T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/544 Esas
KARAR NO: 2022/859
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 26/08/2020
BİRLEŞEN BAKIRKÖY .... ATM'NİN ... ESAS SAYILI DOSYASINDA;
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 18/12/2020
KARAR TARİHİ: 29/09/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/10/2022
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: davacı vekili özetle; müvekkili şirket ile ..... Madencilik Mühen. Nak. Gıda Otom. İht. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti yetkilisi arasında 19.3.2019 tarihli Maden Hakkı Devri Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmeyi ..... Madencilik Mühen. Nak. Gıda Otom. İht. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti adına verilen vekalet ile ...'ın imzaladığını, Sözleşmeye göre davalı şirket, “ İsparta İli, ... İlçesi, ...’de bulunan .... ruhsata bağlı Maden hakkını “ müvekkili şirkete devir ve temlik etmeyi, müvekkilinin ise 100.000,00.-TL’sı peşin ve 300.000,00.-TL’sı ise devrin Maden Dairesince tescilinden sonra ödemeyi karşılıklı olarak kabul ve taahhüt ettiklerini, Müvekkili şirketin ödemesi gereken 100.000,00.-TL’yi 21.03.2019 tarihinde davalı şirketin hesabına havale yolu ile ödediğini, davalının ise sözleşmeye uygun olarak devir ve temlikin yapılabilmesi için, gerekli evraklar ile birlikte; Maden Dairesince başvuru işlemlerini takip edecek olan ve sözleşme ile vekalet çıkartılacak kişilere ait vekaletnameleri çıkartarak vekil olanlara teslim ettiğini, sözleşmenin ifası ve sözleşmeye konu Maden Hakkının devir ve tescili için, şüphelinin vekil tayin ettiği kişilerce gerekli başvuruların yapıldığını ve sonucu beklenirken, davalının işlemleri takip eden vekillerinin vekillikten azledildiğini, ayrıca Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünin ... tarihli yazısı ile, şüphelinin devirden vazgeçtiğini ve devir işlemlerinin durdurulmasını talep ettiğini, bunun üzerine şüphelinin yetkilisi olduğu şirkete Beyoğlu ... Noterliğinden 01.7.2019 tarih ve .... sayılı ihtarname gönderildiğini, bu ihtarnameye olumlu cevap verilmemesi üzerine dava öncesi arabuluculuğa başvurulduğunu ve Bakırköy Arabuluculuk Bürosuna .... sayılı dosya numarası anlaşamamazlık tutanağının düzenlendiğini, dava açılacağı sırada, davalının yeni bir vekaletname vermek suretiyle Ruhsat devrinin tescili için Bakanlığa talepte bulunması üzerine 15.10.2019 tarihinde yapılan başvuru ile sözleşme konu maden hakkının devrinin tecili için ikinci kez başvuru yapıldığını, maden Dairesinden devir tescil kararı beklenirken, davalı şirketin 30.4.2020 tarihinde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne bir dilekçe vererek devir işlemlerinin durdurulmasını talep ettiğini, bunun üzerine de Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün de ruhsat devrinin tescili talebini reddettiğini, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan edimlerini sözleşme hükümlerine göre ifa etmiş olmasına karşılık; Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne vermiş olduğu .... tarihli dilekçe ile tescilin engellediğini ve ve devamında ise ikinci kez verdiği 30.4.2020 tarihli dilekçe ile de devirden vazgeçtiğini bildirerek sözleşmeyi mesnetsiz ve haksız olarak fesih ettiğini, davalının tescili engellemesi ve sonrasında vazgeçmek suretiyle fesih etmesinin haksız olduğunu, sözleşme gereği ruhsat hakkının devrini taahhüt eden; bu hakkın devir tescilini önlemek suretiyle devirden vazgeçmek suretiyle sözleşmenin ifasına engel olan davalının; cezai şart miktarı ile karşılanmayan zararları talep hakkı saklı kalmak kaydı ile - sözleşmeye göre yapılan 100,000,00.-TL peşin ödemeyi, müvekkili tarafından davalı hesabına sözleşme konusu ruhsat hakkı mali yükümlülükleri karşılığı Bakanlığa ödenen 37.792,79.-TL’yı, ve 400.000,00.-TL cezai şartı müvekkile ödemekle yükümlü olduğunu beyan ederek Fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydı ile, davanın kabulü ile; ( 100.000,00.-TL sözleşme gereği davalıya ödenenin iadesi, 37.792,79.-TL sözleşmenin ifa edileceği inancı davalı adına ödenen ruhsat arama ve devir harç bedelleri ile 400.000,00.-TL sözleşme ile ödenmesi taahhüt edilen cezai şart ) toplam 537.792,79.-TL’nın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın işbu davayı açmadan önce Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün, ... esas sayılı dosya ile müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, müvekkilinin itirazı sonucu takibin durdurulduğunu, itirazın iptali yada itirazın kaldırılması talepli dava açmak yerine işbu alacak davasının açmasında hukuki yararının bulunmadığını, taraflar arasında yapılan 19.03.2019 tarihli maden ruhsatı devrini öngören sözleşme gereği müvekkili şirketin, davacı şirkete; sözleşmede kararlaştırıldığı üzere, 05.04.2019 tarihinde, zaman kaybetmeden işlem takibi için vekaletname verdiğini, ancak davacı yanın bir türlü işlemlere başlamaması, süreci bilinçli bir şekilde yavaşlatması üzerine, müvekkili şirketçe davacı şirket yetkililerine defaten ikazlar yapıldığını ancak hiçbir sonuç alınamaması üzerine 21.06.2019 tarihinde, davacı şirket yetkililerinin sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle, daha önce verilen vekaletnameye ilişkin azil işlemi gerçekleştirdiğini, ancak davacı şirket yetkililerinin müvekkili şirkete ulaşıp bir defaya mahsusus tekrar vekaletname verilmesi halinde, işlemlerin bir an önce başlatılacağı ve sözleşme gereği müvekkili şirkete ödenmesi gereken 300.000,00 TL 'nin de en yakın zamanda ödeneceğine dair taahhütte bulunması üzerine müvekkili şirketçe tekrar, 19.03.2019 tarihli maden ruhsatı devrini öngören sözleşme gereği müvekkili şirketin, davacı şirkete; sözleşmede kararlaştırıldığı üzere, vekaletname verdiğini, tekrar müvekkili şirketi zarara uğratacak şekilde 8 ayı aşan bir zaman dilimi gibi gecikmeye sebebiyet verse de davacı şirketin; işlemleri başlattığını ancak bu defa da davacı şirket ile ilgili yapılan devir başvurusu Bakanlık tarafından uygun görülmeyerek, ret edildiğini, bunun üzerine davacı yanca müvekkili şirketten; kendileri hakkında Bakanlığın vermiş olduğu Red işlemine dair müvekkil şirketçe dava açılması, bu dava için ayrıca şirketlerine vekaletname verilemesi gibi sözleşmede kararlaştırılmayan, yani sözleşme dışı talepler gelmeye başladığını, ancak müvekkili şirketin işbu sözleşmeye aykırı talepleri kabul etmediği gibi sözleşmeden kaynaklı tüm haklı talepleri için davacı aleyhinde yasal işlemler başlattığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin müvekkili şirket tarafından fesih edilmediğini, davacı yandan kaynaklı sözleşme gereklerini yerine getirmede sebebiyet verilen gecikme ve de Bakanlıkça davacıya devir alma hakkının verilmeyeceği, sicilinin uygun olmadığı ve gerekli vasıflara sahip olmadığı gerçeğinin ortaya çıkması üzerine, müvekkili şirketçe verilen yetkilendirilmenin geri alındığını, müvekkilinin sözleşmeye sadık kaldığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
Birleşen Bakırköy ... Atm'nin ... Esas Sayılı Dosyasında Talep: Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirket ile davalı arasında 19.03.2019 tarihli Maden Hakkı Devri Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre, “ Isparta İli, .... İlçesi, ...’de bulunan .... ruhsata bağlı Maden hakkını “ müvekkili şirket, davalı şirkete devir ve temlik etmeyi, davalı ise 100.000,00TL’si peşin ve 300.000,00 TL’si ise devrin Maden Dairesince tescilinden sonra ödemeyi karşılıklı olarak kabul ve taahhüt ettiklerini, taraflardan birinin sözleşmede üstlenmiş olduğu yükümlülüğü yerine getirmemesi durumunda, karşı tarafa 400.000,00 TL Cezai Şart ödemeyi kabul ettiklerini, Taraflar arasında yapılan 19.03.2019 tarihli maden ruhsatı devrini öngören sözleşme gereği müvekkili şirketin davacı şirkete; sözleşmede kararlaştırıldığı üzere, 05.04.2019 tarihinde, zaman kaybetmeden işlem takibi için vekaletname verdiğini ve sözleşmeden kaynaklı tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak davalının bir türlü işlemlere başlamadığını, davaya konu sözleşme kapsamında mağdur edilen müvekkili şirket olmasına rağmen, davalının asılsız gerekçelerle önce müvekkili şirket aleyhinde, sözleşmeden kaynaklı haksız taleplerini içeren, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü 'nde, ... Esas Sayılı icra takibi başlatıldığını, takibi durdurmaya dair itiraz edilmesi üzerine bu defada derdestliğe yol açacak şekilde Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinde ... Esas Sayılı dosya ile alacak davası açıldığını, müvekkili şirketin Bakırköy ... İcra Müdürlüğü, ... Esas Sayılı dosyası yönünden davalı yana hiçbir borcunun olmadığının tespitine ve davalı şirket aleyhinde işbu haksız icra takibi dolayısıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, 400.000,00 TL cezai şartın, dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, müvekkili şirketin, davalı şirketin kusurları nedeniyle sözleşeme tarihinden itibaren ruhsatlı maden sahasından yararlanamaması dolayısıyla uğramış olduğu zarar ilişkin, Fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydı ile, şimdilik 10.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Bakırköy ... Atm'nin ... Esas Sayılı Dosyasında Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesi ile müvekkili şirket ile davacı şirket yetkilisi arasında 19.3.2019 tarihli Maden Hakkı Devri Sözleşmesi akdedildiğini, bu anlaşmanın imzalanmasında sonra onay için yapılan ilk başvuru, davalının vermiş olduğu vekaletnameleri azil etmesi ve devirden vazgeçtiğini Bakanlığa bildirmesi sonucu reddedildiğini, taraflar arasında yapılan görüşmeler sonucu 15.10.2019 tarihinde ikinci kez Bakanlığına anlaşmanın onayı için başvuru yapıldığını, ancak bu başvurunun da davacının 30.04.2020 tarihli dilekçesi ile devir işlemlerinin iptal edilmesini talep etmesi nedeniyle ruhsat devir onay talebinin işlemden kaldırıldığını, 19.03.2019 tarihli sözleşmeye aykırı hareket eden, vekalet azil ve devir işleminden vazgeçmek suretiyle bu anlaşmadan vazgeçen davacı olduğunu, Bakanlığın iki başvuruyu da davacının sözleşme konusu hakkı devirden vazgeçtiğini bildirmesi nedeni ile onay işlemini reddettiğini ve işlemden kaldırdığını, davacının bir taraftan yapmış olduğu sözleşme maden hakkının devrini taahhüt ettiğini, diğer taraftan bu sözleşmenin uygulanmasını ve maden hakkının müvekkiline devrinin yapılmasını engellemek suretiyle başından beri kötü niyetle hareket ettiğini, davanın açılmasına sebebiyet veren davacının dava değeri üzerinden %25’ine tekabül eden müvekkili vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLER: 19.03.2019 tarihli Maden Hakkı Devri Sözleşme örneği, ödeme dekontu, ihtarname örnekleri, Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya örneği, ticaret sicil kayıtları, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünden celp edilen işlem dosyası, bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava, sözleşmenin feshi nedeni ile, ödenen sözleşme bedelinin ve sözleşmenin ifa edileceği inancı ile ödenen ruhsat harç ve devir bedelleri ile cezai şartın tahsili istemlerinden ibarettir.
Birleşen dava, Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasında yapılan takibe ilişkin borçlu olunmadığının tespiti talebinden ibarettir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan 14/03/2022 tarihli bilirkişi raporu bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bulunması sebebiyle hükme esas alınmıştır.
14/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda, "... davacının Bakanlığa başvuru ve bekleme süreleri makul olup, bekleme süreci içerisinde davalının davacıdan kaynaklanmayan bir sebeple devirden iki kez vazgeçmesi tarafların aralarında akdettikleri 19/03/2019 - tarihli sözleşmenin 6. Maddesinde yer alan cezai şart ve ayıptan sorumluluk kapsamında kusurlu davranarak cezai şartı, davacının devir için yapmış olduğu ön ödeme ve devir harç bedellerini davacıya ödemekle yükümlü olmakla davacı davaya konu edilen sözleşme şartlarını yerine - getirmiş, başvuruları usulüne uygun olarak yapmış, harç ve devir bedellerine ilişkin sözleşmeye uygun davranmış, iş bu davada sıfır kusuru olduğu, davalının ise yüzde yüz kusurlu olduğu...." görüş ve kanaati ile rapor tanzim edilmiştir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, celp edilen bilgi ve belgeler, 19.03.2019 tarihli Maden Hakkı Devri Sözleşme örneği, ödeme dekontu, ihtarname örnekleri, Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya örneği, ticaret sicil kayıtları, bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamına binaen; taraflar arasında 19/03/2019 tarihli Maden Hakkı Devri Sözleşmesi akdedildiği, sözleşme ile, .... İli, ..... İlçesi .... bulunan 98,71 hektar alanlı II-B grup ruhsata bağlı maden ruhsat hakkının devri konusunda anlaşıldığı, anlaşıma gereği davacı tarafından satış bedelinin 100.000 TL sinin peşin olarak ödendiği, sözleşme uyarınca devir başvurusu yapmak ve tescili için Diyarbakır .... Noterliğinin 19/03/2019 tarih ve .... sayılı, Diyarbakır ... Noterliğinin 05/04/2019 tarih ve ... sayılı vekaletnamelerin düzenlendiği, davalının vermiş olduğu vekaletnameleri verdiği tarihten makul olmayan bir süre öncesinde azil etmesi ve devirden vazgeçtiğini Bakanlığa bildirmesi sebebiyle ilk başvurunun reddedildiği, davalının yeniden verdiği vekaletnameler ile yapılan ikinci başvurunun yine davalının tescil ve devir işlemlerinden vazgeçmesi sebebiyle davacının talebinin Bakanlıkça ikinci kez reddedildiği, 19/03/2019 tarihli sözleşmenin 6. Maddesinde;"... taraflardan herhangi birinin sözleşmeden cayması, devirden vazgeçmesi veya kendisinden kaynaklanan bir nedenle iş bu sözleşme konusu maden hakkının Bakanlık tarafından onaylanmamasına sebebiyet vermek suretiyle sözleşmenin ifasına engel olması halinde, cayan, vazgeçen veya onayın alınmasına engel olan taraf karşı taraftan alınanın iadesi ile birlikte karşı taraftan alınanın iadesi ile birlikte karşı tarafa 400.000 TL ceza-i şart olarak ödemeyi, cezai şartın tenzili talebinden bulunmamayı peşinen kabul ve taahhüt etmişlerdir..." madde hükmünde yer alan cezai şart ve ayıptan sorumluluk kapsamında kusurlu davranarak cezai şartı, davacının devir için yapmış olduğu ön ödeme ve devir harç bedellerini davacıya ödemekle yükümlü olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Birleşen Bakırköy .... ATM'nin ..... esas sayılı dosyası yönünden gerekçe:
Dava, menfi tespit davası olup, davacıya Harçlar Kanunu 30 ve 32. maddeleri gereğince dava değeri üzerinden eksik harcı tamamlaması için 20/01/2022 tarihli celsede ihtarat yapılmasına rağmen kesin süre içerisinde harcın tamamlanmadığı anlaşıldığından davanın Harçlar Kanunu 30 ve 32.maddeleri gereğince 16/05/2022 tarihinde davanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve bu tarihten itibaren 3 aylık yasal süresi içinde davanın yenilenmediği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A-Asıl davanın KABULÜ ile; 100.000,00 TL sözleşme gereği davalıya ödenen bedel, 37.792,79 TL ruhsat bedeli ve 400.000,00 TL cezai şart bedeli olmak üzere toplam 537.792,79 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
-Safahatta verilen tedbir kararının devamına,
B-Birleşen Bakırköy .... ATM'nin ... esas sayılı dosyasının, Harç eksikliği dava şartı olduğundan ve yatırılmadığı anlaşıldığından Harçlar Kanunu 30 ve 32. Maddeleri ve HMK 150/5 maddeleri gereğince 16/05/2022 tarihi itibariyle DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 36.736,63 TL harçtan peşin alınan 9.184,16 TL harcın mahsubu ile eksik 27.552,44 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
2-Davacı tarafından yapılan 3.100,10 TL posta masrafı ile toplam harç gideri 9.246,36 TL ki toplam 12.346,46 TL. yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 77.157,21 TL avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-HMK'nun 333. maddesi uyarınca davalı tarafından yatırılan avanstan kullanılmayan bakiye avansın kararın kesinleşmesinden sonra resen davalıya iadesine,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN:
1-Alınması gerekli 80,70 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 170,78 TL harcın mahsubuyla bakiye 90,08 TL harcın hükmün kesinleşmesine müteakip istem halinde davacıya iadesine,
2-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 9.200,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
4-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK'nun 342. Maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/09/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır