T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/747
KARAR NO: 2021/1147
DAVA: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 27/10/2020
KARAR TARİHİ: 17/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, davalı kooperatif aidat tutarlarını ödemediği gerekçesi ile davacıyı kooperatif ortaklığından çıkardığını, kooperatif üyelerinin ancak kanunda belirtilen gerekçelerin doğması halinde ortaklıktan çıkarılabildiğini, ortakların anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamadığını, müvekkiline aidat ödemeleri için ihtarın gönderilmediğini, borcunu ödemesi için makul bir süre tanınmadığını, müvekkilinin kooperatife olan borcunu ödemek istediğini, ortaklıktan çıkarılma kararının noter aracılığıyla müvekkiline bildirilmediği içi 3 aylık dava açma süresinin başlamadığını, üç aylık süre içinde,genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararlarının kesinleştiğini, ancak müvekkiline tebliğ edilen bir karar olmadığı için başvuru süresinin başlamadığını, ortağın kooperatife olan borçları sebebiyle ihraç edilebilmesi için, yasa ve sözleşmeye uygun şekilde ihtar edilmesi ve ayrıca ihtara konu edilen borcun, gerçeği yansıtması gerekmektiğini, ortağa tebliğ edilen her iki ihtarnamede bildirilen borç miktarlarının aynı olması, farklı ise bunun nedeninin ihtarnamelerde açıklanması, dolayısıyla ortağın borç miktarlarında tereddüde düşmemesi, ihtarnameye uyulmaması halinde ne gibi bir yaptırım uygulanacağının açıkça gösterilmesinin zorunlu olduğunu, müvekkilinin kooperatif üyeliğine girerken üyelikten beklemekte olduğu haklı menfaatlerine ulaşamamış kooperatifin bu haksız ve usul ve yasaya aykırı kararı ile mağdur edildiğini, müvekkilinin zarara uğramasını engellemek maksadıyla tedbir kararı verilmesini talep ettiğini, fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla davamızın kabulü ile ...... Arsa ve Konut Yapı Kooperatifinin davacıya ilişkin usul ve yasaya aykırı üyelikten çıkarma kararının iptaline ve davacının kooperatife üyeliğinin tespitine, taleplerinin kabul edilmemesi halinde müvekkilinin kooperatife ödemiş olduğu aidatların ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalı kooperatiften tahsiline ve yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 3 aylık süre içerisinde dava açmadığından üyelikten çıkarma işleminin kesinleştiğini, davacının kooperatif üyeliğinden ihraç edildikten sonra süresi içerisinde dava açmadığından üyelikten çıkarmanın kesinleştiğini, davacı kooperatif ana sözleşmesinin 14/2 maddesi gereğince belirlenen 26.582 TL borcunu ödemediğini, borcunu ödemesine ilişkin noter kanalıyla iki adet ihtar yapıldığını ve ihtarnamelerin davacıya gönderildiğini, ihtarnamede belirtilen 30 günlük süre içerisinde davacının borcunu ödemediğini, borcunu ödememesi sebebiyle ortaklıktan çıkarıldığına ilişkin 25/02/2011 tarihinde Bakırköy ,..... Noterliğinin ..... yevmiye nolu ihtarnamesinin davacıya tebliğ edildiğini, bu tebliğden sonra 10 yıl geçmesine rağmen dava açılmadığını, davacının ihraç edildiğini bildiğini, 10 yıldır kooperatife gelmediğini, toplantılara katılmadığını, aidatları da ödemediğini, ihtarnamenin tebliğ edilmediği iddialarının doğru olmadığını, .......... Projesi sebebiyle bölge değerlenince davacının tekrar üye olmaya çalıştığını, davacının kötü niyeli olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DOSYANIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasıdır.
Bilindiği üzere, ilgili yasal mevzuat 1163 sayılı Kooperatif Kanunu olup, kanunun, ''ortaklıktan çıkarılma esasları ve itiraz'' kenar başlıklı 16. Maddesi, ''Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler ana sözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar ana sözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.
Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Ana sözleşme, çıkarılanın, genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir.
Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere on gün içinde notere tevdii edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar yönetim kurulunca verilmiş ise ortak 3 aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kurulun noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.
Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararı kesinleşir.
Haklarında çıkarılma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortaklar alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.'' şeklinde düzenlenmiştir.
Genel kurul veya yönetim kurulu tarafından verilen çıkarma kararının, gerekçeli olarak tutanağa (genel kurul veya yönetim kurulu karar defterine) ve ortaklar defterine yazılması gerekir. Gerekçede mutlaka ana sözleşmedeki çıkarılma nedenlerinden hangisine istinaden çıkarma kararı verildiği belirtilmelidir. Çıkarılma kararının kooperatif temsilcilerince onaylanmış bir sureti, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere on gün içinde notere verilir. On günlük süre çıkarma kararının alındığı günü takip eden günden itibaren başlar. Ortağın çıkartılmasına ilişkin karar, ortağa tebliğ edilmemişse ortağın yargılama sırasında, çıkarılma kararını öğrenmesi, bu usulü eksikliği gidermez. Bu durumda tebligat işlemi yapılıncaya kadar ortağın kooperatifteki ortaklığının devam ettiğinin kabulü gerekir. Çıkarma kararlarının onaylı örneğinin çıkarılan ortağa tebliğ edilmesindeki amaç, çıkarma kararının tüm gerekçesinin belirlenmesi ve çıkarılan ortağın kendi hukuki durumunu tespit edebilmesi ve davranışını ona göre saptamasıdır. Ancak çıkarma kararının örneği yerine tüm gerekçelerinin belirlendiği bir yazının tebliğinin de kabulü mümkündür (Kooperatifler Hukuku, Mahmut Coşkun, sayfa 259, 260).
Anılan hükümler ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının, üyesi olduğu kooperatiften, üyelik aidatlarını ödemediğinden bahisle ana sözleşme hükümlerine göre ihraç edildiği anlaşılmıştır. Ancak yukarıda anlatımı bulunan kanun hükmü uyarınca ortaklıktan çıkarılma usulü gereğince, davacı hakkında, davacının üyeliğine yönelik olarak alınan bir genel kurul kararı veya ana sözleşme ile yetkilendirilen bir yönetim kurulu kararı bulunmadığı, davalı tarafından yalnızca, kooperatif üyelik aidatlarını ödemediği gerekçesiyle Bakırköy ...... Noteri 25.02.2011 tarih ve ...... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle davacının ortaklıktan çıkarıldığı kararının verildiği ancak bu ihtarnamenin de davacıya usulüne uygun tebliğ edilmediği ve tebliğin iade olduğu görülmüştür. Dolayısı ile davanın yasal üç aylık süre içerisinde açıldığı kabul edilmekle, davacı hakkında usulüne uygun bir çıkarma kararı ve bu kararın tebliği bulunmadığından bahisle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
2-Davacı ...'ın davalı ... üyeliğinin TESPİTİNE,
3-Alınması gerekli 59,30 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 54,40 TL harcın mahsubuyla bakiye 4,90 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı, 54,40 TL peşin harç, 7,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 116,60 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça posta / tebligat gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 34,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-AAÜT gereğince hesap edilen 5.100,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/12/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır