T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/156 Esas
KARAR NO: 2020/389
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 19/02/2020
KARAR TARİHİ: 24/06/2020
KARAR YAZIM TARİHİ : 26/06/2020
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete sigortalı davalının maliki bulunduğu ....... plakalı araç, alkollü sürücü ........ 'nun idaresindeyken 27/11/2016 tarihinde ......... plakalı araca %100 kusurlu bir şekilde çarparak hasar meydana getirdiğini, kaza sırasında sigortalı araç sürücüsü ........ 'ın 1,43 promil alkollü olduğunun anlaşıldığını, genel şartlar B.4.-C maddesinin sigortalı araç sürücüsü tarafından ihtar edildiğini ve müvekkilinin rücu hakkı doğduğunu, meydana gelen kaza nedeniyle ........ plakalı araç için 4.800,00 TL ödendiğini, ödenen miktarın rücuen tahsili talebiyle Bakırköy ....... İcra Müdürlüğü’nün ........ esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı-borçlunun dosya borcuna itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına davalının %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin araç kiralama işini yaptığı ve araç kiralamaların uzun dönem olarak yapıldığını, davaya konu aracında uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ile kiralandığını, bu nedenle iddia edilen hasardan sorumlu olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Dava, sigortanın, sigortalısına rücuen tahsil talebiyle giriştiği icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.
Bakırköy ........ İcra Müdürlüğü’nün ........ esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 4.800,00 TL asıl alacak ve 170,43 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.970,43 TL alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili için sözleşmeye dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın alacaklıya tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Benzer mahiyetteki bir dosyada Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi ........ Hukuk Dairesi ........ esas, ......... karar sayılı ilamında mahkemece dava konusu aracın uzun süreli kiralanmış olsa bile davacının sigortalısı bulunan davalı ile aralarında imzalanmış bulunan ve olay tarihinde geçerli bulunan ZMMS sigorta sözleşmesi kapsamında talepte bulunabileceğine ilişkin hükmü uzun süreli araç kiralamalarında işleten sıfatının kiralayana ait olduğundan bahisle kaldırdığı görülmüştür.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. Maddesi; trafik kazası zararından (kurtuluş sebepleri ileri sürülüp ispat edilmedikçe) işletenin ağırlaştırılmış sorumluluk kurallarına göre sorumlu olacağı kabul edilmiştir. İşleten ise aynı Kanun'un 3. Maddesinde; " ... araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla, satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır ...." hükmüne yer verilmiş olup, bu maddedeki işleten tanımına göre; motorlu aracı uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiralayandan alan kiracının işleten sayılması, araç üzerindeki fiili hakimiyet ve iktisaden yararlanma ilkesi dikkate alınarak getirilmiş bir düzenlemedir.
Sorumlu olacak işletenin belirlenebilmesi, "uzun süre kavramı"nın açıklığa kavuşturulmasıyla mümkündür. Motorlu araçların kiralanmasında "uzun süre" kavramını belirli bir gün sayısıyla sınırlamak, zarar görenleri korumak için getirilmiş olan tehlike sorumluluğunun amacına ters düşer. Bu yüzden "uzun süre" kavramı, her olayın özelliğine göre belirlenmelidir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 24/11/2016 gün, 2014/13690 Esas - 2016/10856 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere 30 gün uzun süre kabul edilmiş).
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. ve 19. maddelerinde belirlendiği gibi; trafik kaydı, işleteni belirleyen güçlü karine niteliğindedir. Ancak kayıt maliki, işletenin üçüncü kişi olduğunu ispat ederse sorumluluktan kurtulur.
Somut olayda; davacı şirkete ZMSS ile sigortalı olan ....... plakalı aracın, aynı zamanda davaya konu kazada araç sürücüsü olan ........ 'na 21/11/2016 tarihli uzun dönem oto kiralama sözleşmesi ile kiralandığı, bu haliyle işleten sıfatının davalıda olmadığı anlaşıldığından davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın pasif husumet yokluğundan reddine,
Alınması gerekli 54,40 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 81,98 TL harcın mahsubuyla bakiye 27,58 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
AAÜT'nin 7/2. maddesi gereğince hesap edilen 720,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine,
Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/06/2020
Katip ......
Hakim .......