T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/162
KARAR NO: 2020/479
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 21/02/2020
KARAR TARİHİ: 17/07/2020
KARAR YAZILMA TARİH : 17/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin faaliyet adresinde yeterli depo alanı olmaması nedeni ile şirket adresinde yalnızca güncel olan 2018 ve 2019 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlar tutulmuş olup, şirket sorumlusu tarafından şirkete ait 2018 yılı öncesi ticari defterler ve faturaların müvekkili şirketin yetkilisinin kardeşine ait ...... ve Eğitim Hiz. ......'ün iş yeri olan ..... Mah. ..... Sok. ..... Ap. No:..... /İstanbul adresinde depolanmaya başlandığını, ancak bu adreste 28/09/2019 tarihli meydana gelen deprem nedeni ile yıkılma tehlikesi bulunduğundan binanın boşaltılıp mühürlendiğini, 30/09/2019 tarihinde ..... Belediyesine ait zabıta memurları kontrolünde binada bulunan mührün açılıp, içerisinde davaya konu evrakların da bulunduğu diğer eşyalar ile birlikte depoya taşındığını, müvekkilince depoya kaldırılan evrakların 10/02/2020 tarihinde tasnif edilmek için ve daha güvenli olması için yapıldığı esnada işyerine ait ticari defter ve kayıtların bulunduğu üç kolinin yerinde olmadığının anlaşıldığını, bunun üzerine Polis Merkezi Amirliği'ne şikayette bulunup zayi ilanı verildiğini, ayrıca müvekkilin söz konusu kayıpla ilgili vergi dairesine de bildirimde bulunduğunu belirterek; evraklara ilişkin zayii belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı TTK'nun 82/7.maddesinde belirtilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zayi olması sebebiyle kendisine bir belge verilmesi istemine ilişkindir.
6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
TTK 82/7. maddesi uyarınca bu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlemiştir. TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.
Somut olayda, davacı şirket yetkilisinin dava dilekçesine ekli 18/02/2020 tarihli ifade tutanağına göre, ticari defterleri kilidi olmayan herkesin girip çıkabileceği bir yere bıraktığı, eşyaların taşınma esnasında da kaybolmuş olabileceğini beyan ettiği, ifade tutanağı içeriğine göre davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığı ve defterleri saklamak için gerekli özen ve dikkati göstermediği anlaşılmıştır. Her ne kadar dava dilekçesinde ayrıca ticari defterlerin depolandığı yerin deprem sonrası hasar nedeniyle mühürlendiği ve yıkıldığı iddiası bulunmakta ise de, tutanağın 28/09/2019 tarihli olup bu durumda da 15 günlük yasal sürenin geçirildiği anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekild6e hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın REDDİNE,
Alınması gerekli harç peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacının yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/07/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır