müvekkili şirketin maliki olduğu .... AVM'de meydana gelen zararda müvekkili şirketin herhangi bir yapı kusuru, bakım eksikliği olmadığını, bina yapı malikinin sorumluluğunun doğması için zarar ile yapı bozukluğu arasında uygun illiyet bağının kesilmemiş olması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ..... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmakta İstanbul Adliyesi Mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkili şirket nezdindeki .... nolu poliçede sigorta ettiren bina maliki ..... olup, poliçede sigorta ettirenin yapı maliki olmasından kaynaklı olarak kiracının uğradığı hasarı karşılamasına ilişkin bir teminat klozu bulunmadığını, dava konusu olayın poliçe teminat kapsamı dışında olduğunu, davacının sigortacısı olduğu şirket ile malik sigortalı arasında kira sözleşmesi bulunup poliçe genel ve özel şartları gereği davacının sigortacısı olduğu şirketin üçüncü şahıs kapsamında olmadığını, çıkan yangından ve oluşan zarardan davalı .... Eğlence Merkezinin tek ve asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin sigortalısına atfedilecek kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı .... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı .... Eğlence Merkezi İşletmeciliği A.Ş.' ye ait işyerinin ..... nolu Kobi İşyeri Paket Sigorta Poliçesi ile müvekkili şirket tarafından poliçede belirtilen şartlar ve limitler dahilinde sigortalandığını, poliçede 770.000 TL teminat limiti ile sınırlı olmak üzere yangın mali mesuliyet teminatı bulunduğunu, sorumluluklarının sigortalılarının kusuru oranında olmak üzere belirtilen limiti ile sınırlı olduğunu, sigortalının ve müvekkili şirketin yangının yayılması ve AVM içerisindeki diğer işyerlerinin zarara uğraması ile ilgili sorumluluğunun bulunmadığını, yangının kısa sürede müdahale edilmemesi ve yangının AVM içerisindeki diğer işyerlerine zarar vermesi ile ilgili asli kusurun AVM yönetimine ait olduğunu, yangın sonucu müvekkili şirkete üçüncü şahıslardan gelen toplam zarar miktarı 4.256.932,75 TL olup bu rakamın teminatın çok üzerinde olduğunu, birden fazla kişi zarar görmüşse sigortacının poliçe limiti dahilinde zarar gören üçüncü kişilerin oranlama yoluyla tazminat isteyeceğini, teminat/talep oranlaması sonucu iş bu talep için garame hesabına denk gelen tutarın 22.419,12 TL olduğunu, davacı sigorta şirketi ile bu kapsamda görüşmeler yapılıp talepleri karşılığı 22.422,41 TL ödeme ile konu hasarla ilgili ibraname düzenlendiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Bakırköy .... İcra Dairesinin ..... e sayılı icra dosyası, Lüleburgaz ..... Asliye Hukuk Mahkemesinin ..... değişik iş dosyası ve Lüleburgaz CBS nin .... soruşturma sayılı dosyası celbedilmiştir.
Dava, sigorta poliçesi kapsamında ödenen bedelin rücuen tazmini, istemine ilişkindir.
Sakarya BAM, ..... H.D.'nin .... E.- .... K. Sayılı ilamında da belirtildiği gibi; Görevle ilgili düzenlemeler; kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesinde; sigortacının, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği; sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal edeceği, sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa; sigortacının, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca; sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebileceği, hüküm altına alınmıştır.
Dava; sigorta şirketi tarafından sigortalısının halefi olarak açıldığına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22/03/1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı kararında; bu husus “sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur” şeklinde vurgulanmaktadır.
Dava tarihi itibari ile yürürlükte bulunan; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4. maddesinde ise, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın kiralanan taşınmazların, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre; ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların sulh hukuk mahkemesinin görevinde olduğu düzenlenmiştir.
09/11/2018 tarihinde, .... isimli alışveriş merkezinde çıkan yangın sonucunda, davacı sigorta şirketi nezdinde sigortalı işyerlerinde oluşan yangın hasarı sebebiyle meydana gelen zarar sigortacı tarafından sigortalısına ödenmiş olup, ödenen tazminatın dava dışı sigortalı işyerini kiraya veren ve alışveriş merkezini işleten davalı ..... Karton San. ve Tic. A.Ş. ile diğer davalıların zarardan sorumlu oldukları ileri sürülerek tahsili talep edilmiştir. Davalılardan AVM işleticisi ..... Karton San. ve Tic. A.Ş. ile davacı sigorta şirketine sigortalı işyerlerini işleten şirketler arasında kira sözleşmesi mevcut olup, bu sözleşme uyarınca, davacıya sigortalı şirket kiracı, davalı ..... Karton San. ve Tic. A.Ş. ise kiralayan durumundadır. Bu nedenle, dava dışı sigortalı şirket ile davalı arasındaki temel hukuki ilişki kira sözleşmesine dayanmaktadır. Dava dışı sigortalı şirket ile davalı ..... Karton San. ve Tic. A.Ş. arasında uyuşmazlık, kira ilişkisinden doğduğuna göre; davaya bakma görevi sulh hukuk mahkemesindedir. Davalılardan birinin özel mahkemede yargılanmasını gerektirmesi halinde diğer davalılarında aynı mahkemede yargılanması gerektiğinden, davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yürürlük tarihinden sonra açıldığı, kira ilişkisine dayalı uyuşmazlıklarda özel görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu, sigortacı tarafından halefiyet yoluyla açılan davanın da sulh hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/7875 Esas, 2019/6367 Karar, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/6483 Esas, 2019/7301 Karar) nazara alınarak, HMK.'nun 115/2. ve 114-(1)-c) maddeleri gereğince, mahkememizin görevli olmaması nedeniyle dava şartı yoluğundan davanın usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli Mahkemenin Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemesi OLDUĞUNA,
3-HMK 20. Maddesi gereğince süresi içerisinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde iki hafta içinde mahkememize müracaat ile dosyanın görevli mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, başvurulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına,
4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin, davalı .... ve ...... vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalıların yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı.
12/02/2021
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim .......
e-imzalıdır