T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2019/917 Esas
KARAR NO: 2020/892
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 03/12/2019
KARAR TARİHİ: 23/12/2020
KARAR YAZILMA TARİHİ: 07/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ...... Sitesi ....... Caddesi ....... Sokak No:..... Merter adresindeki ....... Ayakkabı End. Paz. Tic. Ltd. Şti. İsimli ....... ticaret sicil nolu ticari işletmede 27/11/2019 tarihinde şirketin server'ında yaşanan arıza sebebiyle ticari işletme içerisinde bulunan bilgisayar kayıtlarında ki 01/01/2019-31/12/2016 yılına ait yevmiye ve kebir defteri, 01/01/2017-31/12/2017 yılına ait yevmiye ve kebir defteri, 01/01/2018-31/12/2018 yılına ait yevmiye ve kebir defteri, 01/01/2019-31/06/2019 yılına ait yevmiye ve kebir defterlerinin zayi olduğundan TTK madde 82, 7 numaralı fıkra uyarınca bahsi geçen belge ve kayıtların zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
TTK'nun 82/7.maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı ğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir” şeklinde olup davanın ziyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılması gerekmektedir.
Mahkememizce davacının ticari defterlerinin zayi sebeplerinin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda konusunda uzman SMMM ve Bilişim Uzmanı Bilirkişilerden rapor aldırılmıştır. Bilirkişiler 06/10/2020 tarihli raporunda özetle; ilgili bilgisayarda teknik açıdan belirtilen 04/10/2019 tarihinde sistemsel bir sorun oluştuğunu, e-defter programının yükleme tarihinin 30/10/2019 olduğunu, dava tarihine kadar geçen sürenin 15 günden fazla olduğunu, ancak hasar tespit tutanağındaki tarihin 27/11/2019 olduğunun tespit edildiğini, davacının ticari belgelerinin saklanması, korunması ve muhafazası konusunda gerekli dikkat, özen ve ihtimamı göstermediğini bildirmiştir.
Dava dilekçesi ve eklerinden, dava tarihinin 03/12/2019 olmasına rağmen söz konusu siber saldırı sonucunda ilgili e-defterlere ulaşılamadığının yani defterlerin zayi olduğunun öğrenilmesinden itibaren 15 günlük sürenin geçmesinden sonra açıldığı anlaşılmıştır. Bu konuda davacı vekilinin dava dilekçesinde de bunu kabul ettiği, 19/10/2019 tarih ve 30923 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektronik Defter Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7.1 maddesi uyarınca e-defterler için zayi belgesi alma imkanı getirilmesi nedeni ile bu tarihten itibaren 15 günlük yasal sürede dava açtıklarını ileri sürdükleri anlaşılmaktadır. Söz konusu tebliğin ilgili maddesi e-Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-Defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-Defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verilir.” şeklinde olup madde TTK'nun 82/7.maddesine yeni bir düzenleme getirmemekte, TTK'nun 82/7. maddesine paralel hükümler içerdiği görülmektedir. Yani davacı şirketin zayi belgesi talep etme hakkının söz konusu tebliğ değişikliği öncesinde de zaten yasada mevcut hali ile var olduğu açıktır. Zira TTK'nun 82/7.maddesinde mücbir sebepten bahsedilmemekte, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebepleri sınırlı olarak sayılmakta olup, davacının ticari defterlerinin bulunduğu server'ına ait hard diskinin arızalanması sonucu oluşan elektronik problem mücbir sebep olarak değerlendirilmiş ve netice itibariyle davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı anlaşılmakla talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : yukarıda açıklanan nedenler uyarınca ;
1-Davanın KABULÜ ile davacı şirketin 2016 yılı defteri kebir ve yevmiye, 2017 yılı defteri kebir ve yevmiye, 2018 yılı defteri kebir ve yevmiye, 2019 yılı defteri kebir ve yevmiye defterlerinin zayı olduğunun tespitine,
2--Zayi belgesinin düzenlenip davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 54,40-TL harcın peşin alınan 44,40-TL harçtan mahsubu ile bakiye 10,00-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
5-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/12/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır