T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/476
KARAR NO: 2022/968
DAVA: İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/07/2020
KARAR TARİHİ: 18/10/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı-borçlu taraftan davacı şirkete, faaliyet yürüttüğü ticari işlerinden dolayı ciro silsilesi yolu ile intikal eden ...... bank ..... Şubesine ait 29.12.2018 vade ve düzenleme tarihli ...... seri nolu 23.000-TL bedelli bir adet çek intikal ettiğini, söz konusu çekin davacı tarafından yasal süresi içinde ibraz edilmediğini ve çekin kıymetli
evrak niteliği vasfını yitirdiğini, fakat her ne kadar ciro edilen çek kıymetli evrak vasfını
yitirmiş olsa da borçluya karşı Yargıtay ....... Hukuk Dairesinin ....... esas nolu, ..... karar nolu, 15.06.2001 karar tarihli kararında da belirtildiği üzere sebepsiz zenginleşmeye
dayalı olarak çekin keşidecisi hakkında icra takibi başlatıldığını, söz konusu icra takibine davalı-borçlu tarafın haksız ve dayanaksız bir şekilde itiraz ederek takibin durmasına sebep olduğunu, davalı-borçlu tarafın alacak hakkını kötü niyetli bir şekilde engellemek istediğini beyanla davalı-borçlu tarafın haksız ve kötü niyetli itirazının iptaline ve takibin aynen devamına, icra takibini başlattığımız tarihten itibaren asıl
alacağa bağlı işleyecek yıllık % 15 temerrüt faizi ile birlikte tahsiline hükmedilmesine, davalı-borçlunun itirazının kötü niyetli olması, zaman kazanmaya dönük ve alacağın likit
olması nedeniyle asıl alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına
mahkûm edilmesine, davalı tarafın
yargılama masrafları ile vekalet ücretine mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacının davası haksız ve kötü niyetli olduğunu, Dava konusu çekin şirkete taşeronluk yapan
........ isimli taşerona verilmiş olup taşeron vefat ettiğinde kaybolduğunu, kaybolan çekle alakalı savcılığa başvurulmuş ve bir sonuç alınamadığını, dava konusu çekin unutulmadığını, savcılık işlemi olduğu için sordurulmuş ama yazdırılamadığını, savcılık soruşturmasından bir sonuç elde edilemediğini, değişik Denizbank şubelerinden hesabın müsait olup olmadığının sorulduğunu, çekin verildiği banka şubesindeki kişilerin şikâyeti olduğu belirtince çekle ilgili işlem yapılmadığını,
çekin verildiği ........ ya da beraber çalıştığı aydınlar iletişim isimli firmalara ödemelerin defaatle yapıldığını, piyasadaki çeklerin toplanmaya çalışıldığını, çekle ilgili müvekkili şirketin bir borcu olmadığı gibi davacı tarafla bir ticareti olmadığını, davacının ciro silsilesindeki diğer kişilere dava açmayıp çek sahibine dava açması bu kötü niyetin açıkça ispatı olduğunu, davacının silsile yolu ile alacağını takip etse idi müvekkili şirket aradaki borçları ödediği için müvekkili şirketten talep eden kimsenin olmayacağını, kötü niyetli olarak bu çekin tahsil edilmeye çalışıldığını beyanla davanın reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi 24/09/2022 havale tarihli raporunda; Davacı tarafın, “....... bank ........ Şubesine ait 29.12.2018 vade ve düzenleme tarihli, ....... seri numaralı, 23.000,00 TL bedelli 1 adet çekten kaynaklı ödenmemiş miktarın ödenmesi-sebepsiz zenginleşme-cari alacak 23.000,00 TL” açıklaması ile, davalı ...... YAPI İNŞ. TAAH. TARIM HAY. FİNANS. VE PROJE DAN. SAN. VE TİC. A.Ş., dava dışı ........ İLETİŞİM EMLAK İNŞAAT TURİZM SAN. TİC. LTD. ŞTİ.,dava dışı ......... YAPI ENDÜSTRİSİ SAN. VE TİC. A.Ş.,dava dışı ....... ONARIM TEM. DAN. İNŞ. TAAH. VE TİC. A.Ş., hakkında 23.000,00 TL asıl + 1.497,21 TL geçmiş gün faizi ve 24.497,21 TL toplam alacağın,
takip tarihinden itibaren icra harç masrafları ve vekalet ücretiyle asıl alacağa işleyecek %19,50 reeskont avans faizi ile tahsili talebi ile (Türk Borçlar Kanunun 100.maddesi uyarınca yapılacak kısmi ödemelerin öncelikli faiz ve masraflara mahsubuyla) İstanbul Anadolu ........ İcra
Müdürlüğünün ....... Esas sayılı dosyası üzerinden 23.09.2019 tarihinde takibe geçtiği, davalı tarafın 08.10.2020 tarihinde takibe itiraz ettiği, icra dairesinin 09.10.2019 tarihinde
takibi durdurduğu, takibe konu olan çekin,...... Bank ...... Şubesine ait 29.12.2018 keşide tarihli, ........ numaralı, 23.000,00 TL tutarlı olduğu, davalı ....... YAPI İNŞ. TAAH. TARIM HAY. FİNANS. VE PROJE DAN. SAN. VE TİC. A.Ş. tarafından dava dışı ........ İLETİŞİM EMLAK İNŞAAT TURİZM SAN. TİC. LTD. ŞTİ.’ne düzenlendiği, çekin ön yüzünde tarih ve tutar değiştirme paraflarının ve karalamaların olduğu, çekin arka yüzünde çeşitli cirolamaların ve karalamaların olduğu, davacı tarafın çeki ciro ile aldığı dava dışı ....... ONARIM TEM. DAN. İNŞ. TAAH. VE TİC. A.Ş. ile ticari ilişkisinin olduğu, davacı tarafın dosya muhteviyatına sunduğu cari hesap ekstresinde, 2018 yılı: davacı tarafın DAVA DIŞI ...... ONARIM TEM. DAN. İNŞ. TAAH. VE TİC. A.Ş. ile cari hesap ilişkisinin 29.05.2018 tarihli 58.581,10 TL (B) tutarlı kayıt işlemi ile başladığı, 01.12.2018 tarihinde davacı tarafın 5.803,76 TL borçlu olduğu, 2019 yılı: 01.01.2019-31.12.2019 tarihinde davacı tarafın 5.803,76 TL borçlu olduğunun tespit
edildiği, davacı tarafın davalı taraf ile ticari ilişkisinin olmadığının tespit edildiği, takibe konu çekin 24.10.2018 tarihli olarak dava dışı ....... TEM. DAN. İNŞ. TAAH. VE TİC. A.Ş. ile olan cari hesaba işlendiğinin tespit edildiği, ....... bank tarafından yollanan 08.03.2021 tarihli yazıda,
mahkemenin ilgili yazısında belirtilen ......... seri numaralı çekin yasaklı kodunda olduğundan takas ibrazının mevcut olmadığının beyan edildiği, davacı tarafın takip talebinin mahkemenin takdirine bırakıldığı, tarafların tazminat, muhakeme masrafları ve benzeri taleplerinin mahkemenin takdirlerine ait olduğu sonuç ve kanaatini bildirmiştir.
DOSYANIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, TTK 732.maddesine göre açılmış, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacağın tahsili talebine ilişkin olup, yasal süresinde ibraz edilmemiş 29/12/2018 vade tarihli, ...... seri nolu 23.000,00 TL bedelli çekten kaynaklanan alacağın tahsili talebiyle başlatılan İstanbul Anadolu ....... İcra Müdürlüğünün ........ esas sayılı dosyasında takibe vâki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.
Davalı icra dosyasına yapmış olduğu itirazında müvekkilinin alacaklı görünen tarafa herhangi bir borcunun olmadığını, bu nedenle takibe, borca, ödeme emrine, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettiklerini beyan etmiştir.
İstanbul Anadolu ...... İcra Müdürlüğünün ........ esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 23.000,00 TL asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili için ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Uyuşmazlığın çözümü bakımından öncelikle uyuşmazlığa konu yasal düzenlemelerin özellikle de Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenen sebepsiz zenginleşme davasının incelenmesinde fayda bulunmaktadır.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Sebepsiz Zenginleşme” başlıklı 732.maddesinin dördüncü fıkrası aynen: “Zamanaşımı süresi, poliçenin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıldır; ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir” şeklinde düzenlenmiştir. Sebepsiz zenginleşme talebinde bulunulabilmesi için, hamilin müracaat hakkının düşmesi veya zamanaşımına uğramasından dolayı bir zararının ortaya çıkmış olması gerekir. Zararın mevcudiyeti, sebepsiz zenginleşme talebinin kabul şartıdır. Zararın varlığının kabulü için, hamile ait ve tahsili mümkün olan bir alacak hakkının düşmesi veya zamanaşımına uğraması sonucu borçlu nezdinde oluşan zenginleşmenin, bundan başka bir sebebinin bulunmaması, yani sebepsiz olması yeterlidir (Bozgeyik, H.: Kambiyo Senetlerinde Sebepsiz Zenginleşme, Cilt:VII, Atatürk Üniv. Huk. Fak. Dergisi Haziran-2003, s.589 vd.).
Sebepsiz zenginleşmeye istinaden açılan davalarda ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini veya senet bedelini cirantalardan birine veya hamile ödediğini savunan keşideciye aittir. Diğer bir deyişle keşideci, ancak bu ispat yükümlülüğünü yerine getirdiği takdirde sorumluluktan kurtulabilir. Zira, hamilden temel ilişkiyi ve bu temel ilişkiden ötürü keşidecinin bir borcunun bulunmadığını ispat etmesi beklenemez. Bu nedenle keşidecinin, sebepsiz zenginleşmesinin söz konusu olmadığını ispat etmesi gerekir. Bu hususta, yerleşik yargı içtihatları olarak Yargıtay ...... HD ......... esas, ....... karar, yine aynı daire ...... esas, ...... karar ve yine İstanbul BAM ....... HD'nin ...... esas, ........ karar sayılı ilamları da aynı doğrultudadır.
Eldeki davada, davacı tarafından süresinde ibraz edilmeyen davalının keşidecisi olduğu çekin, ciro silsilesi ile hamil olduğu anlaşılan davacının zararının oluştuğu kabul edilmiş, ispat yükü üzerinde bulunan davalı tarafça sebepsiz zenginleşmediği hususunda herhangi bir ispat vasıtası getirilmediği, cevap dilekçesinde yalnızca davacı taraf ile ticari ilişkisinin bulunmadığı, dava konusu çekin kaybolduğu yönünde savunmada bulunan davalının dilekçesinde delil de bildirmediği görülmekle savunmasını ispat edemediğinden, davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, davalının İstanbul Anadolu ........ İcra Müdürlüğünün ......... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin aynı koşullar ile devamına,
2-Asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 1.673,40 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 418,36 TL harcın mahsubuyla bakiye 1.255,04 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı, 418,36 TL peşin harç, 7,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 480,56 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 1.163,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-AAÜT gereğince hesap edilen 9.200,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
8-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/10/2022
Katip ......
e-imzalıdır
Hakim ........
e-imzalıdır