T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/844 Esas
KARAR NO: 2020/828
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/11/2019
KARAR TARİHİ: 18/11/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari ilişki olup, 01/01/2018 ile 08/10/2018 tarihleri arasında ödenmeyen bakiye fatura alacağının tahsili amacıyla davalı şirkete karşı Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü’nün .. esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı-borçlunun dosya borcuna itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına davalının %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin yurtdışı ve yurtiçi makine satışlarında ürettiği makinelerde kullanılmak üzere davalı şirket tarafından üretilen ve pazarlanan fatura ve sevk irsaliyelerinde cins ve adedi belirli hortumları davalıdan satın alınarak müvekkilinin Fransa'daki deposuna nakledildiğini, bu hortumlar kullanılarak imal edilen makinelerin yabancı şirketlere satıldığını, müşterilerden gelen makine arızalarındaki şikayet üzerine teknik inceleme ve tespitte davacı tarafından satılan hortumların hatalı imal edilmesi ve istenilen kalitede olmaması sebebiyle makinenin çalışmasını etkilediğinin ortaya çıktığını, artan şikayetler üzerine müvekkilinin davacıdan aldığı hortumları makinelerden sökerek başka üreticilerden temin ederek değiştirmek zorunda kaldığını, arızanın seri olarak tespit edilen tüm hortumların Fransa'daki depoda muhafaza ettiğini, müvekkili şirket tarafından ayıplı ve hatalı üretilen hortumlar ile ilgili teknik incelemeler yabancı şirketlerden gelen şikayet ve raporlar neticesinde bu hortumların makinelerin işleyişini bozduğunun ortaya çıktığını, bu durumun ... yazışmaları ile davacı şirket yetkilisine bildirildiğini, davacı tarafça ayıplı bir mal var ise, yenisi ile değiştirileceğinin belirtildiğini, makinalardaki ayıpların gizli ayıp olduğunu, Bakırköy .... Noterliği'nin 06/08/2019 tarihli ihtarnamesi ile hortumların ayıplı olduğunun bildirildiği, davacının ürününün arkasında olduğunu belirtmesine rağmen ihtarname sonrası takip yaptığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Dava, davacının, faturaya dayalı bakiye cari hesap alacağının tahsili için davalı aleyhine giriştiği icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.
Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü’nün .. esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 86.743,92 TL asıl alacak, 555,52 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 87.299,44 TL alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsili için faturaya dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın alacaklıya tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi 29/09/2020 havale tarihli raporunda; davacı ve davalı defter kayıtlarına göre davacının, davalıdan 86.743,92 TL alacağının bulunduğu hususunda mutabakat olduğu, davalı şirketin, davacı şirketten alınan hortumların hatalı imal edildiği, bunun üzerine davacı şirketten temin edilen hatalı, kalitesi düşük hortumların makinelerden sökülerek başka bir üreticiden temin edilen hortumlarla değiştirildiği, ... yazışmaları ile davacı firma yetkililerine ve üretim müdürüne bildirerek satılan ve yurtdışmda depolanan hortumların hatalı ve ayıplı olduğunu, hortumların monte edildiği makinelerin arıza vermesinin sebebinin bu hortumlardan kaynaklandığı hususunda bilgi verildiği, gizli ayıplı mallar hakkında davacı şirket üretim müdürüne konu hakkında bilgi verildikten sonra davacı şirket muhatap gösterilerek Bakırköy .... Noterliği'nin 06/08/2019 tarih ve .... yevmiye sayılı ihtarname düzenlenerek davacı şirketin, davalı şirkete sattığı malların ayıplı ve imalat hatası olduğu ve malların Fransa’daki depoda bekletildiği, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde ayıplı ürünlerin nakliyesi karşılanarak yeni ve ayıpsız ürünlerle değiştirilmesi yada ayıp oranında bedelden indirim yapılmasının istenildiği, aksi takdirde depolama, nakliye ve gümrük vergisi dahil tüm zararların tahsili için yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiği, ancak davacı firmanın davalı firmanın ayıplı mal iddialarını yok sayarak ihtarname sonrası haksız bir şekilde icra takibi başlattığını, davacı firmanın sattığı malların (hortumların) gizli ayıplı (olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak ayıplı mal) mal olduğu, imalatın eksik ve yetersiz olduğunun ortaya çıkacağını, dolayısıyla davacı firmanın satış bedelinde indirim yapması gerektiğini belirterek davacı firmaya borcu bulunmadığı iddiasında bulunduğunu, dava dosyasının ve eklerinin tetkikinde, davacı firmadan alınan malların ayıplı ve hatalı imal edildiğini gösteren yabancı kökenli şirketlerden gelen Fransızcadan Türkçeye tercümeli şikayet mektuplarının bulunduğu, bu mektuplarda genellikle .... Adresinde bulunan ... Şirketinin .... markasının boruları ile davacı Firmanın sahip olduğu .... markalı arızalı boruların değiştirildiğinin belirtildiği, dava Dosyasının ve eklerinin tetkikinde, 11 Mayıs 2018 - 09 Temmuz 2018 Tarihleri arasında Davacı Firma yetkilisi ...., .... Üretim ile Davalı Firma yetkilisi ... arasında ... mesaj taşmalarının, bulunduğu mesajlarda hortumlarda problem yaşandığı, iç büzüşme yaptığı, şikayetlerin olduğu ve makinelerde tıkanıklık yaptığı, 140 m3 beton attığı, 120 m3 kullanılmamış iade gönderildiğinin, şikayetin olduğunu, çok zor Fransa dayım gibi ibarelerin ve mesajlarda sıkıntılı durum ile ilgili hortum ve makine resimlerinin bulunduğu görülmüştür. Bilirkişi Raporunun Davacı Firmanın Ticari Defter Tespitleri kısmında tarihleri, sıra numaralan ve tutarları belirtilen Davacı Firma tarafından Davalı Firma adına düzenlenen Satış Faturalarındaki malların cinsinin Çeşitli ebattaki kauçuk hortum olduğu anlaşılmış olup Davalı Firma tarafından Davacı Firmadan alman bu hortumlardan ne kadarının (hangi miktarda,hangi tutarda) Fransa daki müşterilerin arızalı makinelerinde kullanılmak üzere Fransa dakî Depolarına gönderildiğine ilişkin Dava Dosyası ve eklerinde herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığını bildirmiştir.
Öncelikle taraflar arasındaki davaya konu cari hesap ilişkisine konu faturalar mail yazışmaları ve davacının faaliyet alanı değerlendirildiğinde, tarafların aralarındaki ilişki bir satış sözleşmesi olmayıp yanlar arasında anlaşmanın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı BK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisidir.
Her ne kadar taraflar ticari satış ilişkisi olduğundan bahisle beyanda bulunmuşlar ise de, HMK'nın 33. maddesine göre hakim Türk hukukunu resen uygular. Bu nedenle mahkememizce tarafların gösterdiği hukuki sebep ile bağlı olmaksızın somut uyuşmazlığa uygun olan hukuki müessese ve ilgili kanun hükümleri belirlenerek uyuşmazlık çözümlenmiştir. Bu açık düzenleme karşısında tarafların, iddia ve savunmalarının dayanağı olarak farklı bir yasa kuralına dayanmış olmaları tarafların lehine veya aleyhine sonuç doğurmaz ve bu konuda usuli kazanılmış hak doğduğundan da söz edilemez.
Eser sözleşmesinin diğer sözleşme türlerinden ayırt edilmesi bakımından öncelikle bu sözleşmelerin kanundaki tanımlarından yararlanılmalı, sonuca gidilemediği takdirde sözleşme türlerine ilişkin özel hükümlerden yararlanılmalıdır. Kanundaki tanımlara göre eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK 470/1). Satış sözleşmesi ise satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir (TBK 207/1).
Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, 6098 sayılı TBK'nın 474-478. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Ayıp eserde olması gereken lüzumlu vasıfların veya sözleşmede kararlaştırılan vasıfların eksikliğini ifade etmektedir. TBK'nın 474/I. maddesine göre iş sahibinin eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre geç sayılmayacak bir süre içinde eseri muayene edip varsa ayıplarını yükleniciye bildirmesi gerekir. Ayıp ihbarı maddi vakıa olup, tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir ( Yargıtay 15.HD'nin 23/03/2016 gün 2015/2443 E- 2016/1824 K, 05/05/2016 gün 2015/4343 E-2016/2603 K). Bu nedenle TTK'nın 18/3, 23/c ve TBK'nın 223 maddesindeki hükümlerin eser sözleşmelerinde uygulama yeri bulunmamaktadır. Ayıp halinde iş sahibinin hakları ise, 6098 sayılı TBK'nın 475. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre iş sahibinin seçimlik hakları sözleşmeden dönme, bedelden indirim yapılmasını veya ayıbın giderilmesini talep etme haklarıdır.
Somut olayda davacı, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında 01/01/2018 - 08/10/2018 tarihleri arasında ödenmeyen bakiye faturalardan dolayı takip yaptığını belirtmiş olup, davalı ise faturada belirtilen hortumların ayıplı olduğundan bahisle ayıp savunmasında bulunmuştur.
Takibe konu cari hesaba ilişkin faturaların kauçuktan üretilen hortumlara ilişkin olduğu ve davacı tarafça imal edilmesi sonucu ortaya çıktığından eser olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmış, incelemede bu doğrultuda gerçekleştirilmiştir.
Cari hesaba konu fatura bedelleri takipteki asıl alacak miktarıyla uyumlu olarak taraf defterleri arasında mutabakat bulunmak suretiyle kayıtlı olup, kaldı ki davalının ürünlerin teslim edilmediğine ilişkin bir itirazı bulunmamaktadır. Ancak davalı tarafça ayıp savunmasında bulunulmuş ise de, taraflar arasında birden fazla kez mal alım satımı gerçekleştiği ve ayıba ilişkin iddianın hangi faturalardaki hangi ürünlerden kaynaklı olduğu hususunda bir somutlaştırma yapılmamış ve her ne kadar cevap dilekçesinde ayıplı olan ürünlere ilişkin teknik inceleme yapılması sonucu müşterilerden gelen şikayetlerin davacıdan satın alınan hortumlardaki hatalı imalat nedeniyle ortaya çıktığı belirtilmiş ise de, davalı yaptırılmış bir tespite ya da teknik incelemeye ilişkin herhangi bir raporda ibraz etmemiştir.
Davalı tarafça, müşterilerinin sunmuş olduğu şikayet dilekçelerinin yeminli tercümeleri sunulmuş ise de, bu ayıba ilişkin yaptırılmış bir teknik inceleme olarak kabul edilemeyeceği gibi yazışmalara konu ürünlerin davacıdan satın alınan ve takibe konu olan faturalara ilişkin ürünler olup olmadığı dahi belli değildir.
Taraflar arasında inkar edilmeyen mail yazışmaları içeriğine bakıldığında, davacı yetkilisi tarafından ayıplı olduğu belirtilen ürünlerin gönderilmesi halinde inceleme yapılacağını, kendilerine gönderilen aynı partideki ürünlerle ilgili test yaptırıldığına ilişkin çözüm odaklı beyanlarda bulunulduğu görülmüş ise de, davalı ayıplı olduğu belirtilen ürünlerle ilgili kendisi yurtdışında herhangi bir inceleme yaptırıp ibraz etmediği gibi ürünleri davacıya da göndermemiş ve ayıba ilişkin savunmasını ispat edememiştir.
Takibe konu cari hesap alacağı taraf defterlerinde kayıtlı olup, davalı ayıba ilişkin savunmasını ispat edemediğinden davacının asıl alacak talebi yönünden yapmış olduğu itirazın iptali talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Dava İİK.nun 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davası olup, icra takibi cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik olduğu,bu durumda açılan itirazın iptali davasında hüküm altına alınan alacak bilinebilir, bir başka deyişle likit olduğundan hükmedilen miktarın % 20'si oranında İİK.nun 67. maddesi uyarınca davacı yararına tazminata hükmedilmesine karar verilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kabulü ile 86.743,92 TL asıl alacak yönünden davalının Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün .. esas sayılı takibe vaki itirazın iptaline, takibin asıl alacak yönünden devamına; Asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı kanunun 2/2. Maddesi gereğince Merkez Bankasının kısa vadeli krediler için ön gördüğü değişen oranlarda avans faiz oranı uygulanmasına,
Asıl alacağın %20'si üzerinden hesap edilen 17.348,78 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Alınması gerekli 5.925,47 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 1.054,36 TL harcın mahsubuyla bakiye 4,871,11 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yapılan 44,40 TL başvurma harcı, 1.054,36 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.098,76 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 904,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
AAÜT gereğince hesap edilen 12.076,71 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine,
Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/11/2020
Katip ...
Hakim ...