T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/309
KARAR NO: 2020/865
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/05/2020
KARAR TARİHİ: 04/12/2020
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 15/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı taraf arasında 03/10/2019 tarihinde, 01-04 Nisan 2020 tarihinde davalı tarafça düzenlenecek olan sonbahar kış 2021 sezonu uluslararası ayakkabı moda fuarına katılım konusunda fuar katılım sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında davalı tarafa ...... Bankası ...... şubesine ait 37.468,62 TL bedelli ....... çek no'lu bir adet tacir çeki ile ödeme yapıldığını, ancak henüz fuar gerçekleşmeden Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak nitelendirilen corona virüs salgını nedeni ile tedbir ve önlemler kapsamında İçişleri Bakanlığınca yayınlanan 16/03/2020 tarihli genelge ile insanları toplu olarak bir araya getiren her türlü toplantı ve faaliyetlerin geçici olarak ertelenmesine karar verilmesi nedeniyle fuarın belirsiz bir tarihe ertelendiğini, covid-19 salgınının oluşturduğu mücbir sebep dolayısı ile alınan tedbirler nedeni ile fuarın belirlenen tarihte yapılma imkanı kalmadığını ve ifa imkansızlığı halinin ortaya çıktığını, beyanla müvekkili şirketin işbu davaya konu fuar sözleşmesi dolayısı ile davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ....... Moda Fuarı 01-04 Nisan 2020 tarihleri arasında gerçekleştirilmek üzere planlandığını, müvekkili şirket tarafından gerekli başvuruların yapıldığı ve fuarın bu tarihte gerçekleştirilmesi için tüm hazırlıkların tamamlandığını ancak covid-19 pandemisinin ortaya çıkması ile birlikte ülkemizde alınan önlemlerin ilk başında fuarcılık faaliyetlerinin durdurulmasının geldiğini, bu durumun müvekkili açısından mücbir sebep teşkil ettiğini, müvekkilinin faaliyetlerinin bizzat devlet kararı ile durdurulduğunu, bu süreçte çok önemli maddi kayıplar yaşandığını, davacı vekilinin dilekçesinde belirttiğinin aksine fuarın belirsiz bir tarihe ertelenmediğini, söz konusu fuar sektör temsilcileri ile mutabık kalınarak mücbir sebep ile 30 Eylül - 3 Ekim 2020 tarihine ertelendiğini, fuarın bu tarihler arasında aynı koşullarda gerçekleştirileceğini, davacı tarafından imzalanmış sözleşmedeki açık hükümler kapsamında davacının sözleşme bedelinin iadesi yönündeki talebinin kabulünün mümkün olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, mücbir sebep dolayısıyla ifa edilemeyen sözleşme uyarınca verilen çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ve çekin iadesi istemine ilişkindir.
Bakırköy ...... icra Müdürlüğü’nün ....... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin, davalı aleyhinde 37.468,62 TL çek, 1.693,78TL işlemiş faiz, 112,41 TL komisyon, 3.746,86 TL tazminat olmak üzere toplam 43.021,67 TL alacağın tahsili için çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibine geçildiği, Mahkememizin 05/10/2020 tarihli ara kararı ile icra takibinin durdurulmasın karar verildiği anlaşılmıştır.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmıştır.
İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına göre; davacı ve davalı şirket arasında 01-04 Nisan 2020 tarihinde yapılması planlanan...... Moda Fuarı Katılım Sözleşmesi imzalandığı, fuarın düzenleneceği tarihte tüm dünyada ve ülkemizde etkili olan covid-19 pandemisi nedeniyle alınan tedbirler kapsamında fuar etkinliklerinin ertelendiği, sözleşme kapsamında davacının dava konusu ....... Bankası, ....... Şubesine ait, 18/04/2020 düzenleme tarihli, 37.468,62 TL bedelli, ...... çek numaralı çek ile ödeme yaptığı taraflar arasında tartışmasızdır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İfa imkânsızlığını düzenleyen 136.maddesi gereğince "Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borç sona erer. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder. Kanun veya sözleşmeyle borcun ifasından önce doğan hasarın alacaklıya yükletilmiş olduğu durumlar, bu hükmün dışındadır.
Borçlu ifanın imkânsızlaştığını alacaklıya gecikmeksizin bildirmez ve zararın artmaması için gerekli önlemleri almazsa, bundan doğan zararları gidermekle yükümlüdür." hükmünü içermektedir. Davalının edimini elinde olmayan sebeplerle yerine getiremediği hususunda tereddüt yoktur. Covid-19 pandemisi nedeniyle alınan tedbirler kapsamında sözleşmenin mücbir sebep nedeniyle yerine getirilemediğinin sabit olduğu, davalı vekilinin cevap dilekçesinde fuarın belirsiz bir tarihe ertelenmediği 30 Eylül-03 Ekim 2020 tarihine ertelendiğini beyan edilmiş ise de, bu konuda katılımcı davacı firmaya bildirim yapıldığı veya bu tarihe erteleme yapıldığına dair dosyaya bir delil sunulmadığı anlaşılmakla, ifa imkansızlığı nedeniyle TBK 136. maddesi uyarınca davacının edimini sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri isteyebileceği kanaatine varılmakla, davanın kabulüne, dava konusu çek nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespiti ile çekin davacıya iadesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile;
2- ...... Bankası, ...... Şubesine ait, 18/04/2020 düzenleme tarihli, 37.468,62 TL bedelli, ...... çek numaralı davacının keşidecisi olduğu çek nedeniyle, davacının davalıya borçlu bulunmadığının tespiti ile çekin davacıya iadesine,
3-Alınması gerekli 2.559,48 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 639,88 TL harcın mahsubuyla bakiye 1.919,60 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı, 639,88 TL peşin harç olmak üzere toplam 694,28 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça posta / tebligat gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 144,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-AAÜT gereğince hesap edilen 5.620,29 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
8-Arabuluculuk ücreti 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345. maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.04/12/2020
Katip ...
¸(e-imzalıdır)
Hakim ...
¸(e-imzalıdır)