T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/601
KARAR NO: 2021/354
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/09/2020
KARAR TARİHİ: 19/03/2021
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ: 08/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; davalının işletmekte olduğu ...... Merkezi'nde fuarların iptal edildiğini ancak davalı tarafından uhdesinde bulundurduğu senetlerin iade edilmediğini, müvekkilinin 21-25 Nisan 2020 tarihinde düzenlenecek olan ...... Fuarı'na katılımcı olmak istediğini ve sözleşme imzalandığını, pandemi nedeniyle fuarın 25-28 Ağustos 2020 tarihlerine ertelendiğini ve müvekkilinin buna uyum sağladığını, 8 Ağustos tarihinde gönderilen bir mail ile bu fuarın da iptal edildiği bilgisinin verildiğini, fuarın bir önceki iptal döneminde münasip bir tarihe ertelenip ertelenmeyeceği belli olmadığından ve fuar yönetimi tarafından telefonlara cevap verilmediğinden ihtarnamenin keşide edilerek mücbir sebebe dayandığını ve senedin iadesini talep ettiğini, fuarın yine iptal olduğunu ve müvekkillerden uyması beklenemeyeceği bir zaman dilimi olan 18-22 Mayıs 2021 tarihine ertelendiğini, bununla birlikte fuar yönetiminin hem yeni sözleşme yapmak istediğini hem de eski sözleşmeden doğan alacakları hizmet vermediği halde şimdiden tahsil etmek istediğini, birçok katılımcı tarafından bu kabul edilmeyince senetleri icraya koyacağı tehdidinde bulunulduğunu, müvekkilinin davalıya ilk fuar tarihinden 1 hafta öncesine vermiş olduğu üzerinde malen kaydı bulunan 37.106,06 TL bedelli senedi bulunduğunu, işbu senedin veriliş amacının alınacak fuar hizmeti bedelinin ödenmesi amacı olduğunu, fuar düzenlenmediği ve aynı zamanda senedin işleme konma olasılığı olduğundan tekraren ihtar edildiğini ve işbu davanın açıldığını, müvekkili şirketin TBK 136. ve 137. md. uyarınca edimin ifasının tamamen veyahut kısmen imkansızlaştığı noktada sözleşmeden döndüğünü, Şirketler Hukuku'nda bir şirket alacak iddiasında bulunduğunda bu alacağın bir fatura ile borçlu tarafa yöneltilmiş olması, faturanın resmi defterlerinde kayıtlı olması gerektiğini, kambiyo evrakı verilmiş olması nedeniyle icra tehididiyle yaşaması müvekkili için kabul edilebilir olmadığını, bugüne dek müvekkilinin gönderilmiş herhangi bir fatura olmadığı gibi hiçbir ihtar ya da mail dahi gönderilmediğini, davaya konu senedin hukuki işlem temelinin konusuz kaldığını beyanla davalı şirkete borçlu olmadıklarının tespiti ile, senedin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 29/01/2021 tarihli dilekçesi ile, davasını ıslah ettiğini, davalıya ödenen 50.272TL'nin 28/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili firmanın Türkiyenin en eski fuarcılık firması olan ....... A.Ş.'ne bağlı şirketi olduğunu, söz konusu ...... Fuarının 21-25 Nisan 2020 tarihleri arasında gerçekleştirilmek üzere planlandığını, müvekkili tarafından gerekli başvuruların yapıldığını ve fuarın bu tarihte gerçekleştirilmesi için gerekli tüm hazırlıkların tamamlandığını, ancak Covid 19 Pandemisinin ortaya çıkması ile birlikte ülkemizde alınan önlemlerin ilk başında fuarcılık faaliyetlerinin durdurulmasının geldiğini, Ticaret Bakanlığı tarafından alınan karar ile ülke genelinde yapılacak olan tüm fuarların 16 Mart 2020 tarihinden 01 Eylül 2020 tarihine kadar durdurulduğunu, müvekkil şirketin diğer tüm fuar firmaları gibi bu tarihler arasında gerçekleştirecek olduğu fuarlarını ertelemek zorunda kaldığını, bu durumun müvekkili açısından mücbir sebep teşkil ettiğini, davacı vekilinin dilekçesinde belirttiğinin aksine Fuar katılım sözleşmesinin konusuz kalmadığını, edimlerin ifasının imkansız hale gelmediğini, söz konusu Fuar sektör temsilcileri ile de mutabık kalınarak mücbir sebeple bir sonraki dönem olan 18-22 MAYIS 2021 tarihine ertelendiğini, fuarın bu tarihler arasında aynı koşullarda gerçekleştirileceğini, her ne kadar müvekkilinin fuarı mücbir sebeple ertelemiş olsa da davacı ile müvekkili arasında imzalanmış olan Fuar Katılım Sözleşmesinin ikinci maddesi incelendiğinde müvekkilinin gerekli görmesi halinde fuar tarihini değiştirme hakkı olduğunu, bu durumun katılımcaya fesih hakkı vermeyeceğinin görüleceğini, ayrıca sözleşme hukukunun temel ilkesinin sözleşmenin ayakta tutulması ilkesi olduğunu, müvekkilinin yaptığının da pandemi sebebiyle sözleşmenin yeni şartlara uyarlanması olduğunu, fuar katılım sözleşmesinin ikinci maddesi ve sözleşme hukukundaki sözleşmenin ayakta tutulma ilkesinin bu kadar açıkken dava konusunun TBK m.136 üzerinden değerlendirilmesinin mümkün olmayacağını, bununla birlikte Fuarın ertelenmiş olmasının davacının fuara katılma yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını, davacının hem ödeme yükümlülüğünün hemde fuara katılma yükümlülüğünün devam ettiğini, Fuar Katılım Sözleşmenin ilgili maddeleri gereği davacının fuara katılmaması halinde 10.000 € cezai şart talep hakkının doğacağını, belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Dava, davacı ve davalı ile arasında imzalanan Fuar Katılım Sözleşmesinin pandemi dolayısıyla ifa edilmemesi nedeniyle, davacının sözleşme uyarınca davalıya verilen senet dolayısıyla borçlu olmadığının tespiti ve ödenen bedelinin istirdadı istemine ilişkindir.
İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına göre; davacı ve davalı şirket arasında 20/02/2020 tarihli Fuar Katılım Sözleşmesi imzalandığı, iş bu sözleşme uyarınca davacının katılımcı, davalının ise düzenleyici olarak kabul edildiği, davacının 21-25 Nisan 2020 tarihinde düzenlenecek fuara katılımı konusunda tarafların anlaştığı, anılan tarihte Covid-19 pandemisi nedeniyle tüm ülkede uygulanan tedbirler nedeniyle fuarın iptal edildiği ve fuarın 18-22 Mayıs 2021 tarihine ertelendiği anlaşılmıştır. Davacı vekili belirlenen tarihte yapılacak fuara katılımın müvekkili firmaya hiçbir katkısının olmayacağını, düzenlenmiş bir fuar olmadığını ve bu nedenle davalı şirkete teminat amacıyla verilen senedin bedelsiz kaldığını iddia etmekte, davalı vekili ise fuarın ertelenmesinin pandemi süreci ile ilgili olduğunu, fuarın iptal edilmediğini, ertelendiğini, edimlerin ifasının imkansız hale gelmediğini, sözleşmenin 2. maddesinin geçerli olduğunu savunmaktadır.
Fuarın belirlenen 21-25 Nisan 2020 tarihinde düzenlenmemesinde davalının kusurunun bulunmadığı, davalının o tarihte edimini elinde olmayan sebeplerle yerine getiremediği ve fuarın başka bir tarihe ertelendiği hususunda tereddüt yoktur. Fuarın başka bir tarihe ertelenmesinin davacı şirkete sözleşmeden dönme hakkı tanıyıp tanımadığı konusu ihtilaflıdır.
Taraflar arasında imzalanan 20/02/2020 tarihli Fuar Katılım Sözleşmesinin 2. maddesinde "Fuar katılım sözleşmesini imzalayarak, iş bu formda belirtilen düzenleyicinin ,...... Merkezi'nde (kısaca ..... ) organize ettiği sergi veya fuara (kısaca fuar) katılmayı kabul eden katılımcı bu imzadan sonra fuara katılmayı reddetse dahi katılımcının maddi ve manevi yükümlülükleri devam eder. Katılımcı fuar katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, katılımcının fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri, ünvanı vb. hususlarda düzenleyicinin sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder. Bu durum sözleşmenin fesih sebebi değildir. Katılımcının ücret ödeme yükümlülüğü devam eder. Katılımcı ancak düzenleyicinin yazılı teyidi ile fuardan çekilme hakkına sahiptir. Düzenleyici fuardan 3 gün öncesine kadar hiçbir sebep göstermeksizin yazılı bildirimde bulunarak sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir ve katılımcıyı fuardan çıkarabilir. Düzenleyici fuar katılım bedelini fesih/çıkarma/ fuar iptali bildiriminden itibaren 30 gün içinde katılımcıya iade eder. Sözleşmenin bu şekilde feshi, fuardan çıkarma veya fuarın kısmen veya tamamen iptali durumunda katılımcı, fuar katılım bedelinden başka, masraf, gecikme faizi ya da zarar ziyan adıyla bir talepte bulunma hakkına sahip olmadığını önceden beyan kabul ve taahhüt eder " düzenlemesinin bulunduğu, sözleşme de düzenleyici olan davalıya, fuarın düzenleme tarihini değiştirme de dahil olmak üzere geniş yetkiler tanındığı, davacı/katılımcının, bu madde ile düzenleme tarihinde davalı/düzenleyici tarafından yapılabilecek değişiklikleri ve bunun sözleşmenin fesih sebebi olmayacağını kabul ettiği, her iki tarafın tacir olup, davacı tarafından imzalanan sözleşmenin davacı şirket açısından bağlayıcı olduğu, bu nedenle davacının fuar tarihinin ertelenmesi nedeniyle sözleşmeden dönme ve ediminin iadesi talebinin haklı olmadığı kanaatine varılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurlmştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 59,30 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 633,68 TL peşin harcın mahsubuyla bakiye 574,38 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-AAÜT gereğince hesap edilen 5.565,90 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345. maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı ve davalı vekilinin yüzlerine karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı 19/03/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır