T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/774 Esas
KARAR NO: 2021/161
DAVA: İtirazın İptali (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/11/2020
KARAR TARİHİ: 10/02/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; yatırım yapmak isteyen müvekkilinin davalıya ait ....... Döner'in ....... 'nı devir alabilmek için görüştüğünü, görüşmede davalının dükkan kirasının 15.000,00 TL olduğu ve günlük cironunda 6.500,00 TL - 7.000,00 TL civarında olduğunu ve franchise verene ödenecek herhangi bir bedel olmadığını söylediğini, tarafların 1.200.000,00 TL bedelle devir konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin davalıya 06/03/2020 tarihinde devir için ödeme açıklamasıyla eft yoluyla 50.000,00 TL tutarında ödeme yaptığını, sözlü olarak varılan anlaşma sonrası müvekkilinin kiranın 15.000,00 TL olmayıp, yükseldiğini öğrendiğini, ancak kötü niyetli olmadığını düşündüğünü, devir işlemleri için Konya'daki genel merkeze davacı, davalı ve .......'in birlikte gittiklerini, burada günlük cironun 4.000,00 TL - 5.000,00 TL civarında olduğunu ve 5 yılda bir genel merkeze 100.000,00 TL ödeme yapılması gerektiğini öğrendiğini, müvekkilinin franchise sözleşmesi ile ilgili bilgileri ve sonradan ödenmesi gereken tutarları kendisinden gizlenerek hileli davranışlarla kendisini kandıran davalıdan franchise Sözleşmesini devralmaktan vazgeçip, yapmış olduğu 50.000,00 TL'lik ödemenin iadesini talep etmiş ise de, paranın kendisine ödenmediğini, TBK 36.maddesine göre aldatma nedeniyle sözleşmeye bağlı olmadığını, müvekkili açısından kârlı bir yatırım olmayacağını, gönderilen para yönünden sözleşme gerçekleşmediğinden davalının sebepsiz zenginleştiğini belirterek alacağının tahsili amacıyla davalı tarafa karşı Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü’nün ....... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı-borçlunun dosya borcuna itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına davalının %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davacıya kira bedeli ve günlük ciro hakkında yanlış bilgi verilmediğini, verilen bilginin doğru olduğunu, kira sözleşmesinde de kiranın 15.000,00 TL olduğu belli olup, sözleşmenin süresi dolduğu için kira bedelinin arttığını, müvekkilinin işletmesiyle ilgili davacıya karşı herhangi bir bilgi gizlemesi veya hileli davranışının bulunmadığını, müvekkilinin işyerini devretmek için herhangi bir talebi olmayıp, satmayı düşünmediğini, davacının müvekkiline teklif getirdiğini, franchise sözleşmesinin davacı tarafça açıkça bilinip devir işlemleri sırasında sözleşme içeriği ve günlük ciro miktarının davacı tarafça görülüp, bilindiğini ve o şekilde anlaşıldığını, işletmenin devralınması aşamasında meydana gelen covid19 salgını nedeniyle işletme devrine ilişkin anlaşmadan geri dönmek amacıyla bunların bahane edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Dava, sebepsiz zenginleşme iddiasına dayalı alacağın tahsili için davalı aleyhine giriştiği icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.
Bakırköy ....... İcra Müdürlüğü’nün ...... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 50.000,00 TL asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili için ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın alacaklıya tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmıştır.
İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları içeriğine göre; taraflar arasında davalıya ait ....... 'in ....... olan işletmesinin davacıya devri hususunda sözlü olarak anlaşıldığı hususu ihtilafsız olup, tarafların kabulündedir.
Davacı, davalı tarafından sözleşmenin esaslı unsurlarında aldatılmak suretiyle sözleşme yapmaya yöneltildiğini, bu nedenle sözleşmeden döndüğünü devir için yapmış olduğu ön ödeme bedelinin iadesini talep etmiş, davalı ise davacının, bu hususları meydana gelen covid19 salgını nedeniyle bahane ettiğini, esasen belirtilen hususlarda bilgi sahibi olduğunu bildirmiştir.
Taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmayıp, sözlü olarak anlaşılması nedeniyle ve davacının kendi beyanından anlaşıldığı üzere franchise'a konu şirketin genel merkezine birlikte gittikleri, franchise sözleşmesini inceledikleri dikkate alındığında davacının 5 yılda bir yapılması gereken 100.000,00 TL'lik ödeme konusunda bilgilendirme yapılmadığına ilişkin iddiasına itibar edilmemiş ve taraflar tacir olup, basiretli tacir ilkesi de dikkate alındığında işletmenin günlük cirosu yahut kira bedelleri yapılacak basit bir inceleme ile anlaşılabilecek hususlar olduğundan davacının davalı tarafça aldatıldığına ilişkin beyanına itibar edilmemiş ise de, taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmayıp, takibe konu 06/03/2020 tarihli dekonttaki ödemenin devir için yapılan ön ödeme olduğu hususunda ihtilaf bulunmadığından sözleşmenin feshi nedeniyle taraflar aldıklarını iade ile yükümlü olup, devir gerçekleşmediğinden yapılan ön ödeme miktarınca davalı sebepsiz zenginleşmiş olup, taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmadığı gibi davalı tarafça bu bedelin cayma akçesi vs. olduğu hususlarında bir beyanda bulunulmadığı anlaşıldığından bu hususta ayrıca bir değerlendirilmeye gidilmeyerek sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davacının, davalıdan yapmış olduğu ödeme miktarı oranında alacaklı olduğu kanaatine varılarak asıl alacak yönünden davanın kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmiş, alacak yönünden davalının temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından işlemiş faize ilişkin talebin reddine karar verilmiş, alacak banka dekontu ile sabit olup, belirlenebilir olduğundan davacı lehine asıl alacağın %20'si üzerinden hesap edilen icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kısmen kabulü ile 50.000,00 TL asıl alacak yönünden davalının Bakırköy ....... İcra Müdürlüğü'nün ....... esas sayılı takibe vaki itirazın iptaline, takibin asıl alacak yönünden devamına; Asıl alacağa takip tarihinden itibaren talep doğrultusunda yasal faiz oranı uygulanmasına,
İşlemiş faize ilişkin talebin reddine,
Asıl alacağın %20'si üzerinden hesap edilen 10.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Alınması gerekli 3.415,50 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 626,81 TL harcın mahsubuyla bakiye 2.788,69 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı, 626,81 TL peşin harç olmak üzere toplam 681,21 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça posta / tebligat gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 38,50 TL yargılama giderinden kabul ve red oranı üzerinden takdiren 37,09 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
AAÜT gereğince hesap edilen 7.300,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Reddedilen kısım üzerinden hesap edilen 1.898,63 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/02/2021
Katip ...
Hakim ...