T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/11 Esas
KARAR NO : 2025/459
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan),
DAVA TARİHİ : 06/01/2020
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/06/2020
KARAR TARİHİ : 08/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/05/2025
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA BAKIMINDAN :
TALEP: davacı vekili özetle;
Taraflar arasında akdedilen sözleşmelere konu 4 adet tekstil boya makinesinin davalı satıcı tarafından ağır kusurlu şekilde ayıplı olarak teslimi nedeniyle, sözleşmelerden davacı alıcı tarafından Dönme Hakkı ( TBK.M.227-229) kullanılarak sona erdirildiğini, davalı tarafından teslim edilen makinelerin ayıplı olduğunun ve davacının dönme hakkını kullanmasının hukuken haklı nedene dayandığının tespiti ile, davalı satıcıya ödenen ve ayıplı mal teslimine dayalı dönme nedeniyle davacı müvekkiline iadesi gereken 160.000 Euro satış bedeli peşinat tutarının 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca davalıya ödeme tarihi olan 22.05.2019 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek temerrüt faizi ile birlikte aynen veya fiili ödeme tarihindeki TCMB Efektif satış kuru üzerinden davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı satıcının ağır kusurlu şekilde ayıplı ifası neticesinde, davacının uğradığı, zararların tespiti ile tahkikat sürecinde tam ve kesin miktarının tespitini takiben ıslaha ya da davalının muvafakatine gerek olmaksızın şimdilik 10.000,00 TL kısmının, davalının bu alacakları bakımından temerrüt tarihi olan ( en geç ) 17.09.2019 tarihinden tamamen tahsiline kadar 3095 sayılı yasanın 2/1 maddesi uyarınca işlemiş ve işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ettiklerini, müvekkili ile davalı şirket arasında 22.05.2019 tarihli 2 adet ..... Marka ....... İplik Boya ( Akuple ) makinesinin satımına ilişkin bir satım sözleşmesi ile yine 22.05.2019 tarihli 2 adet ..... Marka ..... Boya Makinesinin satımına ilişkin sipariş teyidi başlığını taşıyan iki ayrı sözleşme imzalandığını, 2 adet ..... Marka ....... İplik Boya ( Akuple ) makinesine ilişkin 22.05.2019 tarihli 5 sayfalık sipariş teyidi başlıklı sözleşmede sipariş edilen 2 adet boya makinesinin satış bedeli, ödeme süresi, teslimat ve benzeri satış şartlarının yanı sıra sipariş edilen makinelerin taşıması gereken teknik özellik ve nitelikleri son derece detaylı olarak kararlaştırıldığını, iki makinenin satış bedelinin 200.000 Euro + KDV olarak belirlendiğini, % 50 sinin sipariş tarihinde peşin ödemesinin kararlaştırıldığını, makine için ön ödeme tutarının 100.000 Euro olduğunu, 2 adet ..... Marka ..... Boya Makinesine ilişkin 22.05.2019 tarihli 4 sayfalık sipariş teyidi başlıklı sözleşmede de aynı şekilde sipariş edilen 2 adet boya makinesinin satış bedeli, ödeme süresi, teslimat ve benzeri satış şartlarının yanı sıra sipariş edilen makinelerin taşıması gereken teknik özellik ve nitelikleri son derece detaylı olarak kararlaştırıldığını, iki makinenin satış bedelinin ise basınçlı kazan çapı 219 mm olan için 20.000 Euro ve 1300 mm için 100.000 Euro olmak üzere toplam 120.000 Euro + KDV olarak belirlendiğini, % 50 sinin sipariş tarihinde peşin ödemesinin kararlaştırıldığını, makine için ön ödeme tutarının 60.000 Euro olduğunu, iki ayrı sözleşme ile toplam 4 adet tekstil makinesinin 320.000 Euro + KDV satış bedeli üzerinden satışı ve satış bedelinin % 50’sinin peşin ödenmesi konusunda anlaşmaya varıldığını, davacı tarafından peşinat tutarı olan 160.000 Euro’nun 22.05.2019 tarihinde davalı satıcıya ödendiğini, sözleşmelere konu toplam 4 adet tekstil boya makinesi ile davalı şirket tarafından ...... Marka ..... Boya Makinelerinin 31.07.2019 ve 20.08.2019 tarihinde, ..... Marka ....... İplik Boya (Akuple ) makinelerinin ise 06.09.2019 tarihinde olmak üzere davacının Kapaklı – Tekirdağ adresindeki fabrika binasına, davacıya teslim edildiğini, Makinelerin davacı şirkete teslimini takiben 10.9.2019 günü davacı şirket tarafından yapılan ilk inceleme ve muayeneleri sırasında teslim edilen makinelerde 22.05.2019 tarihli sözleşmelerdeki davalı şirket tarafından taahhüt edilen teknik özelliklere açıkça aykırı önemli eksiklikler ve özellikle iş güvenliği ve emniyeti açısından da tehlikeli olabilecek standartlara aykırı imalat hatalarının bulunduğunu, makinelerin herhangi bir şekilde kabulü ve üretim süresine katılımına imkan vermeyecek seviyede ayıplı olduğunun tespit edildiğini, bu eksiklik, imalat hataları ve ayıpların davacı şirketin makine bakım şefi İş Sağlığı ve İş Güvenliği Uzmanı ile Müdür yardımcısı tarafından düzenlenen muayene tutanakları ile kayıt altına alındığını, teslim alınan makinelerin müvekkili şirket çalışanlarınca yapılan ilk muayene ve kontrolü takiben davacı şirket tarafından 01.10.2019 tarihinde Çerkezköy Ticaret ve Sanayi Odası tarafından bu amaçla görevlendirilen Makine Mühendisleri tarafından 03.10.2019 tarihinde makineler üzerinde yapılan detaylı teknik incelemeler sonucunda 11.10.2019 tarih ve ..... sayılı 22 sayfadan ibaret bir ekspertiz raporu sunulduğunu, motorlar içinde ayrı bir incelemeye tabi tutulduğunu, makineler üzerindeki önemli imalat hataları ve ayıplarını, davacının, davalı tarafa bildirdiğini, bu bildirimi takiben Beşiktaş .....Noterliğinin 13.09.2019 tarih ve ..... yevmiye sayısı ile ihtarname keşide edildiğini, ihtarnamede makinelerin ayıplı olduğunu, teslimin kabul edilmediğini, sözleşmeye aykırı ve ayıplı ifa nedeniyle sözleşmeden dönüldüğünü, satış bedellerinin % 50 si nispetindeki peşin ödeme tutarlarının faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesi ve eş zamanlı olarak teslimi kabul edilmeyen ayıplı makinelerin geri alınması; ayrıca teslim edilen makinelerin üretimde kullanılamaması nedeniyle yeni ve ayıpsız makinelerin temin edileceği süreye kadar davacı şirketin üretim kaybına dayalı zararları ile sözleşmenin hükümsüz kalmasından kaynaklanan zararların tazmininin gerektiğini, davalı şirkete ihtar edildiğini iş bu ihtarlarının davalı şirkete 17.09.2019 tarihinde tebliği edildiğini, davalı satıcıya ödenen ve ayıplı mal teslimine dayalı dönme nedeni ile davacıya iadesi gereken 160.000 Euro satış bedeli peşinat tutarının 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca davalıya ödeme tarihi olan 22.05.2019 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek temerrüt faizi ile birlikte aynen veya fiili ödeme tarihindeki TCMB Efektif satış kuru üzerinden davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı satıcının ağır kusurlu şekilde ayıplı ifası neticesinde, davacının uğradığı, zararların tespiti ile tahkikat sürecinde tam ve kesin miktarının tespitini takiben ıslaha ya da davalının muvafakatine gerek olmaksızın şimdilik 10.000 TL kısmının, davalının bu alacakları bakımından temerrüt tarihi olan ( en geç ) 17.09.2019 tarihinden tamamen tahsiline kadar 3095 sayılı yasanın 2/1 maddesi uyarınca işlemiş ve işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline, henüz dava konusu edilmeyen faizi aşan her tür ve nitelikteki munzam zararları ve fazlaya dair her türlü hak ve alacakları ile bunlara ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davalı şirket ile davacı arasında 2 adet ..... Marka .... Boya Makinesi’nin ve 2 adet ..... marka ....... İplik Boya Makinesinin davalı şirket tarafından üretimi için 22.05.2019, tarihli sözleşme olmak üzere iki ayrı eser sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye konu makinelerden 2 adet ..... Marka ...... Boya Makinesinin davalı şirket tarafından davacıya eksiksik ve ayıpsız şekilde 31.07.2019 ve 20.08.2019 tarihinde aynı şekilde 2 adet ........ marka ....... İplik Boya Makinesini de eksiksiz ve ayıpsız şekilde 06.09.2019 tarihinde teslim ettiklerini, taraflar arasında imzalanan her iki sözleşmenin satış sözleşmesi olmadığını, eser sözleşmesi olduğunu, sözleşmelere konu makinelerin sözleşmede belirtilen nitelik ve özelliklerde ve davacı tarafından istenilen ölçülere göre özel olarak üretildiğini, davacı tarafın, keşide edilen Beşiktaş ...... Noterliğinin 13.09.2019 tarih ve ..... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmelere konu makinelerde imalat hataları tespit edildiğini ve bu hatalara ilişkin olarak tutanak düzenlendiğini, makinelerin ayıplı olarak teslim edilmesi nedeni ile TBK. 227 maddesinde yer alan seçimlik haklara istinaden sözleşmeden dönüldüğü gibi asılsız iddialara yer verildiğini, davacı tarafından haksız bir şekilde Beşiktaş ...... Noterliğinin 16.09.2019 tarih ..... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle davaı şirket tarafından makine bedelleri nedeniyle davacıya gönderilen 12.09.2019 tarih ve ...... numaralı 320.000 Euro + KDV bedelleri e fatura ile 14.09.2019 tarih ..... numaralı 320.000 Euro + KDV bedelli temel faturanın iade edildiğini, iade edilen faturaların iadesini davalı şirketin kabul etmediğini, davacı şirket tarafından bakiye bedelin ödenmesi konusunda ihtar keşide edildiğini, bakiye bedelin ödenmemesi üzerine davacı tarafından icra takibi başlatıldığını, sözleşmelere konu 2 adet ........ Marka ..... Boya Makinesinin davacı tarafa 31.07.2019 ve 20.08.2019 tarihinde teslim edilip kurulumunun yapıldığını, davacı tarafından makinelerin kullanıma aldığını, bir çok ürünün bu makinelerde sorunsuz olarak işlem gördüğünü, 2 adet ........ Marka ....... İplik Boya Makinesinin ise 06.09.2019 tarihinde teslim edildiğini, davalı şirkete yapılan ayıp ihbarlarının ihtarnamelerin tarihi itibariyle süresinde olmadığını, söz konusu makinelerin yaklaşık bir ay süreyle kullanılmasının ardından asılsız ayıp iddialarının ileri sürülmesinin davacının haksız çıkar elde etme gayesi içerisinde olduğunun açık göstergesi olduğunu, ayıp ihbarının yasal süresinde yapılmamasına rağmen davalı şirket tarafından da gerekli kontrollerin ve muayenelerin yapılması şartıyla , makinelerde gerekli iyileştirme ve işlemler yapılabileceğini belirttiğini, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, HMK m.329/1 uyarınca müvekkili şirketin taraflarına ödeyeceği vekalet ücretinin kötü niyetli ve hiçbir hakkı olmadığı halde eldeki davayı ikame eden davacı tarafa yükletilmesine, yine HMK m.329/2 uyarınca hiçbir hakkı olmadığı halde eldeki davayı açan davacı aleyhine disiplin para cezası hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN BAKIRKÖY ..... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ..... ESAS SAYILI DAVA DOSYASI BAKIMINDAN :
TALEP: davacı vekili özetle; taraflar arasında 2 adet ........ Marka ..... Boya Makinesinin müvekkili şirket tarafından üretimi ve davalı borçlu tarafından iş bu makine bedellerinin müvekkili şirkete ödenmesi şartlarının düzenlendiği 22/05/2019 tarihli sözleşme ile 2 adet ........ Marka ....... İplik Boya Makinesinin müvekkili şirket tarafından üretimi ve davacı tarafından iş bu makine bedellerinin müvekkili şirkete ödenmesi şartlarının düzenlendiği 22/05/2019 tarihli sözleşme olmak üzere iki ayrı eser sözleşmesi imzalandığını, sözleşmelere konu makinalardan 2 adet ........ Marka .... Boya Makinesi, müvekkili şirket tarafından davalıya eksiksiz ve ayıpsız şekilde 31/07/2019 ve 20/08/2019 tarihlerinde aynı şekilde 2 adet ........ Marka ....... İplik Boya Makinesi de eksiksiz ve ayıpsız şekilde 06/09/2019 tarihinde teslim edildiğini, müvekkili şirket tarafından sözleşmelere konu makinaların, davalı borçluya ayıpsız ve eksiksiz teslim edilmişken, makinaların bedelleri toplamı olan 320.000,00 Euro+ KDV bedelli 12/09/2019 tarihli e-faturanın ve müvekkili şirket tarafından gönderilen 320.000,00 Euro + KDV bedelli 14/09/2019 tarihli temel fatura bedelinin tamamının müvekkili şirkete ödenmediğini, borçlu aleyhine Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün .... E sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: iş bu davanın Bakırköy ..... ATM'nin ..... E sayılı dosyası ile birleştirilmesine, her halükarda haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, davacı tarafın icra inkar tazminat talebinin reddine, haksız ve kötü niyetli takip nedeniyle takip tutarının % 20'den aşağı olmamak üzere davacı aleyhinde haksız icra ve kötü niyet tazimatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı dosyası,
Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dava dosyası,
Ticaret sicil kayıtları,
Çerkezköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... talimat sayılı dosyası aracılığıyla aldırılan 03/09/2021 tarihli bilirkişi raporu, Çerkezköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... talimat sayılı dosyası aracılığıyla aldırılan 03/09/2021 tarihli bilirkişi raporu, Mahkememizce aldırılan 09/11/2021 tarihli bilirkişi raporu, 29/04/2022 tarihli karşılaştırmalı bilirkişi raporu, 30/01/2023 tarihli bilirkişi raporu, 31/07/2024 tarihli bilirkişi raporu ve 11/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava Sözleşme konusu 4 adet tekstil boya makinesinin davalı tarafından ağır kusurlu bir şekilde ayıplı olarak teslim edilip edilmediği, dönme hakkının kurulmasının hukuken haklı olup olmadığı, hukuki bir nedene dayanıp dayanmadığı, taraflar arasındaki asıl sorunun ise sözleşme, ayıp, ağır kusur ve dönme hakkı konusunda toplandığı görüldü, davacının karşı davasında ise taraflar arasında satış sözleşmesi değil eser sözleşmesi olduğu, bedelin ödenip ödenmediği, iyileştirme yapılıp yapılmayacağı ve ihbarın yasal süresinde olup olmadığının tespiti isteminden ibarettir.
Birleşen dava Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali, takibin devamı, %20 icra inkar tazminatına ilişkin olduğu, asıl uyuşmazlığın ise fatura alacağına ilişkin olup olmadığı, taraflar arasında sözleşme olup olmadığı, ihtilafa konu makinelerin ayıpsız ve eksiksiz teslim edilip edilmediğinin tespiti isteminden ibarettir.
Birleşen dosya dava konusu Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyasının incelenmesi;
Birleşen dava davacısı, birleşen dava davalısı aleyhine, 15/10/2019 tarihinde, taraflar arasında imza edilen eser sözleşmesine istinaden teslim olan ürünlerin bedelleri ile ilgili olarak ödenmeyen 160.000,00 Euro + 57.600,00 Euro(KDV) olmak üzere 217.600,00 Euro asıl alacağa istinaden icra takibi başlatıldığı, birleşen dava davalısı tarafından yapılan itiraz neticesinde takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılarak dava sonuçlandırılmıştır.
Çerkezköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... talimat sayılı dosyası aracılığıyla aldırılan 03/09/2021 tarihli bilirkişi raporu, Mahkememizce aldırılan 09/11/2021 tarihli bilirkişi raporu, 29/04/2022 tarihli karşılaştırmalı bilirkişi raporu, 30/01/2023 tarihli bilirkişi raporu, 31/07/2024 tarihli bilirkişi raporu ve 11/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporu bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bulunması sebebiyle birlikte değerlendirilerek hükme esas alınmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın araştırılması ile ilgili olarak, mahkememizce görevlendirilen mali müşavir bilirkişi tarafından taraf şirketlerin ticari defter ve kayıtları ilgili olarak yaptığı inceleme neticesinde, taraf şirketlerin 2019 yılı ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu anlaşılmıştır.
TBK 475 maddesi, eserdeki ayıp sebebi ile yüklenicinin sorumlu olduğu hallerde iş sahibinin seçimlik haklarını sıralamış ve ilk olarak 475/1’de “Eser iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme” seçeneğini içermektedir.
İkinci seçenek olarak eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme, üçüncü olarak bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarılmasını isteme seçenekleri düzenlenmiştir.
Maddenin son fıkrasında “eser iş sahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa iş sahibi sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz” açık emredici hükmü mevcuttur.
Eser sözleşmesinde eserin ayıplı olması eserin sözleşmeye göre sahip olması gereken özelliklere sahip olmamasıdır. Yüklenici normal bir eserin kullanış verimliliğine uygun eser teslim etmek zorundadır (Mustafa Alper Gümüş, Borçlar Hukuku Özel Hükümler, s. 356). Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu ile düzenlenen ayıp hükümlerinden yararlanılabilmesi için, iş sahibinin süresi içerisinde muayene ve ihbar külfetini yerine getirmesi beklenir. İş sahibi en geç Türk Borçlar Kanunu m. 478’de yer alan süre içerinde ayıp ihbarında bulunmak durumundadır. Taşınmaz yapılarda bu süre beş yıl olup, gizli ayıplar için ihbar süresi ayıbın öğrenilmesiyle başlar. Ancak, gizli ayıplar açısından da iş sahibinin gizli ayıbın farkına varmasıyla gecikmeksizin ihbarda bulunması gerekir.
Bilindiği gibi ayıp, yukarıda belirtildiği üzere ve Y. .... HD nin 24.6.2008 tarih ve .... E.- .... K sayılı ilamında da açıklandığı gibi, TBK 219. Maddede belirtilen lafzıyla “bir eserde, bulunması gereken niteliklerin bulunmaması, bulunmaması gereken bozuklukların, eksikliklerin bulunmasıdır. Ayıplar, (ilk bakışta görülebilen veya muayene ile hemen anlaşılabilen) açık ayıplar ve (ilk bakışta görülemeyen veya muayene ile hemen anlaşılamayan ve kullanılmakla meydana çıkan) gizli ayıplar olmak üzere ikiye ayrılabilir. Ayıbın varlığı halinde iş sahibinin TMK 475. Maddede belirtilen seçeneklerden birini seçme hakkı bulunmaktadır. Bunun yanısıra tazminat talep hakkı da bulunmaktadır.
Ancak burada iş sahibinin uyması gereken bir ön koşul bulunmaktadır. Bu ön koşul iş sahibinin tekeffüle dayanan haklarının doğum şartıdır. İş sahibi, ayıbı gördüğü veya öğrendiği zaman karşı tarafa bir bildirim yapmak ve ayıpları tek tek göstermek zorundadır. (Haluk Tandoğan, Borçlar Hukuku, Özel Borç İlişkileri, C.II., s.172) Kanunun metnine göre, yapılacak bilirkişi incelenmesinde ayıbın açık veya gizli olduğunun belirlenmesine bağlı olarak açık ayıplarda teslim anında, gizli ayıplarda ayıp anlaşıldığında gecikmeksizin bildirimde bulunmak gerekmektedir. Bu bildirimi yapmazsa TBK 477. Maddeye göre eseri zımnen kabul etmiş sayılır.
Asıl ve birleşen dosya bakımından tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, toplanan tüm deliller kapsamında tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, sözleşmeye konu 2 adet KTM ........ Marka ....... İplik Boya (Akuple) Makinesi ile 2 adet KTM ........ Marka ..... Boya Makinesi olmak üzere toplam 4 adet tekstil boya makinesinin teslim edilip edilmediği, ayıp olup olmadığı, ayıbın gizli olup olmadığı, kullanım hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, ayıbın var ise bunun taraflara ve sözleşmeye etkisi, tazminat miktarı da belirtilerek rapor alınması hususunda Çerkezköy Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) talimat yazılmış iş bu dosya aracılığıyla aldırılan 03/09/2021 tarihli raporun sonuç bölümünde ise;
"• Dört adet ....... kumaş ve iplik boyama makinelerinin teslim edildiği iki adet makinenin kurulup denendiği ve 15 Kg. lık makinenin üretim alanından söküldüğü ve depoya kaldırıldığı, 2 adet iplik makinenin doğrudan depoya kaldırıldığı ve 4 adet makinenin seri üretimde kullanılmadığı tespit edildi ve kullanımdan kaynaklanan hasar yoktur. Dört adet makinede ayıpların olduğu ve pompa salyangozu ve vanaların özel cihazla ancak ortaya çıkarılabileceğinden gizli ayıbın olduğu ve makinelerde ön kapak emniyet kilitlerinin olmadığından iş güvenliği eksiklikleri görüldü. İş sağlığı ve güvenlik kurallarına göre makineler kullanılamaz.
Dört adet makinede, paslanmaz çelik kalite farkı, sarı metal somunların kullanılması ve emniyet kilit sistemlerinin parasal değeri yaklaşık 40.444 USD olabileceği,
İki adet ....... iplik boyama makinelerinde eşanjör bölümünde, kazan içi sol, sağ ve arka tarafta dizayn hatalarının olduğu, tespitlerini yapıldığı," şeklinde tespitte bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce aldırılan 29/04/2022 tarihli bilirkişi raporu ile makine mühendisliği yönünden yapılan teknik değerlendirmede;
"...Uyuşmazlık konusu boya kazanlarının basınçlı kap kapsamında olduğu ve yüksek güvenlik standartlarına sahip olması gerektiği, emniyet kapak kilit sistemlerinde tespit edilen güvenlik uygunsuzluklarının açık ayıp niteliğinde olduğu,
Vana, pompalar, kapak ve diğer kimyasal akışkanlara maruz kalan bileşenlerin 316 kalite paslanmaz çelikten mamul olması gerektiği ancak yerinde inceleme sırasında tespit edilen 304 malzeme kalitesinin gizli ayıp niteliğinde olduğu,
Makinelerde tespit edilen kaynak işçilik ve özensiz montaj hatalarının açık ayıp niteliğinde olduğu
Bağlantı ayak tadilatı yapılan elektrik motorlarında bahse konu uygulamanın montaj sırasındaki ölçüsel bağlantı ihtiyaçları gereği olduğu ve bu tadilatların motorlarda olumsuzluk teşkil etmediği ancak tadilatta yapılan kaynak işçilik kalitesinin düşük olması ve motorların standartları karşılamamasının açık ayıp niteliğinde olduğu,
Makinede modüler olması gereken kısımların kaynaklı birleştirilmesinin doğrudan üretim hatası ve gizli ayıp niteliğinde olduğu,
Makinelere ait Kullanım kılavuzu, CE sertifikaları, paslanmaz çelik malzeme sertifikalarının olmamasının üretilen makinelerin standartları tam olarak karşılamadığına işaret ettiği
Bunların yanında, tespit edilen uygunsuzlukların üretici tarafından giderilebilecek nitelikte olduğu, değerlendirilmiştir..." şeklinde tespitte bulunulmuştur.
Asıl dava davacısının 20/02/2025 tarihli dilekçesi ile talebini EURO cinsinden bildirmek sureti ile davasını tam ıslah ettiği kabul edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, celp edilen tüm deliller, talimat mahkemesi aracılığıyla ve mahkememizce aldırılan bilirkişi kök raporları ve ek raporları ile tüm dosya kapsamı incelendiğinde;
Asıl dava bakımından somut olayda;
Davacı şirket tarafından, davalı şirkete 22/05/2019 tarihinde 2 adet levent boyama makinesi ve 2 adet ....... iplik boya makinesi siparişi verildiği, davalı tarafından 2 adet levent boya makinesi ve aksesuarlarının 31/07/2019 tarihli ..... nolu sevk irsaliyesiyle davacıya teslim edildiği, davalı tarafından 2 adet iplik boya makinesi ve aksesuarlarının ise 06/09/2019 tarihli, ..... nolu sevk irsaliyesiyle davacıya teslim edildiği, davalı davacıya teslim ettiği boya makineleri için 320.000,00 Euro+ 57.600,00 Euro (KDV) tutarındaki 12/09/2019 tarihli ..... nolu e-faturayı düzenlediği, uyuşmazlık konusu boya kazanlarının basınçlı kap bkapsamında olduğu ve yüksek güvenlik standartlarına sahip olması gerektiği, talimat mahkemesi aracılığıyla aldırılan 03/09/2021 tarihli bilirkişi raporu ve 29/04/2022 tarihli bilirkişi raporu ile yukarıda belirtildiği şekilde dava konusu makinelerde açık ve gizli ayıpların bulunduğu, ayıpların davalı şirket tarafından giderilebilecek nitelikte olduğu, mahkemesi aracılığıyla aldırılan 03/09/2021 tarihli bilirkişi raporu ile ürünlerde kullanılması gerekli olan 316L paslanmaz çelik yerine 304 paslanmaz çelik kullanıldığı, 304 kalite paslanmaz çelik ile 316 kalite paslanmaz çelik arasında KG başına 2 ABD Doları fiyat farkı bulunduğu, Pompa salyangozunun 304 kalite olması (316 kalite olmaması) farkı: 1.100 Dolar, Mikser kazan kapakları 304 kalite olması (316 kalite olmaması) farkı: 544 Dolar/4 adet kapak, Vanaların 304 kalite olması (316 kalite olmaması) farkı: 5.000 Dolar/4 adet makine için, makinelerde sıkma somunlarının Sarı Malzeme ve 304 kalite olması (316 kalite olmaması) farkı: 550 Dolar/3 adet makine için, 2 adet iplik boyama makinesinin yan perfore saclarının sabitleme cıvatalarının 304 kalite olması (316 kalite olmaması) farkı: 50 Dolar/2 makine için, uygun olmayan elektrik motorlarının değiştirilmesi 1.200.-Dolar/4 Makine, şeklinde tespit edildiği, yine talimat mahkemesi aracılığıyla aldırılan 03/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda 4 adet makine için ön kapak, emniyet kilit mekanizmasının projelendirmesi, üretimi, kapak ve yardımcı bileşenleri, elektrik ve otomasyon kontrol bağlantılarının yapılması ve diğer onarım işlemleri için toplam 32.000.-Dolar olarak hesaplandığı ancak mahkememizce aldırılan 29/04/2022 tarihli raporu ile 4 adet makine için ön kapak, emniyet kilit mekanizmasının projelendirmesi, üretimi, kapak ve yardımcı bileşenleri, elektrik ve otomasyon kontrol bağlantılarının yapılması ve diğer onarım işlemleri için 15.600 USD/4 makine olarak hesaplandığı, mahkememizce de bu hususta hesaplanan bedelin hükme esas alındığı, mahkememizce aldırılan 31/07/2024 tarihli bilirkişi raporuyla sektöre ilişkin çalışma gün ve saatleri, makinelerin çalışmadığı süreler, kapasite hesapları, TOBB sektör verileri nazara alınarak, ürünlerde açık ve gizli ayıp bulunması nedeniyle davacının yaşadığı kazanç kaybına ilişkin dava konusu makinelerin çalıştırılamaması nedeniyle 75.427,20 Euro kazançtan mahrum kaldığının anlaşıldığı, davacı şirketin Bakırköy ..... Noterliği'nin 13/09/2019 tarihli, ..... yevmiye numaralı ayıplı mal açıklamalı ihtarnamesinin davalı şirkete 17/09/2019 tarihinde tebliğ edildiği, iş bu ihtarname ile davalıyı temerrüde düşürmüş olduğu, ancak asıl dava davacısının 20/02/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile 19/09/2019 tarihinden temerrüt başlattığı anlaşılmakla, taleple bağlı kalınarak, ayıpların davalı şirket tarafından giderilebilecek nitelikte olması nedeniyle terditli taleplerden sözleşmeden dönme taleplerinin reddi ile; 16.881,06-Euro (dava tarihi itibariyle 112.567,97-TL) ayıp oranında indirim bedelinin talebinin kabulü ile, temerrüt tarihi olan 19.09.2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a md gereğince işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 75.427,20-Euro (dava tarihi itibariyle 503.235,19-TL) şirket kazanç kaybı temerrüt tarihi olan 19.09.2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a md gereğince işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar vermek gerekmiştir.
Birleşen dava bakımından somut olayda;
Taraflar arasında düzenlenen 22/05/2019 tarihli 2 adet KTM ........ Marka ....... İplik Boya (Akuple) Makinasının satımına ilişkin bir satım sözleşmesi ile 22/05/2019 tarihli 2 adet KTM ........ Marka ..... Boya Makinasının satımına ilişkin Sipariş Teyidi başlığını taşıyan iki ayrı sözleşme (“Sözleşmeler”) imzalandığı, 31/07/2019 tarihli ..... nolu sevk irsaliyesi ve 06/09/2019 tarihli, 149453 nolu sevk irsaliyesiyle sözleşmeye konu ürünlerin davacıya teslim edildiği, makinelerin bedelleri toplamı olan 320.000,00 Euro+KDV bedelli olarak kesilen .... numaralı e-fatura ve ..... numaralı fatura bedellerinin 217.600,00 Euroluk kısmının birleşen dava davacısına ödenmediği, bu nedenle Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı dosyası ile birleşen dosya davalısı aleyhine takibe başlanıldığı, sözleşmeye konu ürünlerin açık ve gizli ayıpları barındırdığı, ancak bu ayıpların birleşen dosya davacısı tarafından giderilebilecek nitelikte olması karşısında, sözleşmenin feshi şartlarının oluşmadığı, asıl davada birleşen davaya da konu ürünler ile ilgili olarak asıl dava davacısı/birleşen dava davalısının zararının giderildiği anlaşıldığından, birleşen davanın Kabulü ile; davalı borçlunun Bakırköy .... İcra Dairesinin ..... E. Sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynı koşullarda devamına, alacağın varlığı yargılamayı gerektirmesi nedeniyle icra inkar tazminatı taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Asıl davada davalı/birleşen davada davacı ...... Teknik Makina İmalat Tic. A.Ş. Vekilinin 20/05/2025 tarihli tavzih tarihli dilekçesine istinaden yapılan incelemede; hükmün Türk Lirası olarak yazılması ve faiz başlangıcının de ıslah tarihi olarak düzeltilmesine ilişkin tavzih talebinde bulunulmuş ise da davacı-karşı davalı vekilinin 20/02/2025 tarihli dilekçesinin ıslah niteliğinde olduğu, hüküm altına alınan yabancı para cinsi miktarının bilirkişiler tarafından tespit edildiğive temerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilebileceği anlaşıldığından bu yönde karar verilmiştir.
Asıl ve birleşen dava ile ilgili olarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-ASIL DAVANIN;
Terditli taleplerden sözleşmeden dönme taleplerinin reddi ile
16.881,06-Euro (dava tarihi itibariyle 112.567,97-TL) ayıp oranında indirim bedelinin talebinin kabulü ile, temerrüt tarihi olan 19.09.2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a md gereğince işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
75.427,20-Euro (dava tarihi itibariyle 503.235,19-TL) şirket kazanç kaybı temerrüt tarihi olan 19.09.2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a md gereğince işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-BİRLEŞEN BAKIRKÖY ..... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ .... ESAS SAYILI DOSYA BAKIMINDAN;
Davanın Kabulü ile; davalı borçlunun Bakırköy .... İcra Dairesinin .... E. Sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynı koşullarda devamına,
İcra inkar tazminat taleplerinin reddine,
Asıl dava bakımından harç ve yargılama giderleri :
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 42.065,52 TL harcın, peşin ve tamamlama harcı olarak alınan 34.170,56TL harcın mahsubu ile bakiye 7.894,96 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, (Dava tarihi 1 Euro=6,67 TL)
4-Davacı tarafından yapılan ayrıntısı UYAP'ta kayıtlı 18.405,70 TL bilirkişi ücreti, posta masrafı vb. giderler ile ile toplam harç gideri 34.224,90 TL olmak üzere toplam 52.630,60 TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranı nazara alınarak hesap edilen, 16.315,49 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 468.555,85 TL avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, (karar tarihi 1 Euro=43,95 TL)
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 674.551,90 TL avukatlık ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, (karar tarihi 1 Euro=43,95 TL)
8-HMK'nun 333. maddesi uyarınca davalı tarafından yatırılan avanstan kullanılmayan bakiye avansın kararın kesinleşmesinden sonra resen davalıya iadesine,
9-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin dava açılmasına sebebiyet vermesinden ötürü davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Birleşen dava bakımından harç ve yargılama giderleri :
10-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 115.035,01 TL harcın, peşin ve tamamlama harcı olarak alınan 21.573,24 TL harcın mahsubu ile bakiye 93.461,77 TL harcın birleşen dava davalısından tahsili ile hazineye irad kaydına, (Dava tarihi 1 Euro=7,72 TL)
11-Birleşen dava davacısı tarafından yapılan ayrıntısı UYAP'ta kayıtlı 2.022,00 TL bilirkişi ücreti, posta masrafı vb. giderler ile ile toplam harç gideri 21.627,64 TL olmak üzere toplam 23.649,64 TL yargılama giderinin birleşen dava davalısından tahsili ile birleşen dava davacısına ödenmesine,
12-Birleşen dava davacısı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 683.742,03 TL avukatlık ücretinin birleşen dava davalısından tahsili ile birleşen dava davacısına ödenmesine, (karar tarihi 1 Euro=43,95 TL)
13-HMK'nun 333. maddesi uyarınca davalı tarafından yatırılan avanstan kullanılmayan bakiye avansın kararın kesinleşmesinden sonra resen davalıya iadesine,
14-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin birleşen dava davacısından tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK'nun 342.maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/05/2025
Başkan .....
e-imzalıdır
Üye ....
e-imzalıdır
Üye ....
e-imzalıdır
Katip ....
e-imzalıdır