T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/451 Esas
KARAR NO: 2021/1015
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 13/11/2018
KARAR TARİHİ: 16/11/2021
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ......... Poliçesi kapsamında 30/06/2016 - 30/06/2017 tarihleri arasında dönem için dava dışı ....... Tanıtım ve İletişim A.Ş. lehine poliçe düzenlendiğeini, 21/05/2017 tarihinde davalı şirkete ait ....... kod numaralı otobüsün kalkış yaptığı Kadıköy İskele Durağında geri manevra yaptıgı esnada otobüs durağına çarpması sonucu kaza meydana geldiğini, çarpma sonucu durağın devrildiğini ve durağın camlarının kırıldığını, eksper tarafından yapılan incelemede oluşan zararın belirlendiğini ve müvekkili şirket tarafından çarpma nedeni tazminatın ödendiğini, meydana gelen kaza sonucu poliçe teminatı kapsamında bulunan durak zarar görmesinden ...... kod numaralı otobüsün maliki olan davalı şirketin sorumlu olduğunu, kanun gereği rücu hakkı oluştuğunu ve ödeme talep edildiğini, ancak davalı tarafça ödeme yapılamması üzerine Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü ...... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulduğunu belirterek davanın kabulüne, itirazın iptaline davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmişitr.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: mahkemenin huzurdaki davada görevsiz olduğunu, müvekkilinin dava konusu kazaya karışan aracın ruhsat sahibi, otobüsün sahibi, otobüsün işletmesici veya otobüsü kullanan şöförün işvereni olmaması nedeniyle davada taraf olarak gösterilmesinin hukuken mümkün olmadığını ve bu sebeple davanın öncelikle husumet yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkiline kusur izafesinin mümkün olmadığını, davanın hat kiralama sözleşmesi kapsamında işleten sıfatına haiz otobüsün malikinin ...... İnşaat Tic. Ltd. Şti firması ile sözleşme gereği kullanılacak otobüslerde yapılan sigorta kapsamında ....... Sigorta Kooperatifine ihbarının talep olunduğunu, müvekkilinin sadece otobüsün işlettiği hattı kiralama yetkisinin bulunduğunu, araç kodu ..... olan otobüs ile ilgili ....... Sözleşmesi ile ..... kodlu ....... plakalı aracın ruhsat sahibinin dava dışı ...... İnaşaat Tic. Ltd. Şti. olduğuna dair ruhsatın dilekçe ekinde sunulduğunu, dava dışı şirketin sözleşme gereği kullanılacak otobüslerde iş ve işyerinin korunması ve sigortalanması amacıyla ....... Sigorta Kooperatifi ile Kara Yolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta sözleşmesi imzalandığını ve davanın dava dışı ...... şirketi ile ....... Sigorta şirketine ihbarını, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLER : Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü ...... esas sayılı dosyası, poliçe, ekspertiz raporu, kaza tutanağı, hasar dosyası, ödeme belgeleri, fotoğraflar, İBB Meclis Kararları, İBB Meclisi Komisyon Raporu, İstanbul ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas ve .... Karar sayılı ilamı, İstanbul ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... Esas ....... Karar sayılı ilamı, Bakırköy....... İş Mahkemesi'nin ....... Esas ....... Karar sayılı ilamı, İstanbul ..... İş Mahkemesi'nin ...... Esas sayılı dosyasından verilen karar, Bakırköy ...... İş Mahkemesi'nin ....... Esas sayılı dosyasından verilen karar, Bakırköy ...... İş Mahkemesi'nin ....... Esas sayılı dosyasında tesis edilen karar, Anadolu Dar Bölge Taşıma İşi Yaptırılması Sözleşmesi, ruhsat fotokopisi, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacının sigortalısına yapmış olduğu ödemenin TTK 1472. Maddesi gereği rücuen tahsili için davalı aleyhine giriştiği icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67. maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkememizin ...... Esas ...... Karar sayılı ilamının istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi'nin ...... Esas ....... Karar sayılı 03/07/2020 tarihli ilamı ile kaldırılmış olup işbu esasa kaydedilmiştir.
Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ...... sas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 31.680,73-TL asıl alacak, 1.844,86-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 33.525,59-TL alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsili için haksız fiilden kaynaklı zararın rücuen tahsiline ilişkin ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. İşlemiş faiz talebinin 26/10/2017 ile icra takip tarihi 01/06/2018 arası 218 gün için %9,75 avans faizi ile talep edildiği anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Makine Mühendisi Bilirkişi ....... 04/07/2019 havale tarihli raporunda; ....... kod numaralı ....... plaka sayılı otobüs sürücüsünün dava konusu trafik kazasının oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğunu, kaza nedeni ile meydana gelen hasar tutarının toplam 31.332,71-TL olduğunu, kazaya sebebiyet veren otobüs sürücüsünün kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğu dikkate alındığında; 31.332,71-TL hasar bedelinin tamamından otobüsün sürücüsü, otobüsün maliki ve işleteni dava dışı ...... İnşaat Tic. Ltd. Şti ile otobüsü ZMMS poliçesi ile sigortalayan ....... Sigorta Kooperatifinin müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi'nin ...... esas, ...... karar sayılı ilamında; işleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğunun düzenlendiği 2918 sayılı Kanunun (1) Madde 85 (Değişik birinci fıkra:17/10/1996 4199/28 md.) "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. " şeklinde düzenlendiği, aynı madde de; işletenin ve araç işleticisi teşebbüsün sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olacağının belirtildiği, somut olayda davalı her ne kadar özel halk otobüsünün maliki olmasa da özel halk otobüsleri davalıdan aldıkları çalışma ruhsatı ile çalışmakta, bu otobüslerde belediye kart kullanılabilmekte ya da davalının sorumluluğunda bilet kesildiği, başka bir deyişle özel halk otobüslerinin tamamen bağımsız değil, davalının denetim ve kontrolünde olduğu, bu nedenlerle davalının halk otobüsünün sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi ve otobüsün maliki işleten şirket ile birlikte işleten sıfatı ile sorumlu olacağı gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Davacı vekili tarafından 29/04/2021 tarihli dilekçesinin ekinde ihbar olunan ....... Sigorta A.Ş. tarafından 20/01/2020 tarihinde asıl alacak miktarı 31.680,73-TL ödendiğine dair ...... bank A.Ş. Dekontu dosyaya ibraz edilmiştir. İcra Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerede ihbar olunan sigorta şirketinin ödeme yaptığı tarih itibariyle kapak hesabının 49.775,31-TL olduğu tespit edilmiş, icra dosyasına her hangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
Yargıtay kararlarında da belirtildiği gibi davacı, davasını TTK'nın 1472. maddesinde yazılı halefiyet hakkına dayandırmıştır. Böyle bir davada sigortacı, ödediği tazminatı değil, ödenmesi gerekli gerçek zarar miktarını zarar sorumlusundan isteyebilir. Davalının kusur oranının ve araçta meydana gelen gerçek zararın belirlenmesi için mahkemece konusunda uzman bilirkişiden kusur oranı ve hasar bedeline ilişkin rapor alınarak sonucuna gidilmesi gerektiği belirtilmiştir. Alacağın yargılamayı gerektirmesi ve ödenmesi gerekli gerçek zarar miktarı bilirkişi tarafından hesaplandığından, alacağın likit olmaması nedeniyle davacının icra inkar tazminatının da reddi gerekmiştir. Yine davalının husumet itirazı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi'nin karar kaldırma ilamı gereği reddedilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesi'nin ....... Esas ....... Karar sayılı 03/07/2020 tarihli ilamında belirtilen hususlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının takip ve dava tarihi itibariyle davalıdan 31.332,71-TL gerçek zarar miktarına ilişkin rücuen alacağının bulunduğu anlaşıldığından davalının itirazının tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile kısmen iptaline karar verilerek davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalının Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ....... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın asıl alacak 31.332,71 TL bakımından kısmen iptali ile takibin bu değer üzerinden aynı koşullarda devamına,
2- Davacının icra inkar tazminat talebinin alacağın likit olmaması nedeniyle Reddine,
3-Alınması gerekli 2.140,33-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 373,40-TL peşin harcın mahsubuyla bakiye 1.766,93-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 35,90-TL başvurma harcı, 373,40-TL peşin harç olmak üzere toplam 409,30-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça posta/ tebligat/ bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 800,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı üzerinden takdiren 791,21-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-AAÜT gereğince hesap edilen 4.699,90-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Reddedilen kısım üzerinden hesap edilen 348,02-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davalı tarafça posta/ tebligat gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 50,90-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı üzerinden takdiren 0,56-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine,
10-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345. maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı ve davalı vekilinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/11/2021
Katip .......
¸(e-imzalıdır)
Hakim ......
¸(e-imzalıdır)