T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/927 Esas
KARAR NO: 2020/504
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/09/2014
KARAR TARİHİ: 07/09/2020
KARAR YAZILMA TARİHİ : 11/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'un 14/03/2012 tarihinde ... havayollarına ait üniformaların yapım ve adetlerini içeren bilgi ve bu hususta diğer davalıyla birlikte hareket ettiklerini ve kendileriyle çalışmak istediklerini bildirip müvekkilince yapılması istenen gömlek, pantolon, ceket ve mont yapımını içeren mail gönderdiğini, söz konusu mailin incelenmesi sonucunda müvekkili tarafından 19/03/2012 tarihinde fiyat teklifi sunulduğunu ve sonuçta müvekkiline 13/04/2012 tarihinde gelen mailde "ekte siparişin son halini bulabilirsiniz, ödemeleri pazartesi, salı günü her firmaya yapmaya çalışacağım, lütfen sizdeki sipariş miktarlarına göre hazırlıklarınızı yapınız, size % 30, ilk ödeme açıktan yapılacaktır, buna lütfen kendinize ait sipariş için bir proformo invoce gönderiniz, % 30 ödeme miktarını bildiriniz, hayırlı olsun." bilgilerinin ulaşmasından sonra müvekkili tarafından 16/04/2012 tarihinde proformo invoce oluşturularak davalı ...'a gönderildiğini, diğer davalı şirket tarafından da müvekkilinin hesabına 20/04/2012 tarihinde 69.108,00 EURO ön ödeme gönderildiğini, davalılar tarafından ayrıca faturaların da davalı şirket ... Teks. Tur. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne gönderilmesinin istendiğini, ilk siparişin gömlek olduğunu ve üretimin yapılarak 15/06/2012 tarihinde % 3 indirim talebiyle yükleme yapılarak gönderildiğini, ikinci sipariş olan ceket ve pantolon üretiminin de müvekkili tarafından gerçekleştirildiğini, davalı ... tarafından gelen mailde bu ürünlerin teslim tarihinin 30/06/2012 tarihi olduğunu, buna rağmen ürünlerin 28/06/2012 tarihinde hazır olduğunun ve mal okeylemesi için kontrollerin yapılmasının müvekkil tarafından davalı ...'a 27/06/2012 tarihinde gönderilen mailde talep edildiğini, 28/06/2012 tarihinde kontrolcü tarafından malların kontrol edilerek okeylendiğini, ancak malların teslim alınmayarak daha sonra 02/07/2012 tarihinde davalı ... tarafından üretilen malların ancak % 15 indirimli olmak kaydıyla alınacağını ya da siparişin iptal edileceğinin bildirilmesi üzerine % 15 kesinti yapılarak ve bu kesintilerin kendilerine yansıtılacağıda bildirilmek suretiyle üretilen malların teslim edildiğini, taraflar arasında yapılan anlaşma gereği üzerlerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmelerine rağmen davalıların müvekkilini 20.593,35 EURO zarara uğrattıklarını beyanla bu meblağın ihtarname tarihi olan 08/08/2012 tarihinden itibaren en yüksek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Teks. Tur. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesi özetle; davalıların birlikte hareket ettiklerini gösteren en ufak bir emare dahi olmadığını, davalı ...'un yurt dışından aldığı siparişi davacı şirkete yaptırdıktan sonra iş ihracat kısmına gelince müvekkili şirket ile aynı binada bulunmaları hasebiyle müvekkil şirketten yardım istediğini, adı geçen davalının ihracat yapma yeterliliği olmadığı için müvekkilinin yardımı kabul ederek yurt dışına ihraç edilecek ürünleri müvekkiline fatura ettiğini ve kesilen fatura bedellerini davacıya ödeme dışında hiçbir münasebetlerinin bulunmadığını, kendilerine gönderilen ihtarnameye de Bakırköy .... Noterliği'nin 14/08/2012 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname ile itiraz ettiklerini, davalılar arasında herhangi bir temsil ilişkisinin bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin diğer davalı şirketin sigortalı işçisi olduğunu, 16/03/2012 tarihinden 06/09/2012 tarihine kadar davalı şirket yanında çalıştığını, davalı şirket hesabına işlem yaptığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
Deliller:11/08/2012 tarihinde tebliğ edilen davacı tarafından davalılara gönderilen Beyoğlu .... Noterliği'nin 08/08/2012 gün ve .... yevmiye sayılı ihtarnamesi, davalı ... Teks Tur. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından davacıya çekilen Bakırköy ... Noterliği'nin 14/08/2012 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, ticaret sicil kayıtları, davalı ...'in SGK hizmet döküm bilgileri, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde alınan bilirkişi rapor ve ek raporu.
Mahkememize ait 23/12/2014 gün ve ... esas ... sayılı kararımızın davalı ... vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmesi sonucu Yargıtay .... Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 28/03/2016 gün ... esas ... karar sayılı kararı ile bozulması sonucu dosya mahkememize gönderilmekle ... esas sırasına kaydının yapıldığı, mahkememizin 05/06/2018 gün ... esas ... karar sayılı kararının temyiz edilmesi üzerine Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... esas - ... karar sayılı 09/01/2019 tarihli ilamı ile onandığı karar düzeltme talebi üzerine Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... esas - ...karar sayılı 04/11/2019 tarihli ilamı ile bozulduğu tespit olunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, iş bedelinden yapılan kesintinin iadesi istemine ilişkindir.
Bir sözleşmede karşılıklı edimler arasında açık bir oransızlık varsa, bu oransızlık, zarar görenin zor durumda kalmasından veya düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılmak suretiyle gerçekleştirildiği taktirde, zarar gören durumun özelliğine göre ya sözleşme ile bağlı olmadığını diğer tarafa bildirerek ediminin geri verilmesini ya da sözleşmeye bağlı kalarak edimler arasındaki oransızlığın giderilmesini isteyebilir. Gabin (aşırı yararlanma), bir sözleşmede tarafların edimleri arasında açık nispetsizlik bulunması olarak tarif edilebilir. Bir olayda gabinin varlığından söz edebilmek için objektif ve subjektif unsurların gerçekleşmesi gerekmektedir. Objektif unsur; edimler arasında açık bir nispetsizlik olarak tarif edilebilir. Subjektif unsur ise, zarar görenin müzayaka halinde olmasından veya işi hafife almasından yahut da tecrübesizliğinden dolayı gabinin gerçekleşmesi ve karşı tarafın bu durumdan bilerek yararlanmış olması olarak açıklanabilir. Bu şartların varlığı halinde, Kanun davacıya iki hak tanımıştır. Bunlardan birisi, davacının sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirerek ediminin geri verilmesini isteme hakkı, diğeri ise; sözleşmeyle bağlı kalınarak edimler arasındaki oransızlığın giderilmesini isteme, diğer bir anlatımla menfi zararının giderilmesini isteme hakkıdır. Davacı yüklenici eldeki davada gabin iddiasına dayanarak menfi zararının tahsili istemektedir. Davacının gabin iddiasına dayanarak menfi zararının tahsilini isteyebilmesi için gabinin objektif ve subjektif unsurlarının bir arada gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Davacı dava dilekçesinde, 159.044,4 Euro iş bedeli alması gerektiği halde yapılan iskonto sonucu kendisine 138.451,05 euro ödendiğini, bu suretle 20.593,35 Euro zarara uğradığını ileri sürmektedir. Şu halde, 159.044,4 Euro iş bedelinin yerine 138.451,05 Euro iş bedeli ödenmesinde aşırı ve açık bir nispetsizlik olduğundan söz edilemez. İş bedeli arasında aşırı ve açık bir nispetsizlik bulunmadığından, gabinin objektif unsuru gerçekleşmemiştir. Gabinin objektif unsurunun gerçekleşmediği hallerde, ayrıca subjektif unsurun gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmasına gerek yoktur. Bu durumda davanın reddi gerekmektedir.
Mahkememizin 23.12.2014 gün ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile davanın her 2 davalı hakkında kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılardan sadece ... vekilince temyiz edilerek Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 28.03.2016 gün ... Esas .... Karar sayılı ilamı ile davalı ... yararına bozulmuştur. Davalı ... Teks. Tur. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin temyizi olmadığından davanın kabulüne ilişkin ilk karar bu şirket aleyhine kesinleşmiştir. Tüm bu hususlar bur arada gözetildiğinde davanın davalı ... yönünden reddine, diğer davalı şirket hakkında ilk karar temyiz edilmemek suretiyle kesinleştiği ve davacı yararına usuli kazanılmış hak oluştuğundan bu davalı yönünden davanın ilk kararda belirtilen şekilde kabulüne karar verilmesi gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın davalılardan ... bakımından KABULÜ ile 20.593,35 EURO nun 11/08/2012 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarında değişen oranlarda yıllık en yüksek faiz yürütülmek suretiyle tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Davanın davalılardan ... bakımından REDDİNE,
3-Alınması gerekli 3.305,67-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 718,65-TL harcın mahsubuyla bakiye 2.587,02-TL harcın davalı ... Teks.Tur.San. ve Dış Tic.Ltd.Şti.'den alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 21,15-TL başvurma harcı, 718,65-TL peşin harç, 3,30-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 743,10-TL'nin davalı ... Teks.Tur.San. ve Dış Tic.Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 2.026,00-TL yargılama giderinin davalı ... Teks.Tur.San. ve Dış Tic.Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
6-AAÜT gereğince hesap edilen 7.091,00-TL ücreti vekaletin davalı ... Teks.Tur.San. ve Dış Tic.Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Davanın davalı ... bakımından reddedilmiş olması nedeniyle hesap edilen 7.091,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
8-Davalı ... tarafından posta / tebligat gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 140,90-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine
9-Davalılar tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalılara iadesine,
10-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun gecici 3. maddesi gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile Yargıtay .... Hukuk Dairesi nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar davacı ve davalı vekillerinin açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/09/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır