T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/668 Esas
KARAR NO: 2021/1013
DAVA: İstirdat (Çek İstirdatı)
DAVA TARİHİ: 05/10/2020
KARAR TARİHİ: 16/11/2021
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkilinin alacağından dolayı ''......... Tekstil Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş'' tarafından keşide edilen İstanbul keşide yerli 25.01.2020 ödeme tarihli 19.000.- TL karşılığı ........ bank ........ Şubesine ait ........ seri nolu çek'i ciro yolu ile teslim aldığını, Daha sonra işbu çeki ciro ederek borçlu bulunduğu İzmir'de faaliyet gösteren ........ Basım ve Yayım Ambalaj Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'ye gönderilmek üzere 14.10.2019 günü ......... Kargo Şubesine teslim ettiğini, T.C. Eyüpsultan İlçe Emniye Müdürlüğü .......... Amirliği tarafından alınmış şikayetçi ifade tutanağından görüleceği gibi sevkiyat sırasında Kargo firmasına ait POS cihazı ile içinde müvekkilin kargosunun da bulunduğu 14 adet kargonun çalındığını, ......... İplik Tekstil Sanayi Ticaret Ltd. Şti. tarafından İstanbul ........ İcra Müdürlüğü ........ Talimat dosyası ile borçlulardan ........ Tekstil İthalat İhracat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. aleyhine 16.07.2020 tarihinde cebri haciz tatbik edilerek 10.200.-TL tahsilat yapıldığını, ancak bu tahsilat bugüne kadar esas icra dosyasına beyan edilmediğini, dava konusu çekin istirdatına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından, ......... bank A.Ş., ....... seri numaralı, 25.01.2020 tarihli ve 19.000,00-TL bedelli çekin karşılıksız kalmasına istinaden, İstanbul Anadolu ........ İcra Dairesi ........ E. sayılı dosyasında çekte yer alan keşideci ve cirantalar hakkında, çeke dayalı, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibine başlanıldığını, devamında dosya borçlusu ve icra takip konusu çekte ciranta konumunda olan davacı ........ Tekstil İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından işbu İstirdat davası ikame edildiğini, öncelikle işbu davaya konu söz konusu çek incelendiğinde; keşidecisinin ......... Teks. San. Ve Dış Tic. A.Ş., olduğu daha sonra gerçekleştirilen ciro silsilesiyle takip alacaklısı müvekkil ......... İplik Tekstil San.Tic.Ltd.Şti’ye geçtiği ve alacaklı müvekkilin yetkili son hamil olduğu görüleceğini, davacı borçlu taraf, çekte ciranta konumda olduğunu, takip konusu çekin, davacı borçluya iadesi konulu olduğunu, davanın usulden reddini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul Anadolu ....... Asliye Ticaret Mahkemesinin .......... D.iş sayılı dosyası, İstanbul ........ . Asliye Ticaret Mahkemesinin ....... esas sayılı dosyası, İstanbul Anadolu ....... . İcra Hukuk Mahkemesinin ....... esas sayılı dosyası, stanbul Anadolu ....... . İcra Hukuk Mahkemesinin .......... esas sayılı dosyası, Eyüpsultan İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevabı, Banka müzekkere cevapları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, çekin istirdatı istemine ilişkindir.
Davacı tarafından, rıza dışında davaya konu çeklerin elden çıktığı gerekçesiyle çekin iptali talebi ile İstanbul ........ Asliye Ticaret Mahkemesinin ........ esas sayılı dosyasında dava konusu çek yönünden dava açıldığı anlaşılmıştır.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ....... . Hukuk Dairesi'nin ......... esas,......... karar sayılı içtihadında da belirtildiği üzere çeklerin davacının elinden rızası hilafına çıktığı benimsense bile, TTK'nın 792. maddesi gereğince davalının çekleri kötüniyetli olarak ele geçirdiğini veya ağır kusurunun bulunduğunu, davacının ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamında, davalının çekleri kötüniyetli olarak ele geçirdiği veya ağır kusurunun bulunduğuna dair delil sunulamadığından davalının iyiniyetli olduğunun kabulü gerekir. Yargıtay içtihatları da aynı doğrultudadır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Esas No:2014/10768- Karar No:2014/20288 Karar Tarihi. 23.12.2014 )
Çek üzerindeki ciro silsilesi şeklen tam olup, davalının yetkili hamil olduğu anlaşılmaktadır. Çek, her hangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Bu madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Çekin rızası dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir.
Çekte ciranta cirosu sahte olsa bile, davalı, kendisinden önceki ciroların sıhhatini araştırma yükümlülüğü altında değildir. Davalının bu sahteliği bilerek ya da ağır kusuruyla çeki iktisap ettiğinin kanıtlanması gerekir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı tarafça hamili olduğu ........ bank .......... şubesinin 25/01/2020 keşide tarihli .......... nolu 19.000.-TL bedelli çekin davacının elinden rızası hilafına çıktığı benimsense bile, TTK'nın 792. maddesi gereğince davalının çekleri kötüniyetli olarak ele geçirdiğini veya ağır kusurunun bulunduğunu davacının ispat etmesi gerekmekte olup, davacı tarafça dosyaya bütün delillerin ibraz edildiği beyan edilmekle, dosya kapsamı itibariyle davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğu davacı tarafça ispatlanamadığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 59,30.-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 54,40.-TL harcın mahsubuyla bakiye 4,90.-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı ve davalı vekilinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/11/2021
Katip ........
¸(e-imzalıdır)
Hakim .......
¸(e-imzalıdır)